Doe mee en deel je reiskennis!

Servië: verschil tussen versies

Uit Wikitravel
Europa : Balkan : Servië
Ga naar: navigatie, zoeken
(Geografie)
(Versie 47554 van Special:Contributions/84.82.146.135 (overleg) ongedaan gemaakt. Laatst toegevoegde informatie is niet nuttig voor een reisencyclopedie)
Regel 63: Regel 63:
  
 
De belangrijkste rivier van Servië is de Donau. Deze 2850 km lange rivier stroomt 588 km over Servisch grondgebied, vooral door het noordelijke deel van het land. Aan dit deel van de Donau liggen onder anderen de steden Belgrado en Novi Sad, de berg Fruška Gora en de IJzeren Poort. Ook monden er in Servië andere belangrijke rivieren uit in de Donau, zoals de Sava (in hartje Belgrado), de Timiş (nabij Pančevo), en de Tisa (bij het dorp Titel, waar tevens de Begej rivier (254 km) zich met de Tisa vermengt). Deze rivieren zijn allen bevaarbaar en verbinden Servië met het noorden en westen van Europa (d.m.v. het Rijn-Main-Donau Kanaal), met Oost-Europa (via de Tisa, Tamis, Begej en Donau - Zwarte Zee routes), en Zuid-Europa (via de Sava).
 
De belangrijkste rivier van Servië is de Donau. Deze 2850 km lange rivier stroomt 588 km over Servisch grondgebied, vooral door het noordelijke deel van het land. Aan dit deel van de Donau liggen onder anderen de steden Belgrado en Novi Sad, de berg Fruška Gora en de IJzeren Poort. Ook monden er in Servië andere belangrijke rivieren uit in de Donau, zoals de Sava (in hartje Belgrado), de Timiş (nabij Pančevo), en de Tisa (bij het dorp Titel, waar tevens de Begej rivier (254 km) zich met de Tisa vermengt). Deze rivieren zijn allen bevaarbaar en verbinden Servië met het noorden en westen van Europa (d.m.v. het Rijn-Main-Donau Kanaal), met Oost-Europa (via de Tisa, Tamis, Begej en Donau - Zwarte Zee routes), en Zuid-Europa (via de Sava).
In april 1990 bezoekt de stafchef van het Franse leger zijn Joegoslavische tegen- hanger. Laatstgenoemde legt hem tot in de details het catastrofescenario uit dat zich veertien maanden later zal voltrekken: afscheuring van Slovenië en Kroatië, reactie van het federale leger en van de Servische minderheden in Kroatië en Bosnië. Vele jaren voor het drama waren de westerse hoofdsteden dus al op de hoogte van wat gebeuren kon; [Frankfurter Allgemeine Zeitung, 6 augustus 1995].Voor de lezers die de gebeurtenissen vergeten zijn hierbij nogmaals: De Grondwet van Joegoslavie: Het grondgebied van de Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavie is integraal en bestaat uit het grondgebied van de socialistische republieken. De grenzen van de Socialistische Federale Republiek van Joegoslavie niet kan worden gewijzigd zonder de instemming van alle socialistische republieken en autonome gebieden.Dit was alleen mogelijk door middel van de toestemming van alle. Een illegale, gewapende, gewelddadige afscheiding, de gevolgen van die tienduizenden doden, is een MISDRIJF op grond van zowel de interne, Joegoslavische en het internationaal recht. Ik ben benieuwd wat Nederland zou doen wanneer plotseling enkele provincies zich eenzijdig onafhankelijk zouden verklaren. Zou de regering dan zeggen "is goed joh, ga je gang" ?Volgens de akkoorden van Helsinki en het internationale volkerenrecht hebben de Joegoslaven volledig gelijk dat zij hun land niet laten opdelen. Elke andere Joegoslavische leider zou hetzelfde hebben gedaan" (Raymond Detrez, Parijs/Gent, april 1999). Milosovic wilde Joegoslavie niet uiteen laten vallen. Daar werd hij in 1990 door de verenigde volkeren van Joegoslavie voor gekozen nota bene. Het was zijn plicht als staatshoofd om afscheidingsbewegingen te bestrijden.Hij beschermt zijn land tegen het uiteenrukken.De meerdeheid van de bevolking is/was tegen; ook de meerderheid van de deelgebieden toendertijd toen de oorlog begon. Zeker de Nato heeft dat recht niet. Iedereen die separatisten steunt deugt, en de accoorden van Helsinki uit 1975, niet. Stel je voor dat iemand hier de Friezen, de Limburgers wil helpen afscheiden... Duitsland ,maar ook VS hadden er geen belang bij dat het land bij elkaar bleef, want het was een te sterk machtsblok in Europa waarbij het westen weinig invloed op kon uitoefenen.De imperialisten wisten heel goed dat zij geen kans maakten als ze een directe confrontatie zouden zijn aangegaan, daarom kozen zij ervoor Joegoslavië in stukken te hakken. Het begon met Slovenië en Kroatië, daarna was de beurt aan Bosnië-Herzegovina en tenslotte Servië, de ruggengraat van het oude Joegoslavië. De minister van buitenlandse zaken van Duitsland, Hans Dietrich Genscher, was een van de grootste voorstanders van de desintegratie van het federatieve Joegoslavië.Hij forceerde en dwong de overige landen van de Europese Gemeenschap om actief deel te nemen [samen met Duitsland] in het organiseren en bewapenen van separatistische formaties van Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Kosovo en ondanks het embargo levert Duitsland Kroatië ruim 1,5 miljard DM aan wapens en overspoelt het de nieuwe fascistische staat met militaire adviseurs.De Serviërs in Servië, Kroatië,Montenegro en Bosnië accepteerden dat niet. Ze willen een Joegoslavië behouden. De grondwet van Republiek Kroatie werd in 1990 door de Kroatische nationalistische regering veranderd. De Kroatische Serviers waren in 1990/1991 geen nationale minderheid in Kroatie maar een staatsvolk.In Servische Krajina in Kroatie leefden Serviers voor dat het Habsburgse rijk bestond.Toen Kraotië de onafhankelijkheid verklaarde bleef het er niet bij dat de Servische minderheid uit het openbare leven werden verbannen en tot afzondering werden gedwongen. Naar dezelfde logica eisten de Serviers, totdan een erkend etnisch onderdeel van het federale Joegoslavie, politieke en culturele autonomie. Onder druk van de opleving van het Kroatische nationale zelfbewustzijn  hadden bovendien duizenden Serviërs Kroatië vrijwillig of onvrijwillig verlaten; de eerste vluchtelingen in het voormalige Joegoslavië. De Kroatische regering beroofde de Serviers niet alleen van hun rechten, de Serviers verloren in 1990 massaal ook hun functies in de regering, politie, bedrijfsleven en justitie,Serviers werden beschouwd als tweederangsburgers. De Serviers werden op diverse gebieden gediscrimineerd.Toen in 1990 in Kroatie de Servische constituele rechten geschonden waren, werden de Krajina Serviers terecht herinnert aan de genocide van de WO2.De Serviers protesteerde hiertegen en vroegen aan Belgrado om bescherming…... Zo werden Serviers overal in 1990 in Kroatie aangevallen, bedreigd en zodanig geterroriseerd en vermoord dat ze de Kroatische steden moesten verlaten.De schending van de Servische rechten in Kroatie en het terroriseren van de Kroatische Serviers resulteerde in een conflict tussen het Joegoslavische federale leger en de Kroatische separatistische regering van Franjo Tudjman .Sterk bewapende Kroatische militairen omsingelden de kazernes en hielden de Joegoslavische soldaten min of meer gevangen. In 1991 was Kroatie nogsteeds een deelrepubliek van Joegoslavie.De nieuwe Kroatische minister van defensie Martin Spegelj, verkondigde op 21 januari 1991 openlijk: We zijn vanaf nu in oorlog met Joegoslavië. Wat er ook mag gebeuren, breng hen om, op de straten en in hun huizen. Gooi handgranaten of schiet hen dood (de Serviers)."Eind mei 1991 stelde Tomislav Mercep een speciale eenheid samen die hij "stille liquidatiegroep" noemde. Het doel van de groep bestond hierin, zoveel mogelijk Serviérs te verdrijven, te vermoorden of eenvoudigweg zodanig te terroriseren tot ze Kroatië vanzelf verlieten. Er volgden berichten over liquidaties van Serviërs in Vukovar, die op bevel van Tomislav Mercep werden georganiseerd. Serviërs wiens namen op dodenlijsten stonden die men in Kroatische kranten publiceerde werden gearresteerd en vermoord.Dus,zo begon!!!! Jammer dat u u alleen maar kunt herinneren DAT de Kroatische Serven in opstand kwamen. Waarom vertelt u er niet gelijk bij WAAROM ze in opstand kwamen en wat aan die opstand vooraf ging? De minister van defensie, Gojko Susak, werd betrapt (TV!) toen hij bij de Sinjska Alka, een jaarlijkse folkloristische manifestatie, de Hitlergroet bracht.31 maart 1991. De Kroatische minister van onderwijs en cultuur in WO2, Budak, vatte het programma van de Kroatische staat als volgt samen: Grondslag van de Ustasa beweging is de religie. Voor minderheden als Serviërs, Joden en Zigeuners hebben wij drie miljoen kogels. We zullen een deel van de Serviërs doden. De anderen worden het land uitgezet en de rest zullen wij dwingen de rooms-katholieke religie aan te nemen. Zo zal het nieuwe Kroatië alle Serviërs verwijderen, opdat wij binnen tien jaar volledig katholiek zullen zijn.En het is nu pas gelukt in 1990!!!??Die racistische ideologie, waarin geen plaats is voor Serven in Kroatie en die nog steeds actueel is, is de reden waarom de Serven in 1990 in opstand kwamen.Meteen na de Kroatische onafhankelijkheid wordt de rehabilitatie van de Ustasha ingezet.In de Duitse media, zoals bv in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, wordt openlijk gesproken over de noodzaak van een 'Duitse herstelinterventie', wellicht om de militaire mislukkingen van Adolf Hitler te 'herstellen'. Er was geen kritiek op zijn[Tudjman] racistisch boek nog op zijn uitspraak: ik prijs mezelf gelukkig dat mijn vrouw geen Jodin of Servische is. Israel weigert Kroatie te erkennen ,omdat daar fascisten en antisemieten aan de macht zijn. De grootste etnische zuiveringen na WO2 in Europa was de genocide van 300.000 Krajina Serviers door de Kroatische krachten!!!! Tijdens de oorlog in Kroatie is geen enkele Kroaat uit Servie verjaagd, geen enkele Bosnier is uit Servie verjaagd tijdens de Bosnische oorlog. Vijftigduizend moslimvluchtelingen werden in Servie geregistreerd maar hier wordt alles op zijn kop gezet, met leugens en onwaarheden. We hebben hier duizenden keren gehoord over moslims of albaneze vluchtelingen maar de cijfers tonen dat meeste vluchtelingen Serviers zijn (meer dan 1 miljoen). Door het Duitse succes inzake separatistische Kroatie,Slovenie, verschenen in 1992 ook de Amerikanen op het Balkantoneel,uit rivaliteit. Bosnie kreeg de volle steun van de VS, Duitsland en zowat de gehele islamitische wereld. Bosnie was de eerste steen van een reeks domino’s.Er zijn ook hier olie- en gasbelangen in het geopolitieke spel, namelijk een oliebuis op Amerikaanse kosten! Voormalig minister van energie van de Verenigde Staten, Bill Richardson, verklaarde in 1998 voorafgaande aan het Kosovo conflict dat "dit allemaal draait om de energie veiligheid van de Verenigde Staten.
+
 
  
 
===Klimaat===
 
===Klimaat===

Versie van 4 nov 2010 om 20:11

noframe
Locatie
noframe
Vlag
Flag of Serbia (state).png
Beknopt
Hoofdstad Belgrado
Regering parlementaire democratie
Munt Servische Dinar (RSD) (in Kosovo gebruikt men de Euro als wettelijk betaalmiddel.)
Oppervlakte 88,361 km²
Bevolking 9,778,991
Taal Servisch 90,1% (officieel), Hongaars 3,8%, Rom 1,1%, anders 4,1%, onbekend 0,9% (2002); Roemeens, Hongaars, Slovaaks, Oekraiens en Kroatisch zijn officieel in Vojvodina; Albanees is officieel in Kosovo.
Religie Orthodox 65%, Islam 19%, Rooms Katholiek 4%, Protestant 1%, anders 11%
Elektriciteit 230V/50Hz (Europese stekker)
Oproepcode +381
Internet TLD .rs
Tijdzone UTC +1


Servië is een land in Zuid-Europa in een gebied dat doorgaans wordt aangeduid met de Balkan.

Inhoud

Regio's

  • Vojvodina - grenzend aan Hongarije
  • Kosovo in het zuiden, dat in februari 2008 zich eenzijdig onafhankelijk verklaarde, maar wat door Servië niet is erkend.

Vroeger was Montenegro een regio, of eigenlijk een deelrepubliek, samen met Servië vormde het de Federatie Joegoslavië, waar voorheen ook Bosnië, Kroatië, Macedonië en Slovenië toe behoorden. Nu is alleen Servië nog over van deze (voormalige) Federatie.

Steden

Andere bestemmingen

Info

Geschiedenis

De wortels van de huidige Servische staat zijn terug te voeren naar de 7e eeuw en het hertogelijke huis van Vlastimirović. Het Servische koninkrijk werd gevestigd in het gebied dat bekend stond onder de naam Duklja (Latijn: Doclea of Dioclea) in de 11e eeuw. De Servische staat begon in aanzien te groeien onder de leiding van Stefan Nemanja in de 12e eeuw. Zijn zoon Stefan Nemanjić zou later bekend worden als Stefan de Eerstgekroonde vanaf 1220. Zijn nakomeling Stefan Dušan verhief Servië van prinsdom tot koninkrijk in 1346. Na de dood van Stefan Dušan volgden een aantal regeerders die steeds meer land kwijt raakten aan het Ottomaanse rijk. In 1389 vond er een cruciale slag plaats op het Merelveld (Kosovo Polje). De slag eindigde onbeslist, waarbij Servië verzwakt achterbleef. In 1459 verloor Servië zijn onafhankelijkheid bij de slag om Smederevo. In 1463 volgde Bosnië. Servië viel onder Ottomaans bestuur van 1459 tot 1804, waarna het weer zijn onafhankelijkheid gedeeltelijk terug verwierf.

In 1815 ontstond uit de Tweede Servische Opstand het Vorstendom Servië, een semi-onafhankelijk vorstendom onder leiding van vorst Miloš Obrenović. Obrenović wist zijn positie erfelijk te maken, en zette de eerste stappen naar onafhankelijkheid. De Obrenović-dynastie verwierf het recht tot belastingheffing van de sultan in ruil voor een vaste jaarlijkse afdracht. Tegen 1830 was Miloš Obrenović hierdoor zo rijk geworden, dat hij bij de sultan in ruil voor leningen (de Turkse schatkist was voortdurend leeg) nieuwe rechten kon verwerven. De hierop volgende periode stond in het teken van strijd tussen de verscheidene machtige families (Obrenović en Karađorđević).

Aan het hoofd van de staat stond de vorst (vanaf 1878 koning), die slechts zeer langzaam een leger kon opbouwen. Na de Russisch-Turkse Oorlog van 1877 verwierf Servië Niš en Pirot. In 1903 kwam het huis Karađorđević definitief aan de macht: koning Alexander Obrenović en koningin Draga werden door officieren vermoord en het raam uit gesmeten. De dynastie Obrenović stierf hiermee uit en Peter I Karađorđević kwam op de troon.

In de Balkanoorlogen kon het Servische leger voor een aanzienlijke gebiedsuitbreiding zorgen, mede ten koste van Bulgarije, Albanië, Bosnië en Turkije. In de loop van de tijd voerde het vorstendom ook steeds meer een buitenlands beleid. Hierbij leunde men sterk op Oostenrijk-Hongarije, tot ongenoegen van een groot deel van de bevolking en de Panslavisten. Zij gaven de voorkeur aan een pro-Russisch beleid.

In de Eerste Wereldoorlog werd het land bezet door de Centralen, maar in 1919 ging het Koninkrijk Servië met de nieuw gevormde Staat van Slovenen, Kroaten en Serven op in het Koninkrijk van Serven, Kroaten en Slovenen (SHS), vanaf 1929 Koninkrijk Joegoslavië geheten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Servië tussen 1941 en 1944 door Nazi-Duitsland bezet (tot 1943 met hulp van Italië). Tijdens deze bezetting werd er in Belgrado een marionettenregering aangesteld onder leiding van generaal Milan Nedic (zie het artikel over Servië in de Tweede Wereldoorlog).

Joegoslavië werd in 1945 een federale republiek, die in de jaren negentig langzaam en vaak gewelddadig uit elkaar viel.

Dit leidde tot de situatie dat Servië tussen 1992 en 2006 met Montenegro een federatie vormde, vanaf 2003 Servië en Montenegro geheten. Zowel in de periode van het koninkrijk als ten tijde van Joegoslavië en de federatie met Montenegro was Servië het grootste en dominantste landsdeel. De in 2006 verkregen onafhankelijkheid was daarom weinig gewenst. Op 3 juni 2006 riep Montenegro zijn onafhankelijkheid uit, waardoor Servië als de opvolgingsstaat van de confederatie Servië en Montenegro eveneens een onafhankelijke staat is geworden. De officiële Servische onafhankelijkheidsverklaring kwam op 5 juni 2006.

Op 17 februari 2008 scheidde Kosovo zich af van Servië en riep zichzelf uit tot onafhankelijke staat.

Slobodan Milošević, oud-president van Servië, werd door het Joegoslavië Tribunaal beschuldigd van oorlogsmisdaden in Kroatië, Kosovo en Bosnië en Herzegovina. In een tussenvonnis uit 2004 oordeelde het Tribunaal dat Milošević schuldig is aan massamoord en oorlogsmisdaden in zeven gemeentes in Bosnië en Herzegovina, waaronder Srebrenica en Prijedor.

Op 21 juli 2008 wordt Radovan Karadžić in Servië gearresteerd; hij werd gezocht door het Joegoslavië-tribunaal vanwege zijn rol tijdens de Bosnische Oorlog als leider van de Servische entiteit in de republiek Bosnië en Herzegovina, de Servische Republiek. Met deze arrestatie wordt de zoektocht naar de van oorlogshandelingen verdachte personen die geopereerd hebben tussen circa 1991 (begin burgeroorlog voormalig Joegoslavië) en 1999 (strijd in Kosovo) en die voornamelijk van Bosnische, Kroatische, Servische of Kosovaarse afkomst zijn, verder gecompleteerd.

Geografie

Servië bevindt zich op het Balkan-schiereiland, op een kruispunt tussen Centraal-Europa, Zuid-Europa en Oost-Europa. Een deel van het land ligt bovendien op de Pannonische Vlakte.

Servië heeft geen kustlijn en ligt ingeklemd tussen acht andere landen. Met de klok mee, te beginnen in het noorden, zijn dat Hongarije, Roemenië, Bulgarije, Macedonië, Albanië, Montenegro, Bosnië-Herzegovina en Kroatië.

De belangrijkste rivier van Servië is de Donau. Deze 2850 km lange rivier stroomt 588 km over Servisch grondgebied, vooral door het noordelijke deel van het land. Aan dit deel van de Donau liggen onder anderen de steden Belgrado en Novi Sad, de berg Fruška Gora en de IJzeren Poort. Ook monden er in Servië andere belangrijke rivieren uit in de Donau, zoals de Sava (in hartje Belgrado), de Timiş (nabij Pančevo), en de Tisa (bij het dorp Titel, waar tevens de Begej rivier (254 km) zich met de Tisa vermengt). Deze rivieren zijn allen bevaarbaar en verbinden Servië met het noorden en westen van Europa (d.m.v. het Rijn-Main-Donau Kanaal), met Oost-Europa (via de Tisa, Tamis, Begej en Donau - Zwarte Zee routes), en Zuid-Europa (via de Sava).


Klimaat

In het algemeen heeft Servie een landklimaat met hete droge zomers en koude natte winters. Zuidelijke helft van het land heeft een meditteraan klimaat. In pannonische vlaktes en vooral in het zuidoostelijke helft van het land kan het vaak in de zomer extreem heet worden. Daar regent het zelden, en zijn het droogste gebieden van het land. In Kosovo district en omgeving heerst op sommige plekken zelfs een halfwoestijn klimaat.

Bevolking

Door de recente burgeroorlogen zijn verschillende bevolkingsgroepen die vroeger in Joegoslavië vreedzaam naast elkaar leefden niet meer zo prominent te vinden, maar vaak nog wel aanwezig. De drie grootste groepen zijn de Serviërs, de Roma-zigeuners die vooral in het zuiden veel voorkomen en een groep van Hongaarse etniciteit in de Vojvodina in het noorden. Na de afscheiding van Montenegro, met 672.180 (2009) inwoners, heeft Servië een bevolking van 7.379.339 (2009)[3].

Kunst & cultuur

Omdat Servië in de tijd van het Ottomaanse rijk 500 jaar door de Turken overheerst is geweest, zie je veel Turkse elementen terug, waar vaak een eigen draai aan is gegeven. Op de Balkan had iedere regio zijn eigen karakteristieke volksdansen, die vooral op feesten en partijen in de dorpen tot uiting kwamen.

Op 12 mei 2007 won Marija Šerifović voor Servië het Eurovisiesongfestival met het lied Molitva, wat 'smeekbede' betekent. Op 20, 22 en 24 mei 2008 werd als gevolg het muziekfestival in de Belgrado Arena in Belgrado georganiseerd.

Feestdagen

Arriveren

Paspoort- & visuminfo

Sinds 2004 kun je met een EU-paspoort een visum aan de grens krijgen, zoals in veel omringende landen ook gebruikelijk is. Het paspoort dient bij binnenkomst nog minstens drie maanden geldig te zijn. Op de website van de YU-ambassade in Den Haag is de laatste informatie te vinden.

Per vliegtuig

  • Belgrado heeft een groot internationaal vliegveld, Surcin genaamd. Vanaf het vliegveld gaan er shuttle-bussen naar het busstation in de stad.
  • Niš heeft een klein vliegveld, de laatste jaren wordt er voornamelijk (en slechts) op Zurich gevlogen. Via Zurich is het vanuit Schiphol/Amsterdam goed bereikbaar, hoewel er maar twee vluchten per week zijn.

Per trein

Per auto

Vanuit Nederland kun je via Passau in Duitsland. Hier kun je kiezen om via Wenen en Budapest te rijden, of via Maribor en Zagreb. De route over Zagreb is tegenwoordig helemaal over (tol)-snelwegen.

Per bus

Per boot

Rondreizen

Per vliegtuig

Per trein

Treinreizen kunnen ondanks de opkomst van de budgetluchtvaartmaatschappijen nog steeds een goedkope en zeker gerieflijke optie voor vervoer zijn.

Momenteel zijn in België online alleen tickets te bestellen voor de buurlanden en een paar populaire steden wat verderop. Overige tickets kunnen alleen maar telefonisch of aan de balie worden aangeschaft.

Het is echter wel goed mogelijk om je treinreis vanaf huis uit te stippelen. De sites die hieronder staan vermeld geven niet alleen informatie over de reizen vanuit de Benelux maar ook bijvoorbeeld de treinverbindingen tussen Moskou en Madrid.

Via deze link kom je op de site van de Belgische spoorwegen: [1].

Dit is het online Internationale loket van de Nederlandse Spoorwegen: [2].

Zowel in België als in Nederland is het in alle treinen verboden te roken.

Per auto

Per bus

Per boot

Taal

Geldzaken

Hoewel de lokale valuta de Joegoslavische Dinar is, rekent de lokale bevolking alles om naar euro (voorheen in D-mark). Tegenwoordig is de officiële koers gelijk aan de straatkoers, en kun je veilig geld pinnen in de grotere steden (Belgrado en Niš) met je bankpas. Geld op straat wisselen is niet meer nodig en wordt ook afgeraden met het oog op wisseltrucken.

Kosten

Kopen

Eten

In lokale bars (Kafana) kan er redelijk goedkoop worden gedronken en gegeten. Een aanrader is het eten van Plesjkavica, het best te vergelijken met een broodje hamburger, die in kleine tentjes op straat worden verkocht.

Geschiedenis

Uitgaan

Overnachten

Leren

Werken

Veiligheid

Gezondheid

Respect

Contact

Vertrekken

Dit artikel is nog geheel in opbouw. Het is nog onbruikbaar voor een reiziger maar het is makkelijk om over een bepaald onderwerp al iets toe te voegen.

Weet jij iets voor deze pagina waardoor het bruikbaar wordt? Duik erin en bewerk de pagina!



Landen in Europa: (Balkan, Baltische staten, Benelux, Britse en Ierse eilanden, Centraal-Europa, Iberisch Schiereiland, Kaukasus, Scandinavië)

Albanië · Andorra · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland

Werelddelen

Afrika · Antarctica · Azië · Europa · Noord Amerika · Oceanië · Zuid Amerika

Varianten

Handelingen

Docents

In andere talen

other sites