Polen: verschil tussen versies

Huidige versie van 8 jul 2012 om 11:28

Locatie
Vlag
Beknopt
Hoofdstad	Warschau
Regering	Republiek
Munt	Złoty (PLN)
Oppervlakte	312.685 km²
Bevolking	38.636.000 (Schatting 2006)
Taal	Pools
Religie	Rooms Katholiek 89.8% (gedoopt; ong. 75% practicerend), Oost Orthodox, Protestant, en anderen
Elektriciteit	230V/50Hz (Europese stekker)
Oproepcode	+48
Internet TLD	.pl
Tijdzone	UTC+1

Polen [1] is een groot land Centraal-Europa. Het heeft een kustlijn aan de Baltische Zee begrensd door Wit-Rusland, Tsjechië, Duitsland, Litouwen, Rusland, (Kaliningrad), Slowakije, en de Oekraïne. Historisch is het een gebied met veel conflicten (oorlogen) geweest vanwege het vlakke terrein en het ontbreken van natuurlijke grenzen.

Krakau

[bewerken] Info

[bewerken] Geschiedenis

De geschiedenis van Polen gaat terug tot 966 na Christus, toen vorst Mieszko I zich bekeerde tot het christendom en de verschillende Slavische stammen op de laagvlakte tussen de rivieren Oder en Wisła verenigde. Zijn zoon Bolesław de Dappere werd tot eerste koning gekroond en verstevigde de positie van de jonge staat in Midden-Europa. Het woord Polen is afkomstig van het Poolse woord Pole, hetgeen veld of vlakte betekent.

Onder koning Casimir de Grote (1333-1370) moderniseerde Polen; de Universiteit van Krakau (1364) werd opgericht, de economie groeide sterk en het land werd uitgebreid in oostelijke richting. In 1386 werden Polen en Litouwen in personele unie samengevoegd in een gemenebest onder heerschappij van Władysław II Jagiełło, koning van Polen, grootvorst van Litouwen (1386-1444). Het Pools-Litouwse rijk was tussen 1386 en 1572 qua oppervlakte het grootste rijk in Europa, dat zich uitstrekte vanaf de Oostzee tot de Zwarte Zee, met het huidige Wit-Rusland en grote delen van het huidige Oekraïne binnen zijn grenzen. In 1569 werden de twee staten nauwer aan elkaar verbonden in het Pools-Litouws Gemenebest. Polen kreeg in 1791 de eerste geschreven grondwet in Europa. Het hervormingsproces stopte met de verdelingen van Polen onder Rusland, Oostenrijk en Pruisen (1772, 1792 en 1795, zie: Poolse delingen). Het tijdens de napoleontische oorlogen opgerichte Hertogdom Warschau werd door de Russische tsaren geannexeerd.

Tussen 1795 en 1918 vonden er twee grote opstanden plaats met als doel het herstel van een soeverein Polen. Beide opstanden, in 1830 en 1863 mislukten met grotere repressie van de overheersers tot gevolg. Polen kende echter een sterke bloei van het (veelal clandestiene) culturele leven, die van belang zouden zijn bij het in stand houden van het Poolse onafhankelijkheidsstreven. In 1915 werd door Oostenrijk-Hongarije en het Duitse Keizerrijk het Regentschap Polen opgericht in het voormalig Congres-Polen, maar oude Poolse gebieden zoals de provincie Posen (Poznan, Wielkopolska) maakten hiervan geen deel uit.

Hoogtekaart van Polen in 1938/1939Na de Eerste Wereldoorlog werd in 1918 een nieuw groter Polen opgericht, dat zijn onafhankelijkheid tegenover de Sovjet-Unie succesvol verdedigde tijdens de Poolse-Russische Oorlog van 1919-1921. Bij de aanvang van de Tweede Wereldoorlog werd het land verdeeld tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie. Na de Tweede Wereldoorlog, waarbij 20% van de bevolking was omgekomen en het land zwaar was getroffen, werden zowel de oostgrens als de westgrens naar het westen opgeschoven: het kreeg uitgestrekte gebieden van het overwonnen Duitsland (gebied 1931, zuidelijk Oost-Pruisen, Pommeren, Neder-Silezië, Opper-Silezië, Danzig, Neumark/Oost-Brandenburg), maar verloor anderzijds nog meer oostelijke gebieden (Kresy) aan de Sovjet-Unie (Litouwse, Oekraïense en Wit-Russische sovjetrepublieken). Dit had voor Polen enorme gevolgen: in de voormalige Duitse gebieden hadden voor de oorlog 9,2 miljoen Duitsers gewoond; zij werden verdreven, gedeporteerd en soms vermoord door de autoriteiten van de Volksrepubliek Polen, bijgestaan door het Sovjet-legerkorps. Aan de andere kant moesten bijna één miljoen Poolse burgers de gebieden die nu aan Wit-Rusland en Oekraïne kwamen verlaten; de door Polen verloren oostelijke gebieden waren echter reeds veelal grotendeels Wit-Russisch of Oekraïens bewoond.

In 1980 ontstond de arbeidersonrust in Gdańsk onder Lech Wałęsa en de vakbond Solidarność. In augustus 1989 won deze de verkiezingen, de eerste vrije verkiezingen achter het IJzeren Gordijn. Daarna volgde de ineenstorting van alle communistische regimes van de overige Centraal- en Oost-Europese landen, met als symbolisch hoogtepunt de val van de Berlijnse muur. In 1999 voegde Polen zich bij de NAVO, sinds 1 mei 2004 is het land lid van de Europese Unie.

[bewerken] Regio's

Polen's administratieve regio's worden województwa genoemd, afgekort "woj.". Dit woord is een ruw equivalent van duchy of district.

Regio's in Polen

• Tatragebergte
• Warmi"e, rivierengebied in het noordoosten,
• Pieninygebergte
• Biesczady,
• diverse nationale Parken, onder andere
• Białowieża,het oerbos in het oosten.
• Ojców, krijtrotsen uit het Jura-tijdperk.

[bewerken] Nationale Parken

• Babiogorski
• Bieszczadzki
• Gorczanski
• Karkonoski
• Magurski
• Pieninski
• Stolowe Mountains
• Swietokrzyski
• Tatrzanski
• Ojcowski
• Roztoczanski
• Ojcowski
• Roztoczanski
• Białowieski
• Biebrzański
• Borów Tucholskich
• Drawienski
• Kampinoski
• Narwianski
• Poleski
• Ujście Warty
• Wielkopolski
• Wigierski
• Slowinski
• Wolinski

[bewerken] Steden

Dit zijn de grotere steden in Polen.

• Warschau (Warszawa)(hoofdstad)
• Krakau (Kraków)
• Poznan (Poznań)
• Wroclaw (Wrocław)
• Gdansk (Gdańsk)
• Lodz (Łódż)
• Lublin
• Szczecin
• Torun (Toruń)
• Katowice

[bewerken] Andere bestemmingen

• Zakopane
• Kazimierz Dolny
• Hel, schiereiland bij Gdańsk
• Zamość
• Wieliczka, zoutmijn met skulpuren en kappeltjes in zout.
• Oswięcim, voormalig concentratiekamp Auschwitz
• Bieszczady

[bewerken] Algemene informatie

[bewerken] Klimaat

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, kan het in de zomer erg warm zijn. Eigenlijk is het in de zomer altijd warm als de zon schijnt. Meestal is het in de zomer een paar graden warmer dan in Nederland.

De winters kunnen erg koud zijn, maar dat geeft dan weer skimogelijkheden.

[bewerken] Ligging

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Arriveren

[bewerken] Paspoort en visa

Voor ingezetenen van de landen in de Europese Unie geldt dat ze zich vrijelijk binnen de EU mogen verplaatsen. Zeker voor toeristische bezoeken geldt dit. In het geval u ergens wilt gaan werken, kan dit meestal ook, maar let vooral op de regels met betrekking tot werken voor de recenter toegetreden landen.

Wie niet de nationaliteit van een van de EU-landen bezit maar wel legaal aanwezig is in een van de landen die zich bij het Schengenakkoord hebben aangesloten, kan zonder problemen door zo'n land reizen. Een geldig paspoort en visum of verblijfsdocument dient wel getoond te kunnen worden. Niet verblijven of toch wel?

Wel heeft iedereen die op reis gaat, te allen tijde, een geldig paspoort of ID-kaart nodig. In deze landen is de identiteitskaart een geldig reisdocument voor onderdanen van een van de genoemde landen: Andorra; België; Bulgarije; Cyprus; Denemarken; Duitsland; Estland; Finland; Frankrijk; Griekenland; Groot-Brittannië en Noord-Ierland (inclusief de Kanaaleilanden); Hongarije; Ierland; Italië; Kroatië; Letland; Liechtenstein; Litouwen; Luxemburg; Malta; Monaco; Nederland; Noorwegen; Oostenrijk; Polen; Portugal (inclusief Madeira en de Azoren); Roemenië; San Marino; Slovenië; Slowakije; Spanje (inclusief de Canarische eilanden); Tsjechië; Turkije; IJsland; Zweden; Zwitserland.

Ook huisdieren hebben een paspoort nodig met daarin diverse verplichte inentingen en datachip, controle vindt zeer regelmatig plaats. Zonder juiste en tijdige inentingen en chip is toegang tot het land voor huisdieren verboden.

Neem bij twijfel contact op met de dichtstbijzijnde ambassade of consulaat van het betreffende land.

[bewerken] Per vliegtuig

Vanaf het vliegveld van Amsterdam, Schiphol, vliegen maatschappijen in ieder geval regelmatig naar de hoofdstad.
En ook vanaf het vliegveld van Brussel Airport zijn verschillende vluchten te boeken.

Voor vluchtinformatie naar andere steden in het land kijk je bij de artikelen van die stad.

[bewerken] Per Trein

Treinreizen kunnen ondanks de opkomst van de budgetluchtvaartmaatschappijen nog steeds een goedkope en zeker gerieflijke optie voor vervoer zijn.

Momenteel zijn in België online alleen tickets te bestellen voor de buurlanden en een paar populaire steden wat verderop. Overige tickets kunnen alleen maar telefonisch of aan de balie worden aangeschaft.

Het is echter wel goed mogelijk om je treinreis vanaf huis uit te stippelen. De sites die hieronder staan vermeld geven niet alleen informatie over de reizen vanuit de Benelux maar ook bijvoorbeeld de treinverbindingen tussen Moskou en Madrid.

Via deze link kom je op de site van de Belgische spoorwegen: [2].

Dit is het online Internationale loket van de Nederlandse Spoorwegen: [3].

Zowel in België als in Nederland is het in alle treinen verboden te roken.

Een handige en prettige reis is om in Duisburg de nachttrein te nemen.

[bewerken] Met de auto

Zeer goed te bereiken via Duitsland en aldaar ook goede wegen.

[bewerken] Per bus

Eurolines verbindt meerdere Nederlandse steden met meerdere Poolse steden

[bewerken] per boot

[bewerken] Rondreizen

[bewerken] Met de auto

Polen heeft slechte (snel-)wegen, een groot aantal ongelukken en de maximumsnelheid wordt zelden gerespecteerd. Vooral in de kleinere wegen, maar ook in de steden en zelfs snelwegen zitten vele gaten in de weg. Er worden momenteel veel nieuwe wegen aangelegd. Er is veel autodiefstal, vooral van auto's met een buitenlands kenteken.

[bewerken] Per trein

[bewerken] Treinsoorten

Polen heeft een uitgebreid spoornetwerk. Sinds de val van het communisme zijn kleinere stations opgeheven en kan men veel oude en thans ongebruikte sporen aantreffen.

Voor het personenvervoer per trein gelden verschillende tarieven voor verschillende treinsoorten:

• Express / IC InterCity / EC EuroCity - de snelste en duurste treinen. Stopt alleen in de allergrootste steden. Bijvoorbeeld Warschau-Kraków (290 km, 3 uur, 73-81 zł); Warschau-Zakopane (430 km, 6 uur, 80 zł)

• Pospieszny - sneltrein, stopt alleen in de grotere steden, maar blijft daar wel lang staan. Bijvoorbeeld Warschau-Kraków (320 km, 3.3-4.5 uur, 43 zł), Warschau-Zakopane (460 km, 7.5 uur, 50 zł).

• Osobowy - stoptrein. Stopt op alle kleine plaatsen.

• Podmiejski - regionale trein.

[bewerken] Kaartjes

Kaartjes worden verkocht aan het loket. Hier wordt meestal alleen Pools gesproken. Vertel aan het loket met welke treinsoort je gaat rijden. Men kan ook bij de conducteur een kaartje kopen. De toeslag bedraagt dan 5 zloty.

Let op: Kaartjes voor de ene treinsoort zijn niet geldig in de andere. In een pospieszny trein kan men bijbetalen. De boete kan variëren van 5 tot 90 zloty. Gewone kaartjes zijn in het geheel niet geldig in Expresstreinen. Men verlangt dan dat er een nieuw kaartje gekocht wordt.

In het geval van geen geldig kaartje is het mogelijk dat men het op een akkoordje gooit. De conducteur laat je dan een deel van de boete aan hem zelf betalen. Als je een gewone boete krijgt, is het als buitenlander mogelijk het geld terug te krijgen. Ga naar een loket op bij voorkeur een grote stad, en leg uit dat je het niet met de boete eens bent omdat je het systeem van treinkaartjes niet goed hebt begrepen.

Retourtjes zijn vaak de volgende dag ook nog geldig, terwijl een enkeltje aan een dagdeel gebonden kan zijn. Kijk goed naar wat er op het kaartje staat.

[bewerken] Taal

In landelijke gebieden spreken veel mensen uitsluitend Pools. Vooral in de grote steden spreken de meeste jongeren redelijk tot goed Engels. Bij oudere mensen kan men vaak in het Duits of Russisch terecht.

[bewerken] Winkelen

Betaalmiddel is de zloty, de euro wordt vermoedelijk in 2014 ingevoerd. Er zijn voldoende PIN-automaten waarmee met Nederlandse (Maestro) bankpassen geld opgenomen kan worden. Sommige hypermarkten accepteren de euro.

Veel winkels zijn 's avonds en 's zondags geopend, soms ook 's nachts. Er bestaan veel hypermarkten en 24uurs-slijterijen.

[bewerken] Eten

• Placki Ziemniaczane, aardappelpannekoekjes,soort rosti
• Zapiekanka, een stokbroodje gebakken met champignon en ui met kaas erop en tomatenketchup
• Pierogi, gevulde deegkussentjes gevuld met aardappelen of vlees of als toetje gevuld met fruit.
• Knysza, broodje gevuld met vooral kool, knoflooksaus en wat men er verder bij kiest.
• Barsjt, Bietensoep met knoflook

[bewerken] Drinken

• Wodka een Poolse uitvinding vooral ijskoud uit de vriezer erg lekker
• Piwo (Bier) o.a. Lech, Tyskie, Zywiec, Warka
• Wild Dog: shot met wodka, grenadine limonade en tabasco

[bewerken] Slapen

Veel kleine betaalbare hotelletjes of kamers "Pokoj wolny" (Kamer vrij) Ook het agrotoerisme is in opkomst.

[bewerken] onderwijs

In de communistische tijd werd het onderwijssysteem gebruikt om indoctrinatie toe te passen. Op deze manier werden de leerlingen klaargestoomd voor de communistische maatschappij.

[bewerken] Veiligheid

De Polen zijn over het algemeen erg gastvrij en behulpzaam. Alleen op de wegen dient men uiterst voorzichtig te zijn Polen rijden op z'n Italiaans.. Verder niet te opzichtig zijn in bars en cafe's

[bewerken] Gezondheid

Vaak zijn op stations 24uursapotheken te vinden.

[bewerken] Respect

Polen is een erg katholiek land en er bestaat weinig tolerantie met betrekking tot homoseksuelen, atheïsme en andere religies. Kritiek op of grappen over wijlen de Poolse Paus worden niet gewaardeerd.

In Warschau zijn wel moskeeën en vooral in Kraków bevinden zich een aantal homobars.

[bewerken] Communicatie