Doe mee en deel je reiskennis!

Berlijn: verschil tussen versies

Uit Wikitravel
Ga naar: navigatie, zoeken
(Strips, muziek en film: Diese Präsenz ist leider nicht verfügbar.)
k (Goedkoop: Enkele links verbeterd + één vermelding minder wervendgemaakt)
Regel 510: Regel 510:
 
* [http://www.baxpax.de '''BaxPax Hostel Mittes'''], [[Berlijn/Mitte|Mitte]],Chausseestraße 102, tel.:+49(0)30 283 909 65, vanaf 13 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizoen,
 
* [http://www.baxpax.de '''BaxPax Hostel Mittes'''], [[Berlijn/Mitte|Mitte]],Chausseestraße 102, tel.:+49(0)30 283 909 65, vanaf 13 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizoen,
 
* [http://www.baxpax.de '''BaxPax Hostel Kreuzberg'''], [[Berlijn/Kreuzberg|Kreuzberg]],Skalitzer Straße 104, tel.:+49(0)30 695 183 22, vanaf 12 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizeon,  
 
* [http://www.baxpax.de '''BaxPax Hostel Kreuzberg'''], [[Berlijn/Kreuzberg|Kreuzberg]],Skalitzer Straße 104, tel.:+49(0)30 695 183 22, vanaf 12 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizeon,  
* '''[http://www.pension-guesthouse-berlin.de City Guesthouse Pension Berlin]''', [[Berlijn/Mitte|Mitte-Prenzlauer Berg]], Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792 vanaf 22 euro per persoon, alle kamers zijn uitgerust met bad, douche, toilet, lcd-TV, minibar, koffiezetapparaat, radio en gratis draadloos internet (wifi).
+
* [http://www.pension-guesthouse-berlin.de '''City Guesthouse Pension Berlin'''], [[Berlijn/Mitte|Mitte-Prenzlauer Berg]], Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792 vanaf 22 euro per persoon, alle kamers zijn uitgerust met bad, douche, toilet, lcd-TV, minibar, koffiezetapparaat, radio en gratis draadloos internet (wifi).
 
* [http://www.unterkunft-in-berlin.de/eng/index.html '''Unterkunft in Berlin'''], [[Berlijn/Prenzlauer Berg|Prenzlauer Berg]] Immanuelkirchstr. 34 (''Tram M2: tot Knaackstr van Alexanderplatz''), tel. ''+49'' 30 4849 6466 (email:  info@unterkunft-in-berlin.de), . goedkope, centraal, rustig, schoon. Enkel €35, dubbel €44/kamer, triple €51/kamer, vooraf reserveren noodzakelijk.
 
* [http://www.unterkunft-in-berlin.de/eng/index.html '''Unterkunft in Berlin'''], [[Berlijn/Prenzlauer Berg|Prenzlauer Berg]] Immanuelkirchstr. 34 (''Tram M2: tot Knaackstr van Alexanderplatz''), tel. ''+49'' 30 4849 6466 (email:  info@unterkunft-in-berlin.de), . goedkope, centraal, rustig, schoon. Enkel €35, dubbel €44/kamer, triple €51/kamer, vooraf reserveren noodzakelijk.
* http://www.tentstation.de/deutsch/index.php Op ongeveer 10 minuten lopen vanaf station Haubtbahnhof ligt een camping op het terrein van een voormalig zwembad. Het zwembad is er nog, zij het zonder water. €10 per nacht, (inclusief tent) erg centraal, vriendelijk personeel, internationaal karakter, gebruik van douches bij de prijs inbegrepen. Er is tevens de mogelijkheid om tegen een wat duurder tarief één van de oude caravans of het voormalige huisje van de badmeester te huren. Ook worden er in het oude zwembad en de naastgelegen bar af en toe concerten gegeven.
+
* [http://www.tentstation.de/deutsch/index.php '''Tentstation Berlin'''] Op ongeveer 10 minuten lopen vanaf station Haubtbahnhof ligt een camping op het terrein van een voormalig zwembad. Het zwembad is er nog, zij het zonder water. €10 per nacht, (inclusief tent) erg centraal, vriendelijk personeel, internationaal karakter, gebruik van douches bij de prijs inbegrepen. Er is tevens de mogelijkheid om tegen een wat duurder tarief één van de oude caravans of het voormalige huisje van de badmeester te huren. Ook worden er in het oude zwembad en de naastgelegen bar af en toe concerten gegeven.
* '''[http://www.pension-amsterdam.de Bed and Breakfast Pensions Berlijn]''',10437 Berlin, Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792. Ons pension heeft een centrale ligging in de wijk Prenzlauer Berg, in de buurt van het Alexanderplatz en het centrum van Berlijn. De metro (U&S-Bahn) is ca. 200m van onze Pension. Ons pension beschikt over een restaurant met lokale en internationale gerechten en een ontbijtbuffet.
+
* [http://www.pension-amsterdam.de '''Bed and Breakfast Pensions Berlijn'''],10437 Berlin, Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792. Dit pension heeft een centrale ligging in de wijk Prenzlauer Berg, in de buurt van het Alexanderplatz en het centrum van Berlijn. De metro (U&S-Bahn) is ca. 200m van het pension. Het pension beschikt over een restaurant met lokale en internationale gerechten en een ontbijtbuffet.
  
 
===Medium===
 
===Medium===

Versie van 2 nov 2012 om 04:30

Berlijn is een grote stad onderverdeeld in meer district- of buurtartikelen, die lijsten over sightseeing, restaurants, nachtleven en slaapgelegenheden bevatten — overweeg om ze allemaal of slechts een gedeelte af te drukken.
Berlijn
BrandenburgerTor.JPG
Berlin Bezirke 800px svg.png
Germany Berlin position.png
Wapen
Coats of arms of None.svg
Geografie
Deelstaat Berlijn
Regio {{{Regio}}}
Geografische ligging {{{nb}}} NB {{{ol}}} OL
Geografische ligging 52°31′N 13°24′E
Hoogteligging {{{hoogte}}} m
Oppervlakte 890 km²
Bevolking
Bevolking
– Bevolkingsdichtheid
3.510.000 (31/03/2012)
3818 inw./km²
Mannen
Vrouwen
{{{mannen}}}%
{{{vrouwen}}}%
Overige info
Postcode 10001-14199
Zonenummer {{{netn}}}

Berlijn is de hoofdstad van Duitsland en staat symbool voor jeugd, cultuur, wetenschap, vernieuwing en hereniging. In Europa is het één van de grootste steden met zijn 3,5 miljoen inwoners en het vormt op zich één van de 16 deelstaten van Duitsland. Einstein gaf er les aan de Humboldt Universiteit en de Amerikaanse president John Kennedy hield er zijn bekende toespraak, waarin hij de gevleugelde woorden ich bin ein Berliner sprak. Berlijn is een relatief jonge stad die jonge kunstenaars, alternatievelingen en ondernemers aantrekt. Ook in de klassieke muziek heeft Berlijn een reputatie opgebouwd dankzij het Berliner Philarmoniker en het Operahuis van Berlijn. Voor de kinderen is er het Tierpark en de Berliner Zoo.

In Berlijn zijn veel oude gebouwen en nieuwe ideeën met elkaar verenigd zoals je kan zien in de Reichstag en hebben futuristische gebouwen een plaats gekregen in het Sony Center en op de Potsdamer Platz. Het centrum van Berlijn is gebouwd in een efficiënte moderne stijl zonder veel in de hoogte willen gaan en het heeft een open en wijds karakter. Berlijn is misschien wel de meeste groene hoofdstad van Europa. Zeer evenwichtig verspreid vind je straten met bomen, bossen, natuurgebieden en meren in en rond Berlijn. In het bekende district Prenzlauerberg kun je kleurrijke traditionele gebouwen vinden. De schade van de Tweede Wereldoorlog heeft men al lang achter zich gelaten, behalve op enkele plaatsen zoals de kaiser Wilhelm Gedachtniskirche waar deze expliciet ter herinnering is bewaard gebleven.

De socialistische bouwwoede heeft zijn kenmerk gedrukt op het voormalig oosten van Berlijn wat je bijvoorbeeld kan zien in de Karl-Marx Allee. Men heeft de Oost-Duitse woonblokken gesaneerd en opgefleurd, klaar voor hun nieuwe functie in het huidige Berlijn. Wanneer men de verschillende facetten ontdekt van de subcentra wordt het geheel fascinerend, zeker als je weet wat er zich allemaal in deze stad heeft afgespeeld en hoe goed alles georganiseerd was.

Na de Tweede Wereldoorlog ging Berlijn verder als een tweeling, de muur die dwars door Berlijn liep vormde de grens tussen West-Duitsland (de BRD) en Oost-Duitsland (de DDR). In geen enkele andere stad ter wereld kon je de koude oorlog letterlijk aanschouwen als in Berlijn. De Amerikaanse en Russische tanks stonden in de jaren 60 met hun loop naar elkaar gericht bij Checkpoint Charlie klaar om W.O. III te beginnen.

Inhoud

Buurten

Berlijn wordt sinds 2001 administratief opgedeeld in 12 districten (Bezirke). Men heeft een schaalvergroting toegepast om de kosten te drukken en het aantal van 23 is gereduceerd tot 12. Ze worden ook wel eens respectievelijk Großbezirken en gewone Bezirken genoemd. In deze gids gebruiken we de indeling die het meest praktisch is, de context moet uitwijzen wat bedoeld wordt.

Berlin map.png
Mitte WikiTravel Rating 1 (Mitte,Wedding,Tiergarten)
Dit is het historische centrum van Berlijn en het hart van het voormalige Oost-Berlijn. Dit is het meest toeristische deel van Berlijn. Vele cafés, restaurants, clubs, galeries, en het museumsinsel zijn hier te vinden en de meest bekende gebouwen van Berlijn zoals de Brandenburger Tor, de Reichstag, de gebouwen van de Potsdamer Platz en regeringsgebouwen. De oevers langs de Spree zijn leuk om langs te wandelen. Je kan ook een bezoekje brengen met de kinderen aan de Zoologischer Garten.
Berlijn/Charlottenburg-Wilmersdorf WikiTravel Rating 1 (Charlottenburg)
Charlottenburg is het hart van de Westelijke stad, het is zeer bekend vanwege het mooie Schloss Charlottenburg en het grote aantal aan winkels op de Kurfürstendamm. Het bekende warenhuis Kaufhaus des Westen ligt in een zijstraat van de Kûrfürstendamm.
Friedrichshain-Kreuzberg (Kreuzberg)
Kreuzberg wordt geassocieerd met de linkse jeugdcultuur, kunstenaars en Turkse immigranten. Deze wonen vooral in Kreuzberg. Dit district is wat luidruchtiger dan de andere met vele cafés, bars en clubs maar ook enkele musea aan de grens met Mitte. Kreuzberg is de nieuwe hype van Berlijn aan het worden wegens de stijgende prijzen van onroerend goed in Prenzlauer Berg.
Pankow (Prenzlauer Berg)
Prenzlauer Berg is een trendy buurt in het noorden van het stadscentrum die vlak na de val van de muur populair is geworden bij studenten, kunstenaars en mediaprofessionals. Met veel cafés, bars. Pankow is voor de rest een woonbuurt. De Weissensee is een fraai meer in Pankow.
Tempelhof-Schöneberg (Tempelhof, Schöneberg)
een gezellige buurt met oudere hippies, jonge families en homoseksuelen, bekend zijn de markten op zaterdagen, de straatcafés (Akazienstraße) en de laissez-faire lifestyle.
Steglitz-Zehlendorf (Zehlendorf)
Zehlendorf is een van de meest groene (Grunewald) en rijke districten van Berlijn en heeft de grootste universiteit van de stad (Freie Universität), vergeet de grote musea niet en enkele historische gebouwen. In Zehlendorf ligt Dahlem, de villawijk van Berlijn.
Neukölln
Allochtonenbuurt, troosteloze omgeving.
Spandau
oude gemeente van Berlijn, volgens de Berlijners is dat al een andere gemeente, niet meer horende bij Berlijn. Het heeft een eigen centrum.
Lichtenberg
Lichtenberg bevat Tierpark Berlin, de grootste van de twee Berlijnse dierentuinen. Lichtenberg was ook de locatie van het uitgebreide hoofdkwartier van de Stasi, de Oost-Duitse geheime dienst. Het complex is nu een museum. De Berlin-Hohenschönhausen Memorial staat op de locatie van de oude Stasigevangenis. Sommige delen van Lichtenberg, rond de Weitlingstraße, zouden een bolwerk zijn van de Neo-Nazi's van Berlijn.
Reinickendorf
De luchthaven Tegel ligt hier, voor de rest is het een groene woonwijk
Marzahn-Hellersdorf
woonwijk met veel oude Oost-Duitse Plattenbau, dat is zijn woningen, uitgevoerd in systeembouw, en enkele groene accenten zoals het Wuhletal. De bezienswaardigheden zijn de dorpskerk en de oude molen.
Treptow-Köpenick




Bezirken

In het dagelijks gebruik halen de Berlijners de oude indeling in 23 Bezirken (districten) en de nieuwe indeling in 12 Bezirken door elkaar. Het is maar aan de luisteraar/lezer om uit te maken wat men bedoelt. Elk van 23 Bezirke heeft zijn eigen atmosfeer en kenmerken. Deze kunnen ook nog eens worden ingedeeld in Ortsteile (wijken) (het woord Kiez of Viertel wordt ook gebruikt om een deel van een wijk aan te duiden). Zo is bijvoorbeeld Schönholz een Ortsteil in het Bezirk Niederschönhausen in het Großbezirk Pankow. En denk bijvoorbeeld aan het bekende Nikolaiviertel

Oude benaming

Er zijn heden totaal 12 districten, deze kan je terugvinden in de tabel met respectievelijk de oude benaming in de kolom er naast:

Nieuwe naam Oude naam Locatie voor de val van de muur
Mitte Mitte(Oost), Tiergarten(West), Wedding(West) Oost-Berlijn en West-Berlijn
Friedrichshain-Kreuzberg Friedrichshain, Kreuzberg Oost-Berlijn en West-Berlijn
Pankow Prenzlauer Berg, Weißensee, Pankow Oost-Berlijn
Charlottenburg-Wilmersdorf Charlottenburg, Wilmersdorf West-Berlijn
Spandau Spandau (niet gewijzigd) West-Berlijn
Steglitz-Zehlendorf Steglitz, Zehlendorf Oost-Berlijn en West-Berlijn
Tempelhof-Schöneberg Tempelhof, Schöneberg West-Berlijn
Neukölln Neukölln (niet gewijzigd) West-Berlijn
Treptow-Köpenick Treptow, Köpenick Oost-Berlijn
Marzahn-Hellersdorf Marzahn, Hellersdorf Oost-Berlijn
Lichtenberg Lichtenberg, Hohenschönhausen Oost-Berlijn
Reinickendorf Reinickendorf (ongewijzigd) Oost-Berlijn

Begrijpen

Sony Center bij nacht

Muurziekte

Vele Oost-Berlijners (en eigenlijk bijna iedereen in Oost-Duitsland) geloofden niet meer in de val van de muur en konden niet tegen het gevoel opgesloten te zitten en kregen last van het mauersyndroom. De economische verschil tussen West en Oost werden in de loop van de jaren groter en groter, na de val van de muur moest je geen moeite doen om Ossies van Wessies te onderscheiden. Andere kleren, andere kinderwagens en zelfs een andere woordenschat maakte dat duidelijk.

Na bijna 40 jaar een bestaan te hebben geleid als Siamese tweeling, is in 1989 de beruchte Berlijnse Muur tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn gevallen en is de oude metropool weer één geworden. De Duitse overheid heeft er veel voor over om Berlijn weer in alle glorie te herstellen. In de jaren 90 was Berlijn de grootste bouwput van Europa en tegenwoordig kan men genieten van de voordelen van veel nieuwe commerciële zowel als openbare gebouwen met supermoderne voorzieningen.

Berlijn zou men kunnen omschrijven als een hedendaagse stad met een historische achtergrond van een nabij verleden, het heeft geen middeleeuwse historische stadskern zoals bijvoorbeeld Praag, Wenen of Brussel omdat het een relatief jonge geschiedenis heeft en er tijdens de Tweede Wereldoorlog veel verwoest is. Hier en daar kan men gebouwen vinden die dateren van voor de 14de eeuw maar steeds in de context van een hedendaagse stad. Mitte is het stadscentrum maar andere plaatsen zouden evengoed de titel van centrum kunnen opeisen. Dit is een gevolg van de oost-west verdeling en het samengaan van twee steden Berlijn en Cölln.

Berlijn is een multiculturele stad met de grootste Turkse bevolkingsgroep ter wereld buiten Istanbul, door de bijna 40-jarige scheiding hebben zich verschillende dialecten ontwikkeld tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn.

Rijksdaggebouw (Reichstagsgebäude)

Sinds de wederopbouw zijn er miljarden euro's geïnvesteerd in de infrastructuur van Berlijn en is de regering van het land verhuisd van Bonn, de voormalige hoofdstad van West-Duitsland, naar Berlijn. Er zijn ook veel tegenstanders van deze beslissing. Men had Bonn de administratieve hoofdstad kunnen laten blijven en van Berlijn had men de protocollaire hoofdstad kunnen maken. Zoals men dat in Nederland heeft met Den Haag en Amsterdam. Deze verhuizing en opbouw van een volledige nieuwe infrastructuur gaat nog steeds ten koste van de sociale voorzieningen in Berlijn. Er is heden ten dag een grote minderheid die zou willen terugkeren naar het systeem zoals het was toen Oost- en West-Duitsland nog gescheiden waren. De grote bouwwoede van de voorbije tien jaar is nu wel over, Berlijn is niet meer de grootste bouwput van Europa dat het eind jaren 90 was.

Geschiedenis

Mitte bij nacht
Berlijnse muur

De grondvesten van Berlijn zijn zeer multicultureel. De buurten rond Berlijn werden in de eeuwen voor christus bevolkt door Germaans-Zwabische en Bourgondische stammen, evenals Slavische groeperingen. De hedendaagse erfgenamen van de laatsten zijn de Sorben, een Slavische minderheid die men kan vinden in de dorpen ten zuid-oosten van Berlijn nabij de Spree-rivier.

In het begin van de dertiende eeuw ontwikkelden zich twee steden (Berlijn en Cölln) elk aan de andere oever van de Spree (heden het Nikolaiviertel en de naburige wijk). Door de groei van de bevolking groeiden de steden naar elkaar toe en werden één stad. Berlijn was een centrum van commerciële bedrijvigheid en landbouw maar het bleef een kleine stad (10.000 inwoners) tot laat in de zeventiende eeuw. Ook ten gevolge van de dertigjarige oorlog in het begin van de zeventiende eeuw stierf de helft van de populatie.

Sinds de late zeventiende eeuw, wanneer Franse Hugenoten in groten getale vluchtten naar Berlijn wegens godsdienstige achtervolging, werd Berlijn een toevluchtsoord voor vluchtelingen om religieuze en economische redenen. In 1701 werd Berlijn de hoofdstad van Pruisen en in 1710 werd de grootstad Berlijn gevormd door de samensmelting met de omliggende steden. In 1871 werd Berlijn de hoofdstad van het Nieuwe Duitse Rijk en enkele jaren later, mede dankzij de industriële revolutie, een stad van meer dan één miljoen inwoners. Kort na de eerste wereldoorlog, in 1920, werd de laatste annexatie doorgevoerd en Berlijn gevormd zoals we het nu kennen. Onder de nazi's werd Berlijn de hoofdstad van het zogenaamde Derde Rijk en Hitler vestigde er zijn woonplaats en werkplaats. De verovering van de nazi's begon in het zuiden van Duitsland.

Ten gevolge van Wereldoorlog II werd het grootste stuk van centraal Berlijn vernietigd, dus vele gebouwen die men nu kan zien zijn reconstructies of nieuwe gebouwen sinds WO II, wat leidde tot een gefragmenteerde stadsbouw in de binnenstad. Berlijn werd verdeeld in vier sectoren (West-Berlijn in een Franse, Amerikaanse en Britse sector. Oost-Berlijn was volledig gecontroleerd door de Sovjet-Unie) naar aanleiding van WO II en in 1949 werd de DDR afgesplitst met Oost-Berlijn als hoofdstad. West-Berlijn maakte deel uit van West-Duitsland en was een soort eiland binnen de DDR, Bonn was de hoofdstad. Vanwege de volksoverloop en de spanningen tussen beide landen werd later een muur gebouwd op de grens tussen de WDR en de DDR en rond West-Berlijn. Daarmee was de verdeling compleet. Toen de Oost-Duitsers op 13 augustus 1961 's nachts begonnen met het aanbrengen van prikkeldraadversperringen om binnen enkele dagen een muur op te trekken die West-Berlijn in een betonnen cocon dwong, kon geen zinnig mens de absurditeit begrijpen van het doormidden snijden van een wereldstad.

Berlijn is een stad georiënteerd op de jeugd, voor de val van de muur werden West-Berlijners vrijgesteld van militaire en burgerlijke dienstplicht. Veel sociale activisten, pacifisten en anarchisten van allerlei pluimage verhuisden naar Berlijn enkel en alleen om deze reden. Muzikanten en artiesten kregen staatssubsidies. Aan bars, kroegen en clubs was er geen tekort, je kon de hele nacht blijven doorgaan dankzij de liberale wetgeving met betrekking tot de horeca en aan de universiteit enkele jaren doorbrengen zonder echt veel resultaat te boeken was ook geen probleem en ideaal om je aanwezigheid te verlengen. In tegenstelling tot het grootste deel van Duitsland heeft Prenzlauer Berg zogezegd het hoogste aantal geboorten per inwoner van Europa, het is slechts schijn vanwege het groot aantal jonge vrouwen in die buurt.

Na de val van de muur is Berlijn, vooral het voormalig oostelijk deel, geëvolueerd naar een cultureel Mekka. Kunstenaars en andere creatieve zielen kwamen daar samen vanwege de goedkope levensstijl in voormalig Oost-Berlijn. Ondanks de prijsstijgingen en respectievelijke opwaardering van de stad werd Berlijn een centrum voor kunst, ontwerp, multimedia, elektronische muziek en mode, enzovoort. Het hoge aantal studenten in de stad en jonge mensen heeft zeker dat effect nog versterkt. Slenter eens langs de straten Prenzlauer Berg, Friedrichshain of Mitte en je zal het zelf kunnen vaststellen.

Bekende kunstenaars van Berlijn zijn Lucas Cranach de Oude, Lucas Cranach de Jonge, Johan Gottfried Schadow, Marlene Dietrich (De blauwe engel), Leni Riefenstahl (Triomf van de wil), Bertolt Brecht (Driestuiversopera), Käthe Kollwitz, Kurt Tucholsky, Thomas and Heinrich Mann, Walter Gropius, Paul Klee, Friedrich Wilhelm Murnau (Nosferatu), Fritz Lang (Metropolis), Volker Schlöndorff, Wim Wenders (Hemel boven Berlijn), Blixa Bargeld/Einstürzende Neubauten, Christopher Isherwood, Günter Grass (De blikken trommel), de leden van de Bauhaus-stroming en nog vele anderen.

Architectuur

Kammermusiksaal, Philharmonie, Sony-Center

De belangrijke stijlen zijn in Berlijn:

  • Wilhelms-stijl (Keizer Wilhelm 1859 - 1941)
  • Sociaal-communistische stijl (1945 - 1989)
  • hedendaagse moderne stijl (1989 - ...)

De middeleeuwse periode is minder vertegenwoordigd, daarvoor moet men naar Spandau of de kerk in het Nikolaiviertel.

Economie

Een van de belangrijkste producten van Berlijn is onderzoek en ontwikkeling, zowel gefinancierd door de overheid als de bedrijven. Sterke vakbonden, het einde van subsidies aan Oost Berlijn en de Duitse strenge reglementering rond arbeid dwingt de industrie om te focussen op automatisatie en het exporteren van arbeidsintensieve werkzaamheden. Studenten gingen in staking tegen de hoge inschrijvingskosten aan de universiteiten. De universiteiten zitten aan hun maximumcapaciteit en de meeste scholen krijgen niet genoeg subsidies. Studenten, huisvrouwen en zelfstandigen worden niet meegerekend in officiële werkloosheidscijfers en dan nog klokken ze af op 16% werkloosheid (mei 2007).


Films

films in of over Berlijn:

  • Das Leben der Anderen, film over de Oost-Duitse geheime staatsdienst Stasi die een kunstenaar afluistert en schaduwt.
  • der Himmel über Berlin
  • Berlin Alexanderplatz, gebaseerd op een roman, film en miniserie, over een gevangene die vrijkomt en terug terecht komt in de criminaliteit.
  • Anonyma, Eine Frau in Berlin, 1987
  • Ninja Assasin
  • der Letzste zug
  • The Boy in the Striped Pijamas, gebaseerd op een Engelstalige roman, over de zoon van een naziofficier die vriendschap sluit met een joodse jongen in een concentratiekamp.
  • Die fetten Jahre sind vorbei
  • Der Rote Kakaku
  • Knallhart
  • Netto
  • Sommer vorm Balkon
  • Barfuss
  • the Kebab Connection
  • Die Bauer - Berlin '61
  • Good Bye Lenin!, een vrouw ontwaakt uit een langdurige coma nadat de Muur gevallen is. Oost-Duitsland en West-Duitsland bestaan niet meer. Haar zoon houdt de DDR in stand in haar slaapkamer om haar te vrijwaren van de shock.
  • Wir Kinder vom Bahnhof Zoo Schokkend portret van de drugsscene in Berlijn.

Arriveren

Bezirke van Berlijn

Per vliegtuig

Berlijn telt twee luchthavens die op termijn zullen vervangen worden door één grote luchthaven. Een andere luchthaven, Berlijn Tempelhof, is onlangs gesloten.

  • Berlin-Tegel International Airport, (ICAO: EDDT, IATA: TXL),bevindt zich in het noordwesten van de stad en is de thuishaven voor de grote luchtvaartmaatschappijen zoals (British Airways, Lufthansa, Air France, KLM en Delta) en een knooppunt voor binnenlandse vluchten en vluchten naar West-Europa en de USA. Tegel is gezien de vliegbewegingen de grootste luchthaven van Berlijn, maar Schönefeld gaat die rol overnemen vanaf 2012. Bussen naar Tegel vertrekken vanaf S+U Alexanderplatz, Hauptbahnhof (bus TXL) en S+U Zoologischer Garten (bussen X9 en 109) voor de prijs van een standaardticket van zone AB. Er is geen U- of S-Bahnstation voor de luchthaven Berlin-Tegel. Opgepast ga niet naar S-Bahnhof Tegel gezien deze niet hoort bij de luchthaven maar gaat naar de deelgemeente Tegel. De luchthaven van Tegel zal gesloten worden als de nieuwe luchthaven Airport Berlin Brandenburg International (BBI) operationeel is in 17. Maart 2013. Tegel was oorspronkelijk een testsite voor raketten, onder andere de beruchte V1 en V2, onder leiding van raketspecialist Werner von Braun. Von Braun werkte later in de Verenigde Staten mee aan de eerste maanraketten.
  • Berlin Schönefeld, (ICAO: EDDB, IATA: SXF), de vakantieluchthaven ten zuidoosten van Berlijn met een klemtoon op goedkope luchtvaartmaatschappijen als Easyjet en GermanWings, chartervluchten en luchtverkeer van en naar Azië en Oost-Europa. Reken op een uur vanaf het centrum om de luchthaven te bereiken. De luchthaven heeft een station van de S-Bahn en een treinstation: de lijn S9 brengt je naar het stadscentrum via de stations S Ostkreuz, de lijn S45 brengt de stations S Südkreuz. Er zijn ook de snelle, minder frequente treinen voor de zelfde prijs die op dezelfde stations stoppen. Op de S-Bahn en de regionale treinen tussen de luchthaven en de stad kan men gebruik maken van het openbaarvervoerticket (zones A en C, 3,10 €), vergeet niet te tikken voordat je opstapt. Schönefeld geeft minder geluidsoverlast dan de Tegel en de voormalige luchthaven Tempelhof, dus heeft men ervoor gekozen om al het luchtverkeer hier te concentreren vanaf 2012. Het is zeker niet de grootste luchthaven van Duitsland, dat is die van Frankfurt.

Tijdens de scheiding tussen Oost en West was Schönefeld de luchthaven van Oost-Berlijn.

Eenmaal aangekomen op het vliegveld kun je per taxi of met openbaar vervoer naar de stad. Een taxi kost ca. € 15 tot € 20,= terwijl een enkeltje met bus/metro € 2,40 kost. Zier verder de rubriek 'Rondreizen' hieronder voor details.

  • De Airport Berlin Brandenburg International (BBI) zal de nieuwe luchthaven zijn van Berlijn en Brandenburg en zal een klein deel van de infrastructuur van luchthaven Schönefeld gebruiken, maar het grootste deel zal volledig nieuw worden gebouwd. De opening van de nieuwe luchthaven is gepland in 27. Oktober 2013. Nadien gaat al het luchtverkeer van Berlijn-Brandenburg via deze luchthaven en wordt Tegel gesloten.

Vanuit Nederland

Vanuit Amsterdam, via Schiphol, gaan verscheidene maatschappijen naar Berlijn. De KLM vliegt van/naar het vliegveld Berlin Tegel. Transavia vliegt van/naar Berlin Schönefeld. Deze situatie gaat veranderen na de opening van Berlin/Brandenburg International Airport.

Vanuit België

Brussels Airlines heeft zeven lijnvluchten van Brussels Airport naar Berlin-Tegel. Easyjet heeft twee verbindingen per dag tussen Brussels Airport en Berlijn Schönefeld.

Lagekostenmaatschappijen

Het aanbod van Berlijn op gebied van lagekostenmaatschappijen is versnipperd. Je hebt keuze tussen twee luchthavens en nog veel meer luchtvaartmaatschappijen. Als je wil vliegen van België naar Berlijn is het aan te raden dat te doen met Easyjet of met Brussels Airlines. Je moet wat laveren tussen de verschillende internetsites om de ideale oplossing te vinden.

  • Air Berlin heeft vele verbindingen tussen Berlijn Tegel en West-Europese luchthavens en langeafstandsvluchten naar bestemmingen over heel de wereld. Binnenlandse vluchten zijn zeer uitgebreid, alsook verbindingen naar meer dan tien luchthavens in Spanje en Portugal, een tiental bestemmingen in Italië, Griekenland, Hongarije, Oostenrijk, Zwitserland en Engeland, geen bestemming in België.
  • GermanWings heeft vanaf Berlijn Schönefeld verschillende vluchten naar bestemmingen in Duitsland en naar internationale bestemmingen in Zweden, Rusland, Turkije, Kroatië, Griekenland en Hongarije maar laat West-Europa links liggen. De centrale luchthaven voor German Wings is Köln/Bonn Luchthaven. Geen bestemming in België. www.germanwings.com
  • Easyjet vanaf 31 oktober 2007 is EasyJet gestart met een nieuwe verbinding tussen de luchthaven van Brussel Nationaal en Schönefeld.
  • Ryanair heeft een verbinding naar Londen, Stockholm, Dublin en East Midlands.

Per trein

Berlijn heeft een groot aantal spoorstations. Het langeafstandsverkeer is echter sinds een paar jaar geconcentreerd op Berlin Hbf (het oude S-Bahn station Lehrter Bahnhof) gelegen vlak bij het Rijksdaggebouw en de Potsdammer Platz. Vanaf dit station rijden er ICE en IC treinen naar alle belangrijke bestemmingen in Duitsland en de Westelijke EU staten. De treinen naar Polen, Oekraine, Wit Rusland en Rusland vertrekken veelal nog vanaf Berlin Lichtenberg of Berlin Ostbf, vanuit Berlin Hbf te bereiken met de S-Bahn. De regionale sneltreinen (RE) en stoptreinen (RB) stoppen op een aantal stations zoals Zoologischer Garten, Hbf, Alexanderplatz en Ostbahnhof.

Vanuit België

  • De nachttrein (CityNightLine, CN) is een minder bekend en zeker niet te onderschatten transportmiddel tussen Amsterdam en Praag via Berlijn. Je verliest niet veel tijd omdat je 's nachts reist en niet hoeft in te checken. Werkt met vaste prijzen en promoties. Meer informatie over boekingen kan je vinden op volgende site: www.nachtzugreise.de en www.db.de. Belgen kunnen best opstappen in Keulen, Duisburg, Düsseldorf of Amsterdam. Sinds 14 december 2008 zijn er een aantal wijzigingen doorgevoerd op de CityNightLine: de promoties zijn minder scherp, er rijdt geen nachttrein meer tussen Parijs en Berlijn via Brussel.
  • Vanuit Brussel (Brussel-Zuid of Brussel-Noord) kan je met de hogesnelheidstrein ICE (InterCityExpress). De trein houdt halt in Berlin Spandau, het splinternieuwe Berlin Hauptbahnhof en Berlin Ostbahnhof. De ICE-trein doet er zeven uur over en je moet overstappen in Keulen. De ICE-treinen zijn zeer comfortabel met veel beenruimte en vertegenwoordigen al de nieuwste snufjes van de huidige technologie. Het is aan te raden een zitplaats te reserveren. Er zijn vaste prijzen en promoties. Qua tijdsduur moet de ICE-trein onderdoen voor het vliegtuig. Zie de Duitse www.db.de, de Belgische www.nmbs.be webstekken voor details.
  • Een andere optie voor de avontuurlijke reizigers is het Schönes-Wochenende-Ticket met de RE en RB-trein. Deze snelle regionale treinen stoppen enkel in de middelgrote en grote stations en zijn een goedkoop alternatief. Je kan voor 40 euro in het weekend met 5(!) personen vanaf bv. een Duits station aan de grens (Aken of Keulen) naar Berlijn reizen. Je mag reisen vanaf zaterdag 0:00 uur tot maandag 03:00. Je zal meerdere keren moeten overstappen, en je doet er ongeveer 10 uur over. Dat is even lang als met de nachtbus en enkele uren langer als de ICE-trein. Dat is een valable optie als u bv. met een grote groep bent of vliegangst hebt of u niet gedurende de nacht wil reizen of u de reis op de laatste moment moet boeken en alle andere goedkope alternatieven uitverkocht zijn. De tickets voor RE en RB-trein kan je tot op de laatste moment aan deze goedkope prijs boeken.
  • Berlijn is een van de grote spoorwegknooppunten van Europa en kan gezien worden als de poort naar Oost-Europa. Vanaf Berlijn vertrekken er treinen richting Praag, Warschau, Sint-Petersburg en Moskou.

Vanuit Nederland

  • De nachttrein (CityNightLine, CN) is een minder bekend en zeker niet te onderschatten transportmiddel tussen Amsterdam en Praag via Berlijn. Je verliest niet veel tijd omdat je 's nachts reist en niet hoeft in te checken. Werkt met vaste prijzen en promoties. Meer informatie over boekingen kan je vinden op volgende site: www.nachtzugreise.de en www.db.de. Nederlands kunnen opstappen in Amsterdam, Utrecht of Arnhem. Sinds 14 december 2008 zijn er een aantal wijzigingen doorgevoerd op de CityNightLine: de promoties zijn minder scherp, er rijdt geen nachttrein meer tussen Parijs en Berlijn via Brussel.
  • Enkele keren per dag gaat er een IC naar Berlijn. Opstappen kan op meerdere plaatsen, waaronder Schiphol, Amersfoort en Hengelo. Reserveren voor deze trein is niet verplicht. Zie naar www.nshispeed.nl voor details.

Per auto

Berlijn is binnen een dag te bereiken per auto vanuit Nederland of België, je arriveert op de ring rond Berlijn waar het wel druk kan zijn. Je kan naar de site van www.taxistop.be als je medereizigers zoekt of zelf op zoekt ben naar een chauffeur. Een leuk detail om te weten is dat de Ring rond Berlijn eigenlijk in de staat Brandenburg ligt. M.i.v. 01-01-2008 is in het centrum van Berlijn een Milieusticker (Umwelt-Plakette) verplicht voor alle auto's. deze is o.a. verkrijgbaar bij de ANWB, Dekra en Tuv.

Per bus

Busbedrijf Eurolines heeft een dagelijkse dienst tussen Brussel en Berlijn. Je vertrekt laat op de avond en je doet er ongeveer tien uur over. Je arriveert in de buurt van de Funkturm.

Rondreizen

Berlijn is een enorme stad, je kan delen te voet verkennen, met het openbaar vervoer (S-bahn,U-bahn, bus, tram) met de taxi, met de fiets of met de autio. Het openbaar vervoer in Berlijn is uitstekend geregeld. Met een stad van bijna 900 km² en 3,4 miljoen inwoners hebben ze ingezien dat een goed geregeld openbaar vervoer belangrijk is. Het stedelijk openbaar vervoer was één van de paradepaardjes van het communistisch bewind van de oostbloklanden. De Duitsers zouden de Duitsers niet zijn als het niet goed georganiseerd is. De U-Bahn samen met de S-Bahn is een voorbeeld van hoe het openbaar vervoer zou moeten georganiseerd zijn in alle grote steden. De metro in Berlijn ligt niet diep onder de grond zoals bijvoorbeeld in Parijs of Praag wel het geval is. Er is zelfs de sightseeing Panorama-S-Bahn met glazen dak die je een uitstekend zicht geeft terwijl je wordt rondgereden rond het centrum van Berlijn, via de S-Bahn ring, de rit duurt een uur en vertrekt in Ostbahnhof. Je normale tickets zijn niet geldig op deze lijn, het is 16 euro voor een rit.

De taxi's zijn iets minder duur in Berlijn, dus als je even niet wilt uitzoeken hoe je je bestemmingen kan bereiken met het openbaar vervoer kan je kiezen voor de taxi.

Op de bus moet je vooraan instappen en aan de chauffeur je ticket laten zien.

Openbaar Vervoer

S-Bahn trein stopt in Berlijn Hauptbahnhof
U-Bahn U3 trein stopt Heidelberger Platz
U-Bahn bij Oberbaumbrücke

Berlijn is ingedeeld in de zones A en B en C, je kan een ticket kopen voor zone A en B, B en C en A, B en C. Je zal waarschijnlijk zelden in zone C komen tenzij je naar Potsdam wilt voor Sanssouci. Het meest gebruikelijke is dus een ticket voor A/B. Deze kan je kopen aan de automaten of aan de balie in de grotere stations. Er zijn geen draaisystemen dus is het in principe mogelijk te rijden zonder ticket, je zal wel af en toe een controleur tegen komen. De boete bedraagt 40 euro. Je kan een dagpas kopen. Deze tickets zijn geldig in zowel S-Bahn/U-Bahn, bus en tram. Met een ticket kan je een onbeperkt aantal keren overstappen van je vertrek tot je eindbestemming. Een dagticket kost 6,50 € en is interessant als je 3 of meer verbindingen neemt.

Je kunt met

  • Regional-Bahn, Reigional-Express
  • de S-Bahn, Schnell-Bahn,(bovengrondse metro)
  • U-Bahn, Untergrund-Bahn,(metro)
  • de tramway en de Metro-Tram (voornamelijk in Oost-Berlijn buiten enkele uitzonderingen)
  • de bus

praktisch overal komen. Een enkeltje voor de meeste gangbare afstanden kost € 2,40 maar er zijn ook handige toeristenkaarten te koop voor 48 of 72 uur. Hiermee krijg je ook kortingen bij de entree van sommige attracties, voor details over de Berlijn Welkomstkaart.

Neem eens een kijkje naar de www.fahrinfo-berlin.de Berlijn-routeplanner voor goede overzichtskaarten en de dienstregeling van de U-Bahn, S-Bahn en trams en je kan er ook je persoonlijk reisplan samenstellen en afdrukken. Met de Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) kan je de dienstregeling op zoeken voor Berlijn-Brandenburg, Duitsland en zelfs Europa.

S-Bahn

Berlijn heeft een ongelooflijk efficiënte S-Bahn, treinen rijden overdag ruwweg elke 10 minuten, in de piek elke 5 minuten en elke 20 minuten tijdens de nacht of in het weekend. De meeste S-bahn lijnen volgen een oost-west route tussen Ostkreuz en Westkreuz via de stops Warschauer Straße, Ostbahnhof, Jannowitzbrücke, Alexanderplatz, Hackescher Markt, Friedrichstraße, Hauptbahnhof, Bellevue, Tiergarten, Zoologischer Garten, Savignyplatz en Charlottenburg. Andere lijnen liggen op een cirkel (ring) rond het centrum van de stad: S 8 and the S 41, S 42, S 45, S 46 lijnen. Exploitatie van de S-Bahn is in handen van Deutsche Bahn. Op hun website kun je ook terecht voor de dienstregeling van de S-Bahn.

Op de fiets

Berlijn ligt in vlak terrein waar het goed fietsen is. Er zijn in de stad verschillende plekken waar je fietsen kunt huren voor niet teveel geld, en je kunt als fietser overal komen. Er zijn aparte fietspaden maar ook zie je Berlijners over de stoep fietsen zonder dat daar tegen wordt opgetreden.

Zien

Hieronder staat een lijst van enkel de belangrijkste bezienswaardigheden, als je meer informatie wilt moet je een kijkje nemen bij het artikel van het district. Elke bezienswaardigheid is aangeduid met het district waarin het ligt. Museumeiland is geen district maar is zo belangrijk dat het een aparte vermelding krijgt.

Musea

Berlijnse musea horen bij de wereldtop, ze hebben er zelfs een volledig eiland van volgebouwd, het Museumeiland. Ze zullen in de middeleeuwen, toen Berlijn samen met Cölln nog boerendorpjes waren, niet gedacht hebben dat hier later de wereldstad van jeugd en cultuur zou komen. Men heeft enorm veel musea over kunst, de geschiedenis van de Koude Oorlog, de Tweede Wereldoorlog, de vervolging van de Joden en de geschiedenis van de oudheid. De Berlijners willen niet te veel te maken hebben met de Tweede Oorlog, het is een deel van onze geschiedenis maar we gaan hier geen neonazistisch bedevaartsoord creëren is hun geliefd gezegde. Liefhebbers van spionage en geheime diensten gaan zeker iets van hun gading vinden in het Stasi-museum.

Museumeiland

  • het Museumeiland,WikiTravel Rating 1, Museumsinsel, Mitte. Dit is letterlijk een eiland in het centrum van Berlijn dat huisvesting geeft aan het Pergamonmuseum, het Altes Museum, de Alte Nationalgalerie, het Egyptisch museum, het Bodemuseum en het Neues Museum. De collectie die als geheel op het museumeiland is samengebracht wordt niet veel geëvenaard op de wereld. Deze is zeer indrukwekkend en bestrijkt in zijn geheel een zeer grote tijdvak. Je wandelt op het museumeiland rond in een soort museum shopping center met je teletijdmachine waar je kunt kiezen tussen oudheid, egyptische kunst, romeinse tijd, islamitische kunst, renaissance, gotiek, 19de eeuw en vele andere perioden. De gebouwen zelf dateren van de 19de eeuw. Om dit allemaal tot zijn recht te laten komen is er een grote restauratie bezig, het het museuminsel masterplan. Het Pergamonmuseum en Altes Museum zijn de belangrijkste musea. Het Pergamon heeft een indrukwekkende collectie opgravingen, onder meer uit de Griekse en Islamitische oudheid. Compleet met beelden, complete muren en poorten. Het hoort bij de belangrijkste musea ter wereld. Het is gelijkwaardig aan het British Museum in London. Het Egyptisch museum bevat een collectie van oud-egyptische kunst en is in restauratie, de collectie wordt voorlopig tentoongesteld in het Altes Museum. Het Berliner Museuminsel is door de UNESCO in 1999 tot werelderfgoed verklaard.


Mitte

Kreuzberg

  • Joods museum, Jüdisches Museum Berlin, Kreuzberg, Lindenstraße 9-14; 1099-69 Berlijn; Dagelijks 10 - 20 uur: Toegang € 5; Prachtig architectonisch hoogstandje van Daniel Libeskind met een mooie tentoonstelling over de rol van de Joden in Duitsland door de eeuwen heen.
  • Topografie van de terreur, Topografie des Terrors, Kreuzberg, Niederkirchnerstraße 8 10963 Berlin, www.topographie.de. Dit openluchtmuseum documenteert de terreur toegepast door het naziregime. Het bestaat uit opgegraven gevangeniscellen direct onder een overgebleven deel van de Berlijnse muur.

Friedrichshain

Steglitz

  • Ethnologisch museum, Ethnologisches Museum,Steglitz,Arnimallee 27

Charlottenburg

zie naar de deelpagina over Wilmersdorf/Charlottenburg

Lichtenberg

  • Duits-Russisch museum, Deutsch-Russisches Museum, Lichtenberg, Zwieseler Straße 4/hoek met Rheinsteinstraße, 10318 Berlin,[1]. Dit museum beschrijft de geschiedenis van de Duits-Russiche relaties tijdens de Tweede Weredoorlog. Aanduidingen enkel in Duits en Russisch!
  • Stasi Museum, Stasi museum, Lichtenberg, Ruschestraße 103, Haus 1,10365 Berlin ,www.stasimuseum.de. Maandag - vrijdag: 11u00-18u00, zaterdag-zondag 14u00-18u00. Ingangsprijs: 4,00 euro (korting onder voorwaarden). Dit museum beschrijft de procedures toegepast door de geheime dienst van de DDR en het lokale verzet. De Stasi wordt beschouwd als de meest efficiënte geheime dienst die er ooit geweest is. In het museum kan je zelfs door het voormalige kantoor van de directeur wandelen! Een zeer interessant museum maar meestal enkel opschriften in het Duits.

Zehlendorf

  • Geallieerden-museum, Alliierten Museum, Clayallee 135, 14195 Berlin-Zehlendorf, [2].

Treptow-Köpenick

Treptow

  • Nationaalsocialistische Dwangarbeid - Documentatiecentrum Berlin-Schöneweide, Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit Berlin-Schöneweide, Treptow, Britzer Str. 5, 12439 Berlin, informatie en Nederlands Dagelijks open van 10.00 - 18.00 uur, uitgezonderd Maandag. Gratis entree, Rondleidingen op aanvraag, Contact: +49 (0)30 / 63 90 288 0, schoeneweide@topographie.de.

Nog niet toegekend

  • Museum van toegepaste kunsten onderverdeeld in twee delen - Het Kultuur Forum (samen met de schilderijengalerij) en Koepenick Kasteel.
  • Museum van de verboden kunst, Museum der Verbotenen Kunst, Schlesische Straße, 10997 Berlin, een speciaal museum in een wachttoren van de Berlijnse muur.
  • House of the Wannsee Conference [3] Het huis waarin de eindoplossing besproken werd. Dagelijks open van 10.00 - 18.00 uur, uitgezonderd feestdagen. Gratis entree, groepen wordt gevraagd zich van tevoren aan te melden.

Religieuze gebouwen

Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche
Berliner Dom

Mitte

  • St. Hedwigs Kathedraal,St. Hedwigs Kathedrale,WikiTravel Rating 2,Mitte, Hinter der Katholischen Kirche 3, 10117 Berlijn.
  • de dom van Berlijn,Berliner Dom,WikiTravel Rating 1,Mitte, Am Lustgarten
  • Nieuwe synagoge,Neue Synagoge,WikiTravel Rating 1,Mitte, Oranienburger Straße 28-30,
  • Frierichwerder kerk, Friedrichwerdersche Kirche, Mitte, Werderstraße, 10117 Berlijn
  • Mariakerk, Marienkirche,WikiTravel Rating 2, Mitte, Karl-Liebknecht-Straße 8, 10178 Berlijn.

Charlottenburg

  • de memorialkerk Keizer Wilhelm, Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche, WikiTravel Rating 1,Charlottenburg, Breitscheidplatz

Kreuzberg

  • Dorpskrerk Stralau,Dorfkirche Stralau, 1464
  • Heilige Kruis kerk,Heilig-Kreuz-Kirche, 1888
  • Kerk aan de zuidster,Kirche am Südstern, 1896
  • Sint Antoniuskerk,Sankt-Antoniuskirche, 1898
  • Sint Bartholomeus kerk,St.-Bartholomäus-Kirche, 1858
  • Openbaringskerk,Offenbarungskirche, 1949
  • Passiekerk',Passionskirche
  • Pfingskerk',Pfingstkirche, 1908

Andere bezienswaardigheden

  • Alexanderplein, Alexanderplatz,www.alexanderplatz.com,
  • Centraal Station Berlijn, Berlin Hauptbahnhof, is het grootste station van Europa, als je op de bovenste verdieping staat met je armen op de reling krijg je een duizelig gevoel, het station heeft zes verdiepingen en je kan vanaf de hoogste verdieping recht de diepte in kijken dankzij de transparante architectuur. Het dak van het station is 230 meter lang. Er is een groot winkelcentrum gevestigd op de verschillende verdiepingen en het geheel is luchtig opgebouwd in een omgeving van doorschijnend glas en staalbouw.
  • Fernsehturm, hoge mast, de asperge genaamd. Project van voormalig Oost-Berlijn. Is hoger dan de Eiffeltoren.
  • Reichstag
  • Hackesche Höfe; mooi gerestaureerd complex van oude woonkazernes. Nu prachtige, gezellige winkeltjes, cafés, en theaters.
  • Nikolaiviertel; Een typisch Duits wijkje , net ten oosten van "Mitte", zoals het eeuwen geleden al moeten hebben bestaan, maar zoals het eind vorige eeuw netjes is gereconstrueerd en opgeknapt.
  • Checkpoint Charlie; Friedrichstraße
  • Zegezuil, Siegessäule
  • Hitlers bunker, waar Adolf Hitler zijn laatste weken heeft doorgebracht tijdens de Tweede Wereldoorlog kan men niet meer bezichtigen, de bunker werd vernietigd in 1981. Hij bevond zich onder de Reichskanzlei. Er is nog wel een muur waar de plannen van de bunker zijn afgebeeld.

Geschiedenis

  • Gedenkteken van de vermoorde Joden van Europa
  • de muur
  • Checkpoint Charlie
  • Tempelhof

Stations

  • Berlijn heeft een zeer waardevolle metro- en treinstationinfrastructuur. Algemeen zijn de stations zeer ruimtelijk en afgewerkt met kwalitatieve materialen en krijg je zeker geen betongevoel. Afgewerkt in staal of muurtegels of in baksteen, maar altijd artistiek met aandacht voor de passagiers. Sommige stations zijn op zich al kunstwerken. Schenk vooral aandacht aan Hauptbahnhof,Friedrichstrasse, Ostkreutz, Grunewald maar gun overal je ogen de kost, elk station heeft wel iets speciaals en er zitten veel pareltjes tussen.

Doen

  • Trabisafari, deze mensen hebben een tiental Trabant-autotjes die ze verhuren voor een toer door Berlijn met dit typisch Oost-Duitse product. Als je er zelf mee rijdt, wees voorzichtig: een Trabant is eigenlijk een go-cart voor vier personen, ze kantelen gemakkelijk als je te hard in de bocht gaat. Als de Berlijners vroeger in de bocht kantelden stapte iedereen uit, met twee personen zette men de Trabant terug op zijn wielen en men reed gewoon verder.

Stadswandeling met gids

  • Wees sportief en doe eens een wandeling, al dan niet met gids, in Berlijn, Mitte en omgeving zijn compact genoeg om enkele uitstekende wandelingen te doen in de historische straten, al wandelend zie je veel meer van je omgeving zeker als je een goede gids hebt zal je veel bijleren. Voor details kan je meestal geholpen worden aan de receptie van je hostel of hotel. Er is bijvoorbeeld:
  • Berlin with Merlin Tours, www.berlinwithmerlin.com. Het principe is gebaseerd op fooien enkel. Een nieuwe Engelstalige tour vertrekt om 10u00 buiten aan de Burger King aan Zoologischer Garten station elke dag behalve dinsdag en vrijdag. Deze brengt je naar de verborgen plekjes van West-Berlijn en vermijdt de toeristische punten in het stadscentrum. Fantastisch voor de mensen die wat meer willen zien dan de klassieke bezienswaardigheden.
  • Brewer's Berlin Walking Tours, www.brewersberlintours.com. Engelstalige begeleide wandelingen. Bekend voor hun All-Day-tour, de meest complete introductie in de stadsgeschiedenis en de Free Tour, de kortere tour op een fooi-enkel basis. De rondleidingen beginnen buiten aan de Bandy Brooks Shop (voormalige Australische ijsjeswinkel) aan Friedrichstraße S+U-Bahnstation.
  • Insider Tours, www.insidertour.com. Engelstalige begeleide wandeling zonder reservatie. Ga gewoon weg naar de plaats van afspraak op het juiste uur. Kies de tour die je het meest interesseert. De klassieke Inside- en Red Star-tours zijn beide uitstekend. Voor de cafégasten, er is ook de Pub Crawl waar je focust op de coolste cafés van Berlijn!
  • New Berlin Tours, www.newberlintours.com. Gebaseerd op fooien enkel. Engelstalige en Spaanstalige begeleide wandeling om 11u00, 13u00 en 16u00 buiten aan Starbucks aan de Brandenburger Poort. Wordt verzorgd door jonge mensen die in Berlijn wonen en geïntresseerd zijn in hun geschiedenis.
  • The Original Berlin Walking Tours, www.berlinwalks.com
  • Joodse Tours

Kerstmarkt

In Duitsland noemen ze dit de Weihnachtsmarkt, in Berlijn heb je zo verschillende gezellige kerstmarkten die al beginnen vanaf de maand november. Het tweede weekend van december is een topweekend voor de kerstmarkt, enkele hotels rekenen dan zelfs duurdere prijzen aan. De nacht van 31 december op 1 januari noemen ze Silvester en dan is er een groot feest aan de Brandenburger poort. De hieronder vermelde kerstmarkten zijn de belangrijkste, overal in Berlijn kan je lokale kerstmarkten vinden die voor lange tijd of slechts voor één dag geopend zijn. De grootste kerstmarkt met bijhorende kermis is waarschijnlijk aan Alexanderplatz, de meest gezellige is op gendarmenmarkt en Unter den Linden. Voor dat men begonnen is aan de bouw van het winkelcentrum Alexa was de kerstmarkt van Alexanderplatz enorm groot.

  • Kerstmarkt Mitte,Weihnachtsmarkt Mitte, Mitte
  • Nostalgische Kerstmarkt Gendarmenmarkt,Nostalgischer Weihnachtszauber auf dem Gendarmenmarkt,Mitte, Gendarmenmarkt
  • Kerstmarkt aan de Opera,Weihnachtsmarkt am Opernpalais,Unter den Linden 5,Mitte
  • Silverfestparty aan Brandenburger Poort,Silvesterparty am Brandenburger Tor, Mitte
  • Kerstmarkt aan het kasteel,Berlin Weihnachtsmarkt am Schlossplatz,Mitte
  • Kerstmarkt Alexanderplein,Weihnachtsmarkt am Alexanderplatz,Mitte,Alexanderplatz

Leren

Berlijn telt drie grote universiteiten:

  • Vrije Universiteit,Freie Universität
  • Humboldt Unversiteit,Humboldt Universität
  • Technische Universtiteit,Technische Universität

Werken

Kopen

Warenhuizen

De Duitse wetgeving is zo voorzien dat grote ketens voordelen halen tegenover de kleine en middelgrote ondernemingen. Je gaat dus vooral afdelingen van grote winkelketens tegenkomen. In contrast daarmee zal je ook kleine kiosken zien van zelfstandige handelaars die op hun manier proberen te overleven tegenover de druk van de multinationals. Ook veel allochtonen houden deze kiosken open bij gebrek aan andere werkgelegenheid. Over het algemeen zijn de winkelketens 's avonds vrij lang open. De standaard sluitingstijd is 20:00 uur, maar je kan supermarkten vinden die tot 22u00 open zijn. Ook toeristische winkeltjes zijn vaak tot die tijd open.

Gaan winkelen kun je op de Kurfürstendamm, een van de sjiekste winkelstraten van Berlijn, waar je ook het warenhuis KaDeWe vindt, het grootste warenhuis van de stad en ten tijde van de Berlijnse muur hét toonbeeld van Westers kapitalisme.

Strips, muziek en film

  • Boeken, CD's, DVD's: Kulturkaufhaus Dussmann, Friedrichstraße 90
  • Internationale strips (manga, marvel comics e.d.) vind je bij Grober Unfug (Zossener str. 33 en Weinmeisterstr. 9 ).

Toeristische winkels

Op toeristische punten in de stad stikt het van de toeristische winkeltjes waar "typisch Berlijnse objecten" gekocht kunnen worden. Het assortiment is vaak hetzelfde, al zijn er ook winkels bij die zich in bepaalde toeristische attributen gespecialiseerd hebben. Met alle stukjes "Berlijnse Muur" die her en der te koop worden aangeboden, kun je een complete woonwijk neerzetten. Een grote keus aan Berlijn-objecten vind je onder meer rond het plein "An der Gedächtniskirche" aan de Kurfürstendamm, en langs Unter den Linden, vlakbij de Brandenburger Tor.

Eten

Berliner Weiße groen of rood

Typisch Berlijn is currywurst. Het is een frikandel met ketchup gepoederd met currypoeder. Je kan ze overal vinden bij de kiosken. Dit moet je absoluut eens geproefd hebben. Twee gerenommeerde curryworststanden zijn "Konnopke's Imbiss" onder het Eberswalder Straße-U-Bahn-station op lijn 2 en "Curry 36" tegenover Mehringdamm U-Bahn-station in Kreuzberg (slechts twee stoppen van Checkpoint Charlie). Beiden hebben veel vriendelijker personeel dan veel van de Berlijnse hogereklasserestaurants.

Berlijn is gezegend met een grote internationale gemeenschap en de bijbehorende culinaire geneugten en is ongelooflijk goedkoop tegenover andere grote steden van Duitsland. De Duitse keuken zelf is overigens ook zeer smakelijk; zeker op de wat koudere dagen, ook in het najaar of het vroege voorjaar, is deze stevige kost goed voor de weerstand.

Enkele aanraders:

  • Taart: het klinkt misschien wat oneerbiedig maar taarten en Duitsers gaan goed samen. Een goede plek hiervoor is Cafe Mohring in de Charlottenstraße 55.
  • Berliner Weisse mit Schuss: zuur witbier, gezoet met rode of groene siroop (populair bij jongeren)
  • Quarkbällchen: kleine oliebolletjes, gemaakt van (onder andere) aardappelmeel. Net als in Nederland bij de oliebollen varieert de kwaliteit overigens enorm: van heerlijke smaakvolle bolletjes tot ranzige vette deegballen.
Schöneberg: Maaßenstraße, U-Bahn Nollendorfplatz - Winterfeldplatz
  • Chi Sing Restaurant, Rosenthaler Str. 62, 10119 Berlin-Mitte; Tel.+49 30 4200 892 84, daily 12.00-24.00H , Reservation are welcome! Web: www.chising-berlin.de [4]
  • Chén Chè - Teahouse, Rosenthaler Str. 13, 10405 Berlin-Mitte; Tel.+49 30 28 88 42 82, daily 10.00-24.00H, Web: www.chenche-berlin.de [5]
  • Si An Restaurant, Rykestraße 36, 10405 Berlin-Prenzlauer Berg; Tel.+49 30 40 50 57 75, daily 12.00-24.00H, Web: www.sian-berlin.de [6]

Ontbijt

Daar nogal wat hotels tegenwoordig boekingen aannemen zonder ontbijt is het goed om te weten dat dit eigenlijk een zegen is. Je hoeft je niet druk te maken over de tijden dat het hotel ontbijt meent te moeten serveren en je hebt plotseling een enorme keuze. In iedere straat (zo lijkt het althans) vind je een echte bakkerij met heerlijke (belegde) broodjes en koffie. Verder zijn er de bekende ketens als Starbucks maar ook het Duitse antwoord daarop, Balzac Coffee. Tenslotte zijn er ook vele cafés waar je voor tussen de € 4 en € 10 (da's dan inclusief een glaasje Sekt!) heerlijke complete ontbijtjes kunt verorberen.

  • Solino; Poststraße 13-14; 10178 Berlijn; Tel: 030 - 24 72 60 41; Heerlijke, complete, Franse, Duitse, Noorse en Italiaanse ontbijten in het prachtige Nikolaiviertel

Budget

Zoals in veel zoveel steden kun je voor de goedkopere maaltijden het beste uitkijken naar de wat meer exotische keukens zoals Vietnamees en Indiaas. Met "indisch" wordt geen indonesisch, maar indiaas bedoeld.

In Potsdamer Platz Arkaden is de Asian Garden waar je zeer goedkoop kan eten, voor 2,50 euro heb je een vegetarische maaltijd die door niet-vegetariërs ook gelust wordt.

Duur

Drinken

  • Café Moskau, Mitte,Karl-Marx-Allee 34, restaurant daterend uit de DDR-tijd in typische socialistische stijl, alleen al voor het schitterende gebouw moet men hier even binnengaan,

Bioscoop

Er zijn ongeveer honderd cinemazalen in Berlijn, alhoewel de meeste enkel films vertonen die gedubd zijn in het Duits zonder ondertitels. Hieronder een lijstje van de belangrijkste bioscoopzalen. Tickets zijn normaal gezien tussen de €5 en €7. Maandag en woensdag zijn speciale cinema dagen met reducties.

  • CineStar . De "CineStar Original" in het Sony Center vertoont enkel films in het Engels.
  • Babylon Kreuzberg. Ook non-mainstream filmen in een kleinere zaal gebouwd in de jaren 50.
  • Central. in een ex-kraakpand nabij Hackesche Höfe.
  • Eiszeit
  • Filmtheater Hackesche Höfe. Op de vierde verdiep van het Hackesche Höfe. Breed aanbod van films.
  • Neue Kant Kinos. Een van de oudste cinema's van voormalig West-Berlijn. Meestalnon-mainstream European filmen.
  • Naam onbekend maar in Berlijn is er ook een bioscoop waar ze films spelen die al iets ouders zijn. Toegangsprijs ligt rond de 2,50 euro.
Konzerthaus Gendarmenmarkt

Concerthuizen

  • Berlijns philharmonisch orkest,Berliner philarmoniker is een van de beste orkesten ter wereld. Het bekende gebouw en de virtuose muzikanten maken het reserveren nodig. Last-minute tickets zijn meestal beschikbaar enkele uren voor het concert begint.
  • Kammermusiksaal
  • Konzerthaus Gendarmenmarkt


Uitgaan

Kijk eens in het krantje Exberliner, het maandelijkse Engelstalige magazine van Berlijn waar alles in staat wat er te doen valt. Het bevat hoogstaande artikels en correcte informatie. Als je ook Duits begrijpt zijn er nog andere activiteiten krantjes zoals zitty en tip die je overal in de kiosken kan verkrijgen of bemachtig een Stadtkind gratis in verschillende clubs en bars. Wees voorbereid om je keuze te maken uit een enorm aanbod.

Slapen

Berlijn heeft een uitgebreid aanbod van hotels, hostels en jeugdherbergen, je kan ze vinden in alle stadsdelen van Berlijn en ook verder gelegen hotels in de omgeving buiten Berlijn (Brandenburg) kunnen interessant zijn vanwege hun lagere prijs en de rustige omgeving. De duurste en meest prestigieuze hotels liggen natuurlijk in het stadscentrum Mitte maar ook daar kan je goedkope hotels vinden. Voor de jongeren of voor wie tevreden is met weinig kan je terecht in één van de vele jeugherbergen of hostels van Berlijn. Over het algemeen zijn de prijzen van de hotels goedkoper dan in vergelijking met andere Europese hoofdsteden zoals London, Rome of Parijs. Zie naar de artikels over de stadsdelen voor meer informatie.

Goedkoop

  • Pegasus Hostel, Friedrichshain, Straße der Pariser Kommune 35 10243 Berlijn , tel : +49(0)30 297 73 60, vanaf 13 euro per persoon in hoogseizoen en 10 euro in laagseizoen, dit gebouw was vroeger van de Joodse meisjes,
  • U inn Berlin Hostel, Friedrichshain, Finow Strasse 36 10247 Berlin , tel : +49(0)30 33024410, Leuk Hostel in het Berlijnse Friedrichshain! vanaf 13 euro,
  • A&O Hostel Friedrichshain, Friedrichshain, Boxhagener Str. 73 10245 Berlijn, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon,
  • A&O Hostel am Zoo, Charlottenburg, Joachimstaler Str. 1-3 10623 Berlijn, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon,
  • A&O Hostel Mitte, Köpenicker Str. 127-129, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon,
  • BaxPax Hostel Downtown, Mitte,Ziegelstraße 28, tel.:+49(0)30 278 748 80, vanaf 13 euro per persoon,
  • BaxPax Hostel Mittes, Mitte,Chausseestraße 102, tel.:+49(0)30 283 909 65, vanaf 13 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizoen,
  • BaxPax Hostel Kreuzberg, Kreuzberg,Skalitzer Straße 104, tel.:+49(0)30 695 183 22, vanaf 12 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizeon,
  • City Guesthouse Pension Berlin, Mitte-Prenzlauer Berg, Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792 vanaf 22 euro per persoon, alle kamers zijn uitgerust met bad, douche, toilet, lcd-TV, minibar, koffiezetapparaat, radio en gratis draadloos internet (wifi).
  • Unterkunft in Berlin, Prenzlauer Berg Immanuelkirchstr. 34 (Tram M2: tot Knaackstr van Alexanderplatz), tel. +49 30 4849 6466 (email: info@unterkunft-in-berlin.de), . goedkope, centraal, rustig, schoon. Enkel €35, dubbel €44/kamer, triple €51/kamer, vooraf reserveren noodzakelijk.
  • Tentstation Berlin Op ongeveer 10 minuten lopen vanaf station Haubtbahnhof ligt een camping op het terrein van een voormalig zwembad. Het zwembad is er nog, zij het zonder water. €10 per nacht, (inclusief tent) erg centraal, vriendelijk personeel, internationaal karakter, gebruik van douches bij de prijs inbegrepen. Er is tevens de mogelijkheid om tegen een wat duurder tarief één van de oude caravans of het voormalige huisje van de badmeester te huren. Ook worden er in het oude zwembad en de naastgelegen bar af en toe concerten gegeven.
  • Bed and Breakfast Pensions Berlijn,10437 Berlin, Gleimstrasse 24, tel.:+49(0)30 4480 792. Dit pension heeft een centrale ligging in de wijk Prenzlauer Berg, in de buurt van het Alexanderplatz en het centrum van Berlijn. De metro (U&S-Bahn) is ca. 200m van het pension. Het pension beschikt over een restaurant met lokale en internationale gerechten en een ontbijtbuffet.

Medium

  • NH Berlin Mitte Het hotel is gelegen in het centrum van Berlijn. Dichbij de Brandenburg Gate, Potsdamer Platz en Reichstag. NH Hotels beschikt over 9hotels in Berlijn
  • Pension Freiraum, Buchholzer strasse 5. Eenvoudig, maar goed café-restaurant in de kunstzinnige wijk Prenzlauer Berg (metrolijn U2, halte Schönhauser Allee), dat ook kamers verhuurt (inclusief tv, eigen badkamer en kookgelegenheid). Prijzen vanaf 25 euro p.p.p.n., afhankelijk van de grootte van de kamer en de tijd van het jaar. Aankomst 16:00 uur (maar als het goed uitkomt ook eerder), vertrek 12:00 uur.

Appartementen

  • Oh-Berlin Roger de Llúria 50, 1º, 08009 Barcelona, +34 93 467 37 82 (), [7]. Oh-Berlin biedt verschillende soorten vakantie appartementen die u de stad Berlijn laten ervaren als een local. Het huren van een appartement via Oh-Berlin is zeer betrouwbaar en de webpagina biedt veel handige informatie om het beste uit uw vakantie in de Duitse hoofdstad te halen.
  • Berlin City Apartment, Belforter Str. 20, 10405 Berlin Prenzlauer Berg (tram M2 van Alexanderplatz tot Metzer Str.), +49-30-484 964 69, [8]. tussen Alexanderplatz en Kollwitzplatz, vakantie appartementen (1-4 personen) 50-105€.

Communicatie

  • In de Potsdamer Platz Arkaden kan je internetten op de internetbrug voor 2 euro per uur, met wat geluk was iemand zo vriendelijk om het papiertje met zijn code achter te laten waarmee je zijn/haar niet opgebruikte minuten kan verder opwerken en kan dus je enkele tientallen minuten gratis internetten.
  • In de stad kan je overal internetcafés vinden aan de prijs van 1,00 a 1,50 euro per uur met een minimum afname van een half uur.

Taal

De meeste mensen jonger dan veertig hebben in minder of meerdere mate kennis van het Engels maar verwacht niet dat iedereen je te woord gaat staan in het Engels, zeker niet in de buitenwijken en plattelandsgebieden. Het is dus nuttig om enkele basisuitdrukkingen in het Duits te leren. Voor diegenen die Russisch kennen: de Ossies ouder dan veertig moesten tijdens hun lager onderwijs verplicht Russisch aanleren als tweede taal en kunnen je daarmee misschien verder helpen. De Turkse bevolkingsgroep is ook redelijk groot. Onder de studenten is Engels zeer goed gekend.

Berlijn heeft ook enkele typische uitdrukkingen die afwijken van het standaard Duits.

Dagelijks leven

  • HELIOS Klinikum Berlin-Buch is een enorm groot hypermodern ziekenhuis, je zou het niet verwachten van dat type van gebouwen maar het heeft de luchtigheid en gezelligheid van een hedendaags winkelcentrum en voorziet in het volledige facet van behandelingen en verzorgingen dat er heden mogelijk is. Het enige waarop ze in dit ziekenhuis niet voorzien zijn is een openhartoperatie.
  • Je aankopen kan je gaan doen in één van de vele winkelgalerijen.
  • Als je bent uitgenodigd op een huwelijk wees dan niet verrast dat ze je vragen om te helpen om klusjes te doen zoals afwassen of opdienen of bv. om koekjes te maken.

Veiligheid

Berlijn is een veilige stad maar het heeft enkele zone's die minder onderhouden zijn. De noodzakelijke alertheid is geboden op stations, drukke pleinen en bij drukke toeristische attracties zoals de Branderburger Tor, Potsdamer Platz Arkaden, sommige musea en winkelcentra, etc. Laat je rugzak of handtas niet alleen staan op drukke plaatsen.

Er zijn enkele gebieden in het noorden van Neukölln en delen van Kreuzberg in het zuiden van de stadscentrum en Wedding in het Noorden waar het risico om het onderwerp te zijn van jeugdbendes een beetje hoger is. Zeker gedurende nachten moet je deze delen met wat voorzichtigheid bezoeken omdat een combinatie van dronken party people en een arme buurt aanleiding kan geven tot problemen.

Sinds 1980 zijn lokale schermutselingen op Dag van de Arbeider (1 mei). Over het algemeen vonden deze plaats in Kreuzberg in de buurt van de Oranienstraße/Mariannenplatz. Tegenwoordig starten ze al in nacht voor 1 mei, vooral in het Mauerpark (Prenzlauer Berg), aan de Boxhagener Platz en in Rigaer Str. (Friedrichshain) en blijven verder gaan in de avond van 1 mei in Kreuzberg en vermelde gebieden. Sinds 2005 is er wel een afname door het engagement van inwoners die de dag van arbeider vieren met een tof "myfest" en goed geplande inspanningen van de politie. Desondanks is het beter om uit de buurt te blijven na 20u00 tot zonsopgang. Je auto daar parkeren is zeker niet verstandig. Alle inwoners gaan hun auto ergens bij familie parkeren op die dagen.

Er zijn ook verslagen van reizigers die te maken hebben gekregen met gewelddadig racisme. Het is aangeraden voor niet-Kaukasiaanse types oplettende zijn in Lichtenberg, Hellersdorf, Marzahn, Treptow en Köpenick in de avond en de nacht, zeker als je alleen bent. De vuistregel: als je richting oost gaat in de stad blijf dan binnen de S-Bahn-Ring (number S41, S42) en je hoeft je geen zorgen te maken.

Prostitutie

Prostitutie is een legale bedrijfstak in Duitsland. Berlijn heeft geen specifieke rosse buurt maar er zijn wel enkele grote bordeelcentra, het grootste is erotisch wellness centrum Artemis, verspreid over de stad. De Oranienburger Straße (Mitte) is berucht voor zijn tippelzone. Deze vrouwen zijn een toeristische attractie en ze durven wel eens overdreven prijzen vragen.

De nabijheid van Oost-Europa, open grenzen en de aanwezigheid van illegalen verhoogt het aantal prositituees. Publiciteit wordt gemaakt in de tabloids en vooral op het internet. Illegale mensenhandel is een toenemend probleem, de politie houdt een waakzaam oog open en houdt af en toe raids om de illegale zaken te sluiten. Bordelen en prostituees moeten geregistreerd zijn zoals alle bedrijven en zelfstandigen anders is het een belastingsontduiking. Over het algemeen is de politie niet geïnteresseerd in klanten, als je kalm blijft en niet begint te discussiëren zal er je niets overkomen. Zorg er wel voor dat je je identiteitskaart, of een kopie ervan, bij je hebt anders kan je een nachtje in de cel doorbrengen tot je identieit bevestigd is.

Volgende bestemmingen

Dicht bij gelegen en behorende tot de hoogtepunten van de Duitse architectuur kan je vinden te Potsdam, het Paleis van Sanssouci, te bereiken met de S-Bahn.

  • Een mooi meertje vind je in Schildow, Kiessee.

Verder kan je ook naar Hamburg,München, Praag of Moskou reizen.

  • Sachsenhausen ligt aan de rand van Berlijn in Oranienburg, een voormalig concentratiekamp van de nazi's. In Oranienburg is ook een paleis.
  • De Müritz merendistrict in het noorden is een nationaal park met enkele honderden meren.
  • In het Zuiden, Dresden is 2,5 uur per trein en Leipzig is ongeveer 1,5 uur per trein.


Dit artikel is bruikbaar. Een aantal significante secties is goed genoeg om dit artikel bruikbaar voor een avontuurlijk persoon te maken. Dit artikel kan een gidsartikel worden, door erin te duiken en het uit te breiden!
Hoofdsteden in Europa

Amsterdam · Andorra La Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb

Regio's van Duitsland (Centraal-Duitsland · Noord-Duitsland · Oostelijk Duitsland · Westelijk Duitsland · Zuid-Duitsland)

Baden-Württemberg · Beieren · Berlijn · Brandenburg · Bremen · Hamburg · Hessen · Mecklenburg-Voor-Pommeren · Nedersaksen · Noordrijn-Westfalen · Rijnland-Palts · Saarland · Saksen · Saksen-Anhalt · Sleeswijk-Holstein · Thüringen


Varianten

Handelingen

Docents

In andere talen

other sites