Help Wikitravel grow by contributing to an article! Learn how.

Capiznon phrasebook

From Wikitravel
Revision as of 09:43, 22 January 2010 by 124.106.46.38 (Talk)

Jump to: navigation, search

Capiznon (Spanish: capiceño Local: Capisano, Kapisano is an Austronesian language spoken in Western Visayas in the Philippines. Capiznon is concentrated in the province of Capiz in the northeast of Panay Island.

It is a member of the Visayan languages family and the people are part of the wider Visayan ethnolinguistic group, who constitute the largest Filipino ethnolinguistic group.

It is often confused with Ilonggo or Hiligaynon, but it has its own unique vocabulary and accent.

The Capiznon vocabulary also includes Akeanon and Waray words.

The Capiznon can also be claimed as the fastest language in the region.

Rural farmers speak a certain variety (characterized by the corruption of "l" sounds) that is now disappearing as the younger Capiznons adopt a more Ilonggo-like language with a slower pace and softer and longer vowels.

Pronunciation guide

Vowels

like 'a' in "apple"
like 'e' in "bed" (often silent at the end of a word)
like 'i' in "fin"
like 'o' in "dog"
like 'oo' in "hoop"

Consonants

like 'b' in "bed"
like 'k' in "kid"
like 'd' in "dog"
like 'ph' in "phone"
like 'g' in "go"
like 'h' in "help"
like 'dg' in "edge"
like 'c' in "cat"
like 'l' in "love"
like 'm' in "mother"
like 'n' in "nice"
like 'p' in "pig"
like 'q' in "quest" (with "u", almost always)
like 'r' in "row"
like 'ss' in "hiss"
like 't' in "top"
like 'v' in "victory"
like 'w' in "weight"
like 'cks' in "kicks", 'h' in "help"
like 'y' in "yes", like 'ie' in "pie"
like 'z' in "haze"

Common digraphs

ay 
like 'ay' in "say"
aw 
like 'ow' in "cow"
ey 
like 'ay' in "say"
iw 
like 'iw' in "eew"
ow 
like 'ow' in "cow"
oy 
like 'oy' in "boy"

Phrase list

Basics

Common signs

OPEN 
Bukas/Abre/Abyerto
CLOSED 
Sara/Sarado
ENTRANCE 
Surudlan
EXIT 
Guruwa-an
PUSH 
Itulod
PULL 
Butongon
TOILET 
Kasilyas/Basin
MEN 
Lalake
WOMEN 
Babaye
FORBIDDEN 
Ginabawalan/Ginadumili-an


Hello. 
Kamusta (KamoosTAH)
Hello. (informal
Musta? (moosTAH?)
Fine, thank you. 
Mayad man, salamat. (maYAD MAN, sahLAmaht)
What is your name? 
Ano ngalan mo? (aNOH NGAlahn MO?)
My name is ______ . 
_____ ang ngalan ko. (____ ang NGAhlahn ko.)
Nice to meet you. 
Nalipay ako makilala ka. (NaLIpai aKO makiLAla ka.)
Please. 
Palihug. (PaLIhog)
Thank you. 
Salamat kaayad. (saLAHmat kaAyad)
You're welcome. 
Wala sang anuman. (waLA sang anuMAN.)
Yes. 
Huo (HUo)
No. 
Indi (INdi)
Excuse me. (begging pardon
Palihog sa madali lang. (paLIhog sa madaLI lang)
I'm sorry. 
Pasensyahe ako. (paSENsyah-he aKO)
Goodbye 
Asta sa liwat. ( ASta sa liWAT)
I can't speak Capiznon well. 
Indi ko kabalo mayad maghambal sa Kapisnon. (INdi ko kabaLO maYAD magHAMbal sa kapisNON.)
Do you speak English? 
Kahambal ka sa Inggles? ( kahamBAL ka sa ingGLES?)
Is there someone here who speaks English? 
May kabalo diya mag-inggles? (MAY kabaLO DIya MAG-ingGLES?)
Help! 
Tabang! (TAHbang!)
Look out! 
Halong!/Lantaw mayad! (HAlong!/LanTAW maYAD!)
Good morning. 
Mayad-ayad nga aga. (MaYAD-Ayad nga Aga.)
Good evening. 
Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-i.)
Good night. 
Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-i.)
Good night. (to sleep
Mayad-ayad nga gab-i. Tulog na 'ta. (MaYAD-Ayad nga GAB-i. TUlog na 'TA.)
I don't understand. 
Indi ko ma-intindihan. (INdi ko ma-intindiHAN.)
Where is the toilet? 
Sa diin ang kasilyas? (sa diIN ang kaSILyas?)

Problems

Leave me alone. 
Pabay-i ako. (paBAY-ee aKO)
Don't touch me! 
Indi ko pagtanduga! (EENdee ko pagtandooGA)
I'll call the police. 
Matawag ko pulis! (mataWAG ko pooLEES)
Police! 
Pulis! (pooLEES!)
Stop! Thief! 
Untat! Makawat! (OONtat! maKAwat)
I need your help. 
Kinanglan ko bulig nyo. (kiNANGlan ko BOOleeg NYO)
It's an emergency. 
Emergency ni. (eMERgency NEE)
I'm lost. 
Nadula ako. (naDOOla aKO)
I lost my bag. 
Nadula ang bag ko. (naDOOla ang bag KO)
I lost my wallet. 
Nadula akon kahita. (naDOOla Akon kaHEEta)
I'm sick. 
Gamasakit ako. (gamasaKEET aKO)
I've been injured. 
Nasamaran ako. (nasaMAran aKO)
I need a doctor. 
Kinahanglan ko sang doktor. (kinaHANGlan ko sang dokTOR)
Can I use your phone? 
Pwede ko ma-usar imo SELpon? (PWEde ko ma-ooSAR Imo SELpon)

Numbers

isa (iSA)
duwa (duWA)
tatlo (tatLO)
apat (Apat)
lima (liMA)
anum (Anum)
pito (piTO)
walo (waLO)
syam (sham)
10 
pulo (PUlo)
11 
napulo kag isa (naPUlo kag iSA)
12 
napulo kag duwa (naPUlo kag duWA)
13 
napulo kag tatlo (naPUlo kag tatLO)
14 
napulo kag apat (naPUlo kag Apat)
15 
napulo kag lima (naPUlo kag liMA)
16 
napulo kag anum (naPUlo kag Anum)
17 
napulo kag pito (naPUlo kag piTO)
18 
napulo kag walo (naPUlo kag waLO)
19 
napulo kag syam (naPUlo kag sham)
20 
duwa ka napulo / baynte (duWA ka naPUlo)
21 
duwa ka napulo kag isa / baynte uno (duWA ka naPUlo kag iSA)
22 
duwa ka napulo kag duwa / baynte dos (duWA ka naPUlo kag duWA)
23 
duwa ka napulo kag tatlo / baynte tres (duWA ka naPUlo kag tatLO)
30 
tatlo ka napulo / traynta (tatLO ka naPUlo)
40 
apat ka napulo / kwarenta (Apat ka naPUlo)
50 
lima ka napulo / singkwenta (liMA ka naPUlo)
60 
anum ka napulo / sisinta (Anum ka naPUlo)
70 
pito ka napulo / sitinta (piTO ka naPUlo)
80 
walo ka napulo / utsinta (waLO ka naPUlo)
90 
syam ka napulo / nobinta (sham ka naPUlo)
100 
isa ka gatus (iSA ka gaTUS)
200 
duwa ka gatus (duWA ka gaTUS)
300 
tatlo ka gatus (tatLO ka gaTUS)
1000 
isa ka libo (iSA ka LIbo)
2000 
duwa ka libo (duWA ka LIbo)
1,000,000 
isa ka milyon (iSA ka milYON)
1,000,000,000 
isa ka bilyon (iSA ka bilYON)
1,000,000,000,000 
isa ka trilyon (iSA ka trilYON)
number _____ (train, bus, etc.
numero _____ (tren, bus, kbp.)
half 
tunga (tuNGA)
less 
gamay (gaMAY)
more 
damu (DAmu)

Time

now 
yanda (YANda)
later 
dugay-dugay (dooGAI-dooGAI)
before 
antis(ANtis)
morning 
aga (Agah)
afternoon 
hapon (HApon)
evening 
gab-i (GAB-ee)
night 
kagab-ihon (kagab-EEhon)

Clock time

one o'clock AM 
ala-una sing kaagahon (alah-OOna sing ka-aGAhon)
two o'clock AM 
alas dos sing kaagahon (alas DOS sing ka-aGAhon)
noon 
udto (UDto)
one o'clock PM 
ala-una sang hapon (ala-OOna sang HApon)
two o'clock PM 
alas dos sang hapon (alas DOS sang HApon)
midnight 
tungang gab-i (TUngang GAB-ee)

Duration

_____ minute(s) 
_____ ka minuto(s) (ka miNOOto(s))
_____ hour(s) 
_____ ka ora(s) (ka Ora(s))
_____ day(s) 
_____ ka adlaw (ka ADlahw)
_____ week(s) 
_____ ka simana (ka siMAna)
_____ month(s) 
_____ ka bulan (ka BUhlan)
_____ year(s) 
_____ ka tu-ig (ka TU-eeg)

Days

today 
yanda (YANda)
yesterday 
kagapon (kaGApon)
tomorrow 
hinaga (hiNAga)
this week 
yanda nga simana (YANda nga siMAna)
last week 
nagligad nga simana (nagLIgad nga siMAna)
next week 
sa sunod nga simana (sa suNOD nga siMAna)
Sunday 
Dominggo (doMINGgo)
Monday 
Lunes (LUnes)
Tuesday 
Martes (MARtes)
Wednesday 
Miyerkules (MYERkules)
Thursday 
Hwebes (HWEbes)
Friday 
Byernes (BYERnes)
Saturday 
Sabado (SAbado)

Months

January 
Enero (eNEro)
February 
Pebrero (pebREro)
March 
Marso (MARso)
April 
Abril (abRIL)
May 
Mayo (MAyo)
June 
Hunyo (HOONyo)
July 
Hulyo (HOOLyo)
August 
Agosto (aGOSto)
September 
Setyembre (setYEMbre)
October 
Oktubre (okTOOBre)
November 
Nobyembre (nobYEMbre)
December 
Disyembre (disYEMbre)

Writing time and date

Colors

black 
itom (eeTOM)
white 
puti (pooTEE)
gray 
abuhon (abooHON)
red 
pula (pooLA)
blue 
asul (aSOOL)
yellow 
dilaw (deeLAHW)
green 
berde (BERde)
orange 
naranghe (naRANGhe)
purple 
lila (LEEla)
brown 
kayumanggi (kayoomangGEE)

Transportation

Bus and train

How much is a ticket to _____? 
Tagpila ang tiket pakadto sa _____? (tagpeeLAH ang TIket paKADto sa _____?)
One ticket to _____, please. 
Isa ka tiket paadto sa _____, palihog. (eeSA ka TEEket paADto sa ____, paLEEhog)
Where does this train/bus go? 
Diin paadto ang mini nga bus? (diIN paADto ang miNI nga boos?)
Where is the train/bus to _____? 
Sa diin ang tren/bus paadto sa _____? (sa dee-EEN ang tren/boos pa-ADto sa _____?)
Does this train/bus stop in _____? 
Ang mini bala nga tren/bus nagapundo sa _____? (ang miNI baLA nga tren/boos nagaPOONdo sa _____?)
When does the train/bus for _____ leave? 
San-o mahalin ang tren/bus paadto sa _____? (SAN-o maHAleen ang tren/boos paADto sa _____?)
When will this train/bus arrive in _____? 
San-o makaabot ang tren/bus sa _____? (SAN-o makaaBOT ang tren/boos sa _____?)

Directions

How do I get to _____ ? 
Paano ako makaabot sa _____? (paAno aKO makaaBOT sa _____?)
...the train station? 
...estasyon sang tren? (estasYON sang tren)
...the bus station? 
...estasyon sang bus? (estasYON sang boos)
...the airport? 
...paluparan? (PAlooPAran)
...downtown? 
...downtown? (...)
...the youth hostel? 
...tirilingban pangkabataan? (teereeLEENGban pangKAbaTAan)
...the _____ hotel? 
...hotel sang _____? (hoTEL sang _____?)
...the American/Canadian/Australian/British consulate? 
...konsulado sang mga Amerikano/Canadyano/Australyano/Briton? (konsooLAdo sang maNGAH AmereeKAno/CanaDYAno/AustralYAno/BriTON?)
Where are there a lot of... 
Sa diin may madamo sing... (sa dee-EEN mai maDAmo sing...?)
...hotels? 
...hotel? (hoTEL)
...restaurants? 
...kalan-an? (kaLAN-an)
...bars? 
...bars? (...)
...sites to see? 
...talan-awon nga makit-an? (talan-Awon nga maKEET-an)
Can you show me on the map? 
Pwede mo ako matudlo sa mapa? (PWEde mo aKO maTOODlo sa MApa?)
street 
dalan (DAlan)
Turn left. 
liko wala (liKO waLA)
Turn right. 
Turn right. (liKO too-O)
left 
wala (waLA)
right 
right (too-O)
straight ahead 
diretso (diRETso)
towards the _____ 
pakadto sa _____ (paKADto sa _____)
past the _____ 
maagyan sa _____ (maAGyan sa _____)
before the _____ 
antis sang _____ (ANtis sang)
Watch for the _____. 
Bantayan mo ang _____. (bantaYAN mmo ang _____.)
intersection 
talabu-an (talaboo-AN)
north 
hilaga (hiLAga)
south 
katimugan (kateeMOOgan)
east 
sidlangan (seedlaNGAN)
west 
kanluran (kanLOOran)
uphill 
pasaka (paSAka)
downhill 
padalhay (paDALhai)

Taxi

Taxi! 
Taksi! (TAKsi!)
Take me to _____, please. 
Dal-a ko sa _____, palihog. (dal-A ko sa _____, paLEEhog.)
How much does it cost to get to _____? 
Tagpila magkadto sa _____? (tagpeeLA magKADto sa _____?)
Take me there, please. 
Dal-a 'ko dira, palihog. (DAL-a 'ko diRA, paLIhog.)

Lodging

Do you have any rooms available? 
May ara bala kamo bakante nga kwarto? (mai Ara baLA kaMO baKANte nga KWARto?)
How much is a room for one person/two people? 
Tagpila ang kwarto para sa isa/duwa ka tawo? (tagPEEla ang KWARto PAra sa iSA/duWA ka TAwo?)
Does the room come with... 
May ara bala ang kwarto sang... (mai Ara baLA ang KWARto sang...)
...bedsheets? 
...mga hapin sa katre? (haPEEN sa KATre?)
...a bathroom? 
...banyo? (BANyo?)
...a telephone? 
...telepono? (teLEpono?)
...a TV? 
...TV? (TIbi)
May I see the room first? 
Pwede ko makita ang kwarto anay? (PWEde ko maKEEta ang KWARto Anai?)
Do you have anything quieter? 
May ara kamo sang mas malinong? (mai Ara kaMO sang mas maleeNONG?)
...bigger? 
...mas daku? (mas daKOO)
...cleaner? 
...mas malimpyo? (mas maLEEMpyo)
...cheaper? 
...mas barato? (mas baRAto)
OK, I'll take it. 
Sige, mina ang kwa-on ko. (seeGEH, miNA ang KWAon ko.)
I will stay for _____ night(s). 
Matiner ako sang _____ ka gab-i. (maTEEner aKO sang _____ ka GAB-ee)
Can you suggest another hotel? 
Makahatag pa gid kamo suhestyon sang la-in nga hotel? (makaHAtag pa gid kaMO suhesTYON sang la-EEN nga hoTEL?)
Do you have a safe? 
May talagu-an kamo? (mai taraGUan kaMO?)
...lockers? 
...suludlan de kandado kamo? (suLUDlan de kanDAdo kaMO?)
Is breakfast/supper included? 
Upod na bala ang pamahaw/iLAbas? (ooPOD na baLA ang paMAhaw/iLAbas?)
What time is breakfast/supper? 
Ano oras ang pamahaw/ilabas? (aNO Oras ang paMAhaw/iLAbas?)
Please clean my room. 
Palihog limpyo sang akon kwarto. (paLIhog LIMpyo sang Akon KWARto)
Can you wake me at _____? | Pwede mo ko mapukaw karon sa _____? (PWEde mo ko maPOOkaw karon sa _____?)
I want to check out. 
Gusto ko na maggwa. (gusTO ko na magGWA.)

Money

Do you accept American/Australian/Canadian dollars? 
Gabaton kamo dolyar nga iya sang Amerikano/Australyano/Canadyano? (GaBAton kaMO dolYAR nga Iya sang AmeriKAno/AustralYAno/CanadYAno?)
Do you accept British pounds? 
Gabaton kamo pounds sang Briton? (GaBAton kaMO pawnds sang BriTON?)
Do you accept credit cards? 
Gabaton kamo sang mga kredit kard? (GaBAton kaMO sang mga KREdit kard?)
Can you change money for me? 
Pwede mo mabayluhan ang kwarta para sa akon? (PWEde mo mabaylooHAN ang KWARta PAra sa Akon?)
Where can I get money changed? 
Sa diin ko pwede mapabayluhan ang kwarta? (sa dee-EEN ko PWEde mapabailooHAN ang KWARta?)
Can you change a traveler's check for me? 
Pwede mo mapabayluhan ang traveler's nga tseke para sa akon? (PWEde mo mapabailooHAN ang TRAveler's nga CHEke PAra sa Akon?)
Where can I get a traveler's check changed? 
Sa diin ko pwede mapabayluhan ang traveler's nga tseke? (sa diIN ko PWEde mapabailooHAN ang TRAveler's nga TSEke?)
What is the exchange rate? 
Pila ang tumbas nga baylo sang kwarta? (peeLA ang tumBAS nga BAYlo sang KWARta)
Where is an automatic teller machine (ATM)? 
Sa diin ang ATM? (sa dee-EEN ang ATM?)


Eating

A table for one person/two people, please. 
Lamisa para sa isa/duwa ka tawo, palihog. (laMIsa PAra sa iSA/duWA ka TAwo, paLEEhog.)
Can I look at the menu, please? 
Pwede ko malantaw ang menu, palihog? (PWEde ko maLANtaw ang meNU, paLEEhog?)
Can I look in the kitchen? 
Pwede ko makita ang kusina? (PWEde ko maKEEta ang kooSEEnah?)
Is there a house specialty? 
May pangbalay nga pinasahi bala kamo? (may pangbaLAI nga pinasaHI baLA kaMO?)
Is there a local specialty? 
May ara bala kamo sang tumandok nga pinasahi? (mai Ara baLA kaMO sang tooMANdok nga peenasaHEE?)
I'm a vegetarian. 
Ulutanon lang ang ginakaon ko. (oolootaNON lang ang geenaKAon ko.)
I don't eat pork. 
Wala ko gakaon karne sang baboy. (waLA ko gaKAon KARne sang BAboi.)
I don't eat beef. 
Wala ko gakaon karne sang baka. (waLA ko gaKAon KARne sang BAka.)
I only eat kosher food. 
Gakaon lang ko sang mga kosher nga pagkaon (gaKAon lang ko sang mga KOsher nga pagKAon)
Can you make it "lite", please? (less oil/butter/lard
Pwede mo mapagamayan ang mantika/mantikilya, palihog? (PWEde mo mapagamaIAN ang manTEEka/manteeKEELia, paleehog?)
fixed-price meal 
sarado-presyo nga pagkaon (saRAdo-PRESio nga pagKAon)
a la carte 
a la carte (a la kart)
breakfast 
pamahaw (paMAhaw)
lunch 
ilabas (iLAbas)
tea (meal
tsaa (tsa-AH)
supper 
panyapon (panIApon)
I want _____. 
Gusto ko ang _____. (GOOSto ko ang _____.)
I want a dish containing _____. 
Gusto ko ang pagkaon nga may _____. (GUSto ko ang pagKAon nga mai _____.)
chicken 
manok (maNOK)
beef 
karne sang baka (KARne sang BAka)
fish 
isda (eesDA)
ham 
hamonado (hamoNAdo)
sausage 
soriso (soREEso)
cheese 
keso (KEso)
eggs 
itlog (eetLOG)
salad 
salad (SAlad)
(fresh) vegetables 
preska nga ulutanon (PRESka nga oolootaNON)
(fresh) fruit 
preska nga prutas (PRESka nga PROOtas)
bread 
tinapay (teeNApai)
toast 
tusta (TOOSta)
noodles 
pansit (panSEET)
rice 
kan-on (KAN-on)
beans 
liso-liso (leeSO-leeSO)
May I have a glass of _____? 
Palihog isa ka baso nga _____? (paLEEhog eeSA ka BAso nga _____?)
May I have a cup of _____? 
Palihog isa ka tasa nga _____? (paLEEhog eeSA ka TAsa nga _____?)
May I have a bottle of _____? 
Palihog isa ka botilya sang _____? (paLEEhog eeSA ka boTEELya sang _____?)
tea (drink
tsaa (cha-AH)
juice 
duga (dooGA)
(bubbly) water 
tubig (TOObeeg)
water 
tubig (TOObeeg)
beer 
beer (...)
red/white wine 
pula/puti nga wine (pooLA/pooTEE nga wahyn)
May I have some _____? 
Pwede ko kapalihog sang _____? (PWEde ko kapaLEEhog sang _____?)
salt 
asin (aSEEN)
black pepper 
paminta (paMEENta)
butter 
mantikilya (manteeKEELia)
Excuse me, waiter? (getting attention of server)
Madali lang, serbidor? (madaLEE lang, serbeeDOR?)
I'm finished. 
Tapos na ako. (taPOS na aKO.)
It was delicious. 
Namit sya. (NAmit sya.)
Please clear the plates. 
Pakihimos sang mga pinggan. (pakeehHEEmos sang mga PEENGgan.)
The check, please. 
Ang balaydan, palihog (ang baLAIdan, paLEEhog)

Learning more

This article is an outline and needs more content. It has a template, but there is not enough information present. Please plunge forward and help it grow!


Variants

Actions

Destination Docents

In other languages