Pomóż wybogacić Wikitravel! Dowiedz się jak

Wyspa Piasek: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikitravel, http://wikitravel.org/
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyspa Piasek

Default Banner.jpg

(poprawienie pisowni)
 
(Nie pokazano 17 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 5: Linia 5:
  
  
     Nazwa wyspy (niem. Sandinsel, łac. Insula Arena) pochodzi od kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku, który znajduje się na wyspie. „Sancta Maria in Arena” – brzmi łacińskie wezwanie tego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę.
+
Nazwa wyspy (niem. Sandinsel, łac. Insula Arena) pochodzi od kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku, który znajduje się na wyspie. „Sancta Maria in Arena” – brzmi łacińskie wezwanie tego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę.
  
     Jest jedną z wysp w obrębie Starego Miasta. Ze Starym Miastem połączona Mostem Piaskowym, z Ostrowem Tumskim – Mostem Tumskim, z Wyspą Młyńską – Mostami Młyńskimi, z Wyspą Słodową- Kładką Piaskową.
 
  
 +
Jest jedną z wysp w obrębie Starego Miasta. Ze Starym Miastem połączona Mostem Piaskowym, z Ostrowem Tumskim – Mostem Tumskim, z Wyspą Młyńską – Mostami Młyńskimi, z Wyspą Słodową- Kładką Piaskową.
 +
 +
 +
Na wyspie znajdują się: kościół Najświętszej Marii Panny, jeden z budynków Uniwersytetu Wrocławskiego (dawniej klasztor Augustynów), cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego (dawny kościół św. Anny), młyn Maria oraz pomnik kardynała Kominka ze słynnym cytatem do biskupów niemieckich.
  
     Na wyspie znajduje się: kościół Najświętszej Marii Panny, jeden z budynków Uniwersytetu Wrocławskiego (dawniej klasztor Augustynów), cerkiew prawosławna św. Cyrylego i Metodego (dawny kościół św. Anny), młyn Maria oraz pomnik kardynała kominka ze słynnym cytatem do biskupów niemieckich.
 
  
 
Wyspa ma powierzchnię około 5 hektarów, przecinają ją ulice:
 
Wyspa ma powierzchnię około 5 hektarów, przecinają ją ulice:
Linia 18: Linia 20:
 
*ul. św. Anny,
 
*ul. św. Anny,
 
*ul. Wodna.
 
*ul. Wodna.
 +
  
 
Na wyspie znajdują się 3 bulwary:  
 
Na wyspie znajdują się 3 bulwary:  
Linia 23: Linia 26:
 
*Bulwar Piotra Włostowica
 
*Bulwar Piotra Włostowica
 
*Bulwar Stanisława Kulczyńskiego.
 
*Bulwar Stanisława Kulczyńskiego.
 +
 +
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 28: Linia 34:
  
  
[[Grafika:figura-sw-jadwigi.JPG|thumb|20%|left|zdjęcie figury świętej Jadwigi na Moscie Tumskim]]
+
[[Grafika:figura-sw-jadwigi.JPG|thumb|20%|left|zdjęcie figury świętej Jadwigi na Moście Tumskim]]
  
  
[[Grafika:figura-jana-chrzciciela.JPG|thumb|20%|right|zdjęcie figury Jana Chrzciciela na Moscie Tumskim]]
+
[[Grafika:figura-jana-chrzciciela.JPG|thumb|20%|right|zdjęcie figury Jana Chrzciciela na Moście Tumskim]]
  
     Został zbudowany w 1889, łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. Długość obecnego mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu – 6,84 m, wysokość portalu – 6,90 m, przęsło - 25,19 i 25,93 m. Konstrukcję stalową kratownicową systemu Gerbera wyprodukowaną w Hucie Piła w Rudzińcu koło Gliwic. W 1945 roku most przeszedł remont, podczas którego usunięto zniszczenia wywołane podczas oblężenia Fastung Breslau. Ale pomimo remontu w niektórych miejscach widać ślady ostrzału. Ostatni remont mostu przeprowadzono w 1992 roku, od 15 października 1976 roku most znajduje się w rejestrze zabytków.
+
Został zbudowany w 1889, łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. Długość obecnego mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu – 6,84 m, wysokość portalu – 6,90 m, przęsło - 25,19 i 25,93 m. Konstrukcję stalową kratownicową systemu Gerbera wyprodukowaną w Hucie Piła w Rudzińcu koło Gliwic. W 1945 roku most przeszedł remont, podczas którego usunięto zniszczenia wywołane podczas oblężenia Festung Breslau (dosł. Twierdza Wrocław), ale pomimo remontu w niektórych miejscach widać ślady ostrzału. Ostatni remont mostu przeprowadzono w 1992 roku, od 15 października 1976 roku most znajduje się w rejestrze zabytków.
  
     Przy moście stoją: po lewej stronie mostu -- figura św. Jadwigi (od 1893 roku), po prawej stronie mostu -- figura Jana Chrzciciela
+
Przy moście stoją: po lewej stronie mostu -- figura św. Jadwigi (od 1893 roku), po prawej stronie mostu -- figura Jana Chrzciciela
 +
 
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
 
   
 
   
 +
 
 +
 +
 
=='''Pomnik kardynała Bolesława Kominka'''==
 
=='''Pomnik kardynała Bolesława Kominka'''==
  
Linia 43: Linia 54:
 
[[Grafika:pomnik-kardynala-kominka.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie pomnika Kardynała Bolesława Kominka]]
 
[[Grafika:pomnik-kardynala-kominka.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie pomnika Kardynała Bolesława Kominka]]
  
     3 grudnia 2005 roku odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika kardynała Kominka, został wzniesiony z inicjatywy prezydenta Wrocławia Rafała Dudkiewicza z okazji 40. rocznicy wymiany listów między polskimi i niemieckimi biskupami. Kardynał był inicjatorem i współtwórcą „Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”, które Episkopat wystosował 18 listopada 1965 roku.
 
  
     Bolesław Kominek(ur. 23 grudnia 1903 roku w Wodzisławiu Śląskim, zm. 10 marca 1974 roku we Wrocławiu) katolicki duchowny, arcybiskup metropolita wrocławski, kreowany na kardynała przez papieża Pawła VI. W latach 1962-1965 uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II a także w II sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie w 1971.
+
3 grudnia 2005 roku odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika kardynała Kominka, który został wzniesiony z inicjatywy prezydenta Wrocławia Rafała Dudkiewicza z okazji 40. rocznicy wymiany listów między polskimi i niemieckimi biskupami. Kardynał był inicjatorem i współtwórcą „Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”, które Episkopat wystosował 18 listopada 1965 roku. Napis pod pomnikiem brzmi: "wybaczamy i prosimy o wybaczenie" oraz w języku niemieckim: "wir vergeben und bitten um vergebung"
+
 
 +
Bolesław Kominek (ur. 23 grudnia 1903 roku w Wodzisławiu Śląskim, zm. 10 marca 1974 roku we Wrocławiu) katolicki duchowny, arcybiskup metropolita wrocławski, kreowany na kardynała przez papieża Pawła VI. W latach 1962-1965 uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II a także w II sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie w 1971.
 +
 
 +
 
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 54: Linia 68:
 
[[Grafika:mosty-mlynskie.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Mostów Młyńskich]]
 
[[Grafika:mosty-mlynskie.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Mostów Młyńskich]]
  
     Mosty Młyńskie to zespół dwóch mostów ( Południowy 27,8 m długości i Północny 36,6 m) nad odnogami Odry Północnej, Oddzielającej Wyspę Piasek od prawego brzegu rzeki. Przed rokiem 1945 nosiły wspólną nazwę „Gneisenau Brücke”. Od roku 1945 traktowane są jako dwa osobne mosty. Powstały w 1885 roku w miejsce starego drewnianego mostu. Most Młyński Północny ma szerokość pomostu 12,89 m (Południowy - 12,80), szerokość jezdni 6,84 m (Pd. - 6,80), dwa chodniki po 3,25 m (Pd. - 2×3,0) i rozpiętość przęseł 35,60  (28,86 m pod mostem Południowym). Pomiędzy mostem Północnym a Południowym znajduje się cypel ze zdobionym tarasem widokowym w stronę Ostrowa Tumskiego.
 
  
     Na jednym z mostów znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca zmagania Wrocławian z powodzią w 1997 roku. Na niej wyryto napis: „Dla upamiętnienia zmagań żywiołów: powodzi wdzierającej się do miast i ludzkich emocji jednoczących mieszkańców Wrocławia w jego obronie w lipcu 1997 roku”.
+
Mosty Młyńskie to zespół dwóch mostów ( Południowy 27,8 m długości i Północny 36,6 m) nad odnogami Odry Północnej, oddzielającej Wyspę Piasek od prawego brzegu rzeki. Przed rokiem 1945 nosiły wspólną nazwę „Gneisenau Brücke”. Od roku 1945 traktowane są jako dwa osobne mosty. Powstały w 1885 roku w miejsce starego drewnianego mostu. Most Młyński Północny ma szerokość pomostu 12,89 m (Południowy - 12,80), szerokość jezdni 6,84 m (Pd. - 6,80), dwa chodniki po 3,25 m (Pd. - 2×3,0) i rozpiętość przęseł 35,60  (28,86 m pod mostem Południowym). Pomiędzy mostem Północnym a Południowym znajduje się cypel ze zdobionym tarasem widokowym w stronę Ostrowa Tumskiego.  
  
  
 +
Na jednym z mostów znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca zmagania Wrocławian z powodzią w 1997 roku. Na niej wyryto napis: „Dla upamiętnienia zmagań żywiołów: powodzi wdzierającej się do miast i ludzkich emocji jednoczących mieszkańców Wrocławia w jego obronie w lipcu 1997 roku”.
 +
 +
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 64: Linia 81:
  
  
[[Grafika:mlyn-maria.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Młynu Maria]]
+
[[Grafika:mlyn-maria.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Młyna Maria]]
  
     W 1333 roku wzniesiono młyn Bożego Ciała naprzeciw już istniejącego młyna Maria. Oba młyny zbudowano z drewna i wyposażono w trzy koła wodne. W latach 1844 - 1846 przebudowano je, a w 1846 r. na tyłach obu młynów dobudowano spichlerz i drewniany most. Młyn Bożego Ciała otrzymał nazwę Feniks, a młyn Maria nazwano Piaskowym.. W latach 1871 i 1883 nastąpiła dalsza przebudowa młynów. W XIX i na początku XX w. dokonano modernizacji kół i urządzeń mechanicznych. Przebudowano i umocniono również nabrzeża i rynny wodne.  
+
W 1333 roku wzniesiono młyn Bożego Ciała naprzeciw już istniejącego młyna Maria. Oba młyny zbudowano z drewna i wyposażono w trzy koła wodne. W latach 1844 - 1846 przebudowano je, a w 1846 r. na tyłach obu młynów dobudowano spichlerz i drewniany most. Młyn Bożego Ciała otrzymał nazwę Feniks, a młyn Maria nazwano Piaskowym. W latach 1871 i 1883 nastąpiła dalsza przebudowa młynów. W XIX i na początku XX w. dokonano modernizacji kół i urządzeń mechanicznych. Przebudowano i umocniono również nabrzeża i rynny wodne.  
  
     Po II wojnie światowej oba młyny (nazywane Maria) były wielokrotnie przebudowywane, w wyniku czego usunięto większość dawnych urządzeń, a w latach 60-tych XX w. młyny pozbawiono ostatecznie napędu wodnego i przystosowano je do napędu elektrycznego. Urządzenia napędu wodnego zdemontowano i zniszczono. W 1991 r. zakończono remont rynny prawej (północnej). Rynna lewa wciąż wymaga remontu
 
  
+
Po II wojnie światowej oba młyny (nazywane Maria) były wielokrotnie przebudowywane, w wyniku czego usunięto większość dawnych urządzeń, a w latach 60-tych XX w. młyny pozbawiono ostatecznie napędu wodnego i przystosowano je do napędu elektrycznego. Urządzenia napędu wodnego zdemontowano i zniszczono. W 1991 r. zakończono remont rynny prawej (północnej). Rynna lewa wciąż wymaga remontu
 +
 
 +
 
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 78: Linia 97:
 
[[Grafika:kosciol-nmp.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku]]
 
[[Grafika:kosciol-nmp.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku]]
  
     Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku (niem. Kirche Unserer lieben Frau auf dem Sande) - klasztorny kościół pokanonicki (Kanoników Regularnych św. Augustyna) położony na wyspie Piasek.  Sancta Maria in Arena” – jest to łacińskie wezwanietego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę. Obecnie jest to kościół parafialny, działa przy nim także duszpasterstwo głuchoniemych. W niedziele i święta są w nim ponadto odprawiane msze w klasycznym rycierzymskim.
 
  
     Pierwotny romański kościół i klasztor zostały prawdopodobnie ufundowane wojewodę Piotra Włosta, jego żonę Marię i ich syna Świętosława w 1. połowie XII wieku i ukończone przed 1148.
+
Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku (niem. Kirche Unserer lieben Frau auf dem Sande) - klasztorny kościół pokanonicki (Kanoników Regularnych św. Augustyna) położony na wyspie Piasek.  "Sancta Maria in Arena” – jest to łacińskie wezwanie tego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę. Obecnie jest to kościół parafialny, działa przy nim także duszpasterstwo głuchoniemych. W niedziele i święta są w nim ponadto odprawiane msze w klasycznym rycie rzymskim.
  
 +
 +
Pierwotny romański kościół i klasztor zostały prawdopodobnie ufundowane przez wojewodę Piotra Włosta, jego żonę Marię i ich syna Świętosława w 1. połowie XII wieku i ukończone przed 1148.
 +
 +
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 89: Linia 112:
 
[[Grafika:biblioteka-uniwersytetu.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, dawnego kościoła Augustianów]]
 
[[Grafika:biblioteka-uniwersytetu.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, dawnego kościoła Augustianów]]
  
     Zbiory specjalne znajdują się przy ul. św. Jadwigi 3/4 w budynku dawnego klasztoru augustianów ("Na Piasku"), gdzie do 1945 r. funkcjonowała przedwojenna Staats-und Universitätsbiliothek (d. Biblioteka Uniwersytecka) [3]. Po odbudowie w latach 1956-1959 budynek ten został przeznaczony na zbiory: starych druków, rękopisów, zbiorów graficznych, kartograficznych i muzycznych. Mieści też zbiory Gabinetu Śląsko-Łużyckiego, Oddziału Bibliologicznego oraz Pracownię Konserwacji Zbiorów Specjalnych i Pracownię Reprograficzną.
 
  
     W barokowym budynku dawnego klasztoru Augustianów przechowywanych jest ponad pół miliona starych druków, rękopisów, grafik, map, atlasów i judaiców. Najstarszy obiekt to pochodzący z V wieku fragment "Kroniki" Euzebiusza w tłumaczeniu św. Hieronima. Na Piasku jest kilkanaście kart dialogów papieża Grzegorza Wielkiego z VII wieku, to tu także znajduje się najbogatszy w Polsce zbiór średniowiecznych rękopisów.
+
Zbiory specjalne znajdują się przy ul. św. Jadwigi 3/4 w budynku dawnego klasztoru augustianów ("Na Piasku"), gdzie do 1945 r. funkcjonowała przedwojenna Staats-und Universitätsbiliothek (d. Biblioteka Uniwersytecka) [3]. Po odbudowie w latach 1956-1959 budynek ten został przeznaczony na zbiory: starych druków, rękopisów, zbiorów graficznych, kartograficznych i muzycznych. Mieści też zbiory Gabinetu Śląsko-Łużyckiego, Oddziału Bibliologicznego oraz Pracownię Konserwacji Zbiorów Specjalnych i Pracownię Reprograficzną.  
  
 +
W barokowym budynku dawnego klasztoru Augustianów przechowywanych jest ponad pół miliona starych druków, rękopisów, grafik, map, atlasów i judaiców. Najstarszy obiekt to pochodzący z V wieku fragment "Kroniki" Euzebiusza w tłumaczeniu św. Hieronima. Na Piasku jest kilkanaście kart dialogów papieża Grzegorza Wielkiego z VII wieku, to tu także znajduje się najbogatszy w Polsce zbiór średniowiecznych rękopisów.
 +
 +
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 101: Linia 127:
 
[[Grafika:kosciol-sw-anny.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie dawnego Kościoła św. Anny]]
 
[[Grafika:kosciol-sw-anny.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie dawnego Kościoła św. Anny]]
  
     Cerkiew prawosławna św. św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu na Wyspie Piasek wzniesiono w okresie 1686-1690 jako Kościół św. Jakuba. Poprzednio znajdowała się tutaj kaplica pod wezwaniem świętych Józefa, Joachima, Natalii i Adriana, która została w XVII wieku zburzona. Do roku 1810 kościół należał do pobliskiego klasztoru sióstr augustianek. W 1852 po renowacji kościół otrzymał nowe wezwanie św. Anny, którą obecna parafia prawosławna czci jako dodatkową patronkę.
 
  
     W okresie walk o Festung Breslau w 1945, kiedy dowództwo twierdzy ulokowało się w Królewskiej Bibliotece Uniwersyteckiej, księgozbiór ewakuowano - m.in. w ówczesnym kościele św. Anny umieszczono ok. pół miliona książek. Niestety 11 maja 1945 spłonął cały księgozbiór i wnętrze świątyni. W 1970 został przekazany Polskiemu Autokefalicznemu Kościółowi Prawosławnemu. Po odgruzowaniu i wyremontowaniu kościoła odprawiono w 1976 pierwsze nabożeństwo prawosławne w głównej nawie kościoła.
+
Cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu na Wyspie Piasek wzniesiono w okresie 1686-1690 jako Kościół św. Jakuba. Poprzednio znajdowała się tutaj kaplica pod wezwaniem świętych Józefa, Joachima, Natalii i Adriana, która została w XVII wieku zburzona. Do roku 1810 kościół należał do pobliskiego klasztoru sióstr augustianek. W 1852 po renowacji kościół otrzymał nowe wezwanie św. Anny, którą obecna parafia prawosławna czci jako dodatkową patronkę.
  
  
[[Grafika:kladka-piaskowa.JPG|thumb|25%|right|zdjęcie pomnika oraz Kładki Piaskowej]]
+
W okresie walk o Festung Breslau (Twierdzę Wrocław) w 1945, kiedy dowództwo twierdzy ulokowało się w Królewskiej Bibliotece Uniwersyteckiej, księgozbiór ewakuowano - m.in. w ówczesnym kościele św. Anny umieszczono ok. pół miliona książek. Niestety 11 maja 1945 spłonął cały księgozbiór i wnętrze świątyni. W 1970 został przekazany Polskiemu Autokefalicznemu Kościółowi Prawosławnemu. Po odgruzowaniu i wyremontowaniu kościoła odprawiono w 1976 pierwsze nabożeństwo prawosławne w głównej nawie kościoła.
 +
 
 +
 
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
  
Linia 112: Linia 140:
  
  
[http://pl.wikipedia.org/   pl.wikipedia.org]
+
*[http://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw_Kominek  pl.wikipedia.org/kominek]
 +
 
 +
*[http://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_NMP_na_Piasku_we_Wroc%C5%82awiu  pl.wikipedia.org/NMP]
 +
 
 +
*[http://pl.wikipedia.org/wiki/Dawny_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Anny_na_Piasku_we_Wroc%C5%82awiu  pl.wikipedia.org/anna]
  
[http://wroclaw.pl/   wroclaw.pl]
+
*[http://pl.wikipedia.org/wiki/Mosty_M%C5%82y%C5%84skie  pl.wikipedia.org/mosty]
  
[http://wroclaw.hydral.com.pl/    wroclaw.hydral.com.pl]
+
*[http://pl.wikipedia.org/wiki/Most_Tumski  pl.wikipedia.org/tumski]
  
[http://maps.google.com/maps?f=d&hl=pl&geocode=&saddr=&daddr=&mra=pr&ie=UTF8&ll=51.114636,17.040374&spn=0.00365,0.008669&t=h&z=17/ Google Maps]
+
*[http://www.wroclaw.pl/m37614/p50100.aspx  wroclaw.pl]
  
[http://wikitravel.org/pl/Wyspa_Piasek Powrót]
+
*[http://wroclaw.hydral.com.pl/000399,obiekt.html    wroclaw.hydral.com.pl/maria]
  
 +
*[http://wroclaw.hydral.com.pl/test.php?obiekt=000122&start=16&tend=24    wroclaw.hydral.com.pl/cerkiew]
 +
 +
*[http://www.bu.uni.wroc.pl/obuwr/historia.html    bu.uni.wroc.pl]
 +
 +
*[http://maps.google.com/maps?f=d&hl=pl&geocode=&saddr=&daddr=&mra=pr&ie=UTF8&ll=51.114636,17.040374&spn=0.00365,0.008669&t=h&z=17/ Google Maps]
 +
 +
*[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/74/Wroclaw_Islands.png  wikimedia.org]
 +
 +
 +
 
 +
 +
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
  
 
== '''Bibliiografia''' ==
 
== '''Bibliiografia''' ==
Linia 130: Linia 175:
 
*Encyklopedia Wrocławia, Wydawnictwo Dolnośląskie , Wrzesień 2006
 
*Encyklopedia Wrocławia, Wydawnictwo Dolnośląskie , Wrzesień 2006
  
[http://wikitravel.org/pl/Wyspa_Piasek Powrót]
+
 
 +
[[Wyspa Piasek#Wyspa Piasek | Powrót]]
 +
 
 +
{{JestW|Wrocław}}

Aktualna wersja na dzień 17:24, 6 maj 2015

Wyspa Piasek[edytuj]

zdjęcie Wyspy Piasek


Nazwa wyspy (niem. Sandinsel, łac. Insula Arena) pochodzi od kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku, który znajduje się na wyspie. „Sancta Maria in Arena” – brzmi łacińskie wezwanie tego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę.


Jest jedną z wysp w obrębie Starego Miasta. Ze Starym Miastem połączona Mostem Piaskowym, z Ostrowem Tumskim – Mostem Tumskim, z Wyspą Młyńską – Mostami Młyńskimi, z Wyspą Słodową- Kładką Piaskową.


Na wyspie znajdują się: kościół Najświętszej Marii Panny, jeden z budynków Uniwersytetu Wrocławskiego (dawniej klasztor Augustynów), cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego (dawny kościół św. Anny), młyn Maria oraz pomnik kardynała Kominka ze słynnym cytatem do biskupów niemieckich.


Wyspa ma powierzchnię około 5 hektarów, przecinają ją ulice:

  • ul. św. Jadwigi -- łączy Most Piaskowy z Mostami Młyńskimi,
  • ul. Najświętszej Marii Panny -- łączy ul. św. Jadwigi z Mostem Tumskim,
  • ul. Staromłyńska,
  • ul. św. Anny,
  • ul. Wodna.


Na wyspie znajdują się 3 bulwary:

  • Bulwar Stefana Wyszyńskiego,
  • Bulwar Piotra Włostowica
  • Bulwar Stanisława Kulczyńskiego.


Powrót


Most Tumski[edytuj]

zdjęcie figury świętej Jadwigi na Moście Tumskim


zdjęcie figury Jana Chrzciciela na Moście Tumskim

Został zbudowany w 1889, łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. Długość obecnego mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu – 6,84 m, wysokość portalu – 6,90 m, przęsło - 25,19 i 25,93 m. Konstrukcję stalową kratownicową systemu Gerbera wyprodukowaną w Hucie Piła w Rudzińcu koło Gliwic. W 1945 roku most przeszedł remont, podczas którego usunięto zniszczenia wywołane podczas oblężenia Festung Breslau (dosł. Twierdza Wrocław), ale pomimo remontu w niektórych miejscach widać ślady ostrzału. Ostatni remont mostu przeprowadzono w 1992 roku, od 15 października 1976 roku most znajduje się w rejestrze zabytków.

Przy moście stoją: po lewej stronie mostu -- figura św. Jadwigi (od 1893 roku), po prawej stronie mostu -- figura Jana Chrzciciela

Powrót


 


Pomnik kardynała Bolesława Kominka[edytuj]

zdjęcie pomnika Kardynała Bolesława Kominka


3 grudnia 2005 roku odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika kardynała Kominka, który został wzniesiony z inicjatywy prezydenta Wrocławia Rafała Dudkiewicza z okazji 40. rocznicy wymiany listów między polskimi i niemieckimi biskupami. Kardynał był inicjatorem i współtwórcą „Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”, które Episkopat wystosował 18 listopada 1965 roku. Napis pod pomnikiem brzmi: "wybaczamy i prosimy o wybaczenie" oraz w języku niemieckim: "wir vergeben und bitten um vergebung"

Bolesław Kominek (ur. 23 grudnia 1903 roku w Wodzisławiu Śląskim, zm. 10 marca 1974 roku we Wrocławiu) katolicki duchowny, arcybiskup metropolita wrocławski, kreowany na kardynała przez papieża Pawła VI. W latach 1962-1965 uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II a także w II sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie w 1971.


Powrót


Mosty Młyńskie[edytuj]

zdjęcie Mostów Młyńskich


Mosty Młyńskie to zespół dwóch mostów ( Południowy 27,8 m długości i Północny 36,6 m) nad odnogami Odry Północnej, oddzielającej Wyspę Piasek od prawego brzegu rzeki. Przed rokiem 1945 nosiły wspólną nazwę „Gneisenau Brücke”. Od roku 1945 traktowane są jako dwa osobne mosty. Powstały w 1885 roku w miejsce starego drewnianego mostu. Most Młyński Północny ma szerokość pomostu 12,89 m (Południowy - 12,80), szerokość jezdni 6,84 m (Pd. - 6,80), dwa chodniki po 3,25 m (Pd. - 2×3,0) i rozpiętość przęseł 35,60 (28,86 m pod mostem Południowym). Pomiędzy mostem Północnym a Południowym znajduje się cypel ze zdobionym tarasem widokowym w stronę Ostrowa Tumskiego.


Na jednym z mostów znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca zmagania Wrocławian z powodzią w 1997 roku. Na niej wyryto napis: „Dla upamiętnienia zmagań żywiołów: powodzi wdzierającej się do miast i ludzkich emocji jednoczących mieszkańców Wrocławia w jego obronie w lipcu 1997 roku”.


Powrót


Młyn Maria[edytuj]

zdjęcie Młyna Maria

W 1333 roku wzniesiono młyn Bożego Ciała naprzeciw już istniejącego młyna Maria. Oba młyny zbudowano z drewna i wyposażono w trzy koła wodne. W latach 1844 - 1846 przebudowano je, a w 1846 r. na tyłach obu młynów dobudowano spichlerz i drewniany most. Młyn Bożego Ciała otrzymał nazwę Feniks, a młyn Maria nazwano Piaskowym. W latach 1871 i 1883 nastąpiła dalsza przebudowa młynów. W XIX i na początku XX w. dokonano modernizacji kół i urządzeń mechanicznych. Przebudowano i umocniono również nabrzeża i rynny wodne.


Po II wojnie światowej oba młyny (nazywane Maria) były wielokrotnie przebudowywane, w wyniku czego usunięto większość dawnych urządzeń, a w latach 60-tych XX w. młyny pozbawiono ostatecznie napędu wodnego i przystosowano je do napędu elektrycznego. Urządzenia napędu wodnego zdemontowano i zniszczono. W 1991 r. zakończono remont rynny prawej (północnej). Rynna lewa wciąż wymaga remontu


Powrót


Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku[edytuj]

zdjęcie Kościoła Najświętszej Marii Panny na Piasku


Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku (niem. Kirche Unserer lieben Frau auf dem Sande) - klasztorny kościół pokanonicki (Kanoników Regularnych św. Augustyna) położony na wyspie Piasek. "Sancta Maria in Arena” – jest to łacińskie wezwanie tego kościoła i wywodzi się od rzymskiego kościoła zbudowanego w miejsce dawnego cyrku, skąd przyjęło się mówić, że „arena” oznacza „piasek”, z tego powodu nazwano tak też całą wyspę. Obecnie jest to kościół parafialny, działa przy nim także duszpasterstwo głuchoniemych. W niedziele i święta są w nim ponadto odprawiane msze w klasycznym rycie rzymskim.


Pierwotny romański kościół i klasztor zostały prawdopodobnie ufundowane przez wojewodę Piotra Włosta, jego żonę Marię i ich syna Świętosława w 1. połowie XII wieku i ukończone przed 1148.


Powrót


Dawny kościoł Augustianów[edytuj]

zdjęcie Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, dawnego kościoła Augustianów


Zbiory specjalne znajdują się przy ul. św. Jadwigi 3/4 w budynku dawnego klasztoru augustianów ("Na Piasku"), gdzie do 1945 r. funkcjonowała przedwojenna Staats-und Universitätsbiliothek (d. Biblioteka Uniwersytecka) [3]. Po odbudowie w latach 1956-1959 budynek ten został przeznaczony na zbiory: starych druków, rękopisów, zbiorów graficznych, kartograficznych i muzycznych. Mieści też zbiory Gabinetu Śląsko-Łużyckiego, Oddziału Bibliologicznego oraz Pracownię Konserwacji Zbiorów Specjalnych i Pracownię Reprograficzną.

W barokowym budynku dawnego klasztoru Augustianów przechowywanych jest ponad pół miliona starych druków, rękopisów, grafik, map, atlasów i judaiców. Najstarszy obiekt to pochodzący z V wieku fragment "Kroniki" Euzebiusza w tłumaczeniu św. Hieronima. Na Piasku jest kilkanaście kart dialogów papieża Grzegorza Wielkiego z VII wieku, to tu także znajduje się najbogatszy w Polsce zbiór średniowiecznych rękopisów.


Powrót


Dawny Kościół św. Anny[edytuj]

zdjęcie dawnego Kościoła św. Anny


Cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu na Wyspie Piasek wzniesiono w okresie 1686-1690 jako Kościół św. Jakuba. Poprzednio znajdowała się tutaj kaplica pod wezwaniem świętych Józefa, Joachima, Natalii i Adriana, która została w XVII wieku zburzona. Do roku 1810 kościół należał do pobliskiego klasztoru sióstr augustianek. W 1852 po renowacji kościół otrzymał nowe wezwanie św. Anny, którą obecna parafia prawosławna czci jako dodatkową patronkę.


W okresie walk o Festung Breslau (Twierdzę Wrocław) w 1945, kiedy dowództwo twierdzy ulokowało się w Królewskiej Bibliotece Uniwersyteckiej, księgozbiór ewakuowano - m.in. w ówczesnym kościele św. Anny umieszczono ok. pół miliona książek. Niestety 11 maja 1945 spłonął cały księgozbiór i wnętrze świątyni. W 1970 został przekazany Polskiemu Autokefalicznemu Kościółowi Prawosławnemu. Po odgruzowaniu i wyremontowaniu kościoła odprawiono w 1976 pierwsze nabożeństwo prawosławne w głównej nawie kościoła.


Powrót


Linki i Źródła[edytuj]


 


Powrót

Bibliiografia[edytuj]

  • Wrocław. Przewodnik turystyczny, Janusz Czerwiński, Wydawnictwo Dolnośląskie , Czerwiec 2004
  • Nad Wrocławiem, Halina Okólska, Via Nova , Sierpień 2006
  • Encyklopedia Wrocławia, Wydawnictwo Dolnośląskie , Wrzesień 2006


Powrót