Difference between revisions of "Capiznon phrasebook"

Revision as of 08:10, 22 January 2010

Capiznon (Spanish: capiceño Local: Capisano, Kapisano is an Austronesian language spoken in Western Visayas in the Philippines. Capiznon is concentrated in the province of Capiz in the northeast of Panay Island.

It is a member of the Visayan languages family and the people are part of the wider Visayan ethnolinguistic group, who constitute the largest Filipino ethnolinguistic group.

It is often confused with Ilonggo or Hiligaynon, but it has its own unique vocabulary and accent.

The Capiznon vocabulary also includes Akeanon and Waray words.

The Capiznon can also be claimed as the fastest language in the region.

Rural farmers speak a certain variety (characterized by the corruption of "l" sounds) that is now disappearing as the younger Capiznons adopt a more Ilonggo-like language with a slower pace and softer and longer vowels.

Pronunciation guide

Vowels

a 

like 'a' in "apple"

e 

like 'e' in "bed" (often silent at the end of a word)

i 

like 'i' in "fin"

o 

like 'o' in "dog"

u 

like 'oo' in "hoop"

Consonants

b 

like 'b' in "bed"

c 

like 'k' in "kid"

d 

like 'd' in "dog"

f 

like 'ph' in "phone"

g 

like 'g' in "go"

h 

like 'h' in "help"

j 

like 'dg' in "edge"

k 

like 'c' in "cat"

l 

like 'l' in "love"

m 

like 'm' in "mother"

n 

like 'n' in "nice"

p 

like 'p' in "pig"

q 

like 'q' in "quest" (with "u", almost always)

r 

like 'r' in "row"

s 

like 'ss' in "hiss"

t 

like 't' in "top"

v 

like 'v' in "victory"

w 

like 'w' in "weight"

x 

like 'cks' in "kicks", 'h' in "help"

y 

like 'y' in "yes", like 'ie' in "pie"

z 

like 'z' in "haze"

Common digraphs

ay 

like 'ay' in "say"

aw 

like 'ow' in "cow"

ey 

like 'ay' in "say"

iw 

like 'iw' in "eew"

ow 

like 'ow' in "cow"

oy 

like 'oy' in "boy"

Phrase list

Basics

Hello. 

Kamusta (KamoosTAH)

Hello. (informal) 

Musta? (moosTAH?)

Fine, thank you. 

Mayad man, salamat. (maYAD MAN, sahLAmaht)

What is your name? 

Ano ngalan mo? (aNOH NGAlahn MO?)

My name is ______ . 

_____ ang ngalan ko. (____ ang NGAhlahn ko.)

Nice to meet you. 

Nalipay ako makilala ka. (NaLIpai aKO makiLAla ka.)

Please. 

Palihug. (PaLIhog)

Thank you. 

Salamat kaayad. (saLAHmat kaAyad)

You're welcome. 

Wala sang anuman. (waLA sang anuMAN.)

Yes. 

Huo (HUo)

No. 

Indi (INdi)

Excuse me. (begging pardon) 

Palihog sa madali lang. (paLIhog sa madaLI lang)

I'm sorry. 

Pasensyahe ako. (paSENsyah-he aKO)

Goodbye 

Asta sa liwat. ( ASta sa liWAT)

I can't speak Capiznon well. 

Indi ko kabalo mayad maghambal sa Kapisnon. (INdi ko kabaLO maYAD magHAMbal sa kapisNON.)

Do you speak English? 

Kahambal ka sa Inggles? ( kahamBAL ka sa ingGLES?)

Is there someone here who speaks English? 

May kabalo diya mag-inggles? (MAY kabaLO DIya MAG-ingGLES?)

Help! 

Tabang! (TAHbang!)

Look out! 

Halong!/Lantaw mayad! (HAlong!/LanTAW maYAD!)

Good morning. 

Mayad-ayad nga aga. (MaYAD-Ayad nga Aga.)

Good evening. 

Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-i.)

Good night. 

Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-i.)

Good night. (to sleep) 

Mayad-ayad nga gab-i. Tulog na 'ta. (MaYAD-Ayad nga GAB-i. TUlog na 'TA.)

I don't understand. 

Indi ko ma-intindihan. (INdi ko ma-intindiHAN.)

Where is the toilet? 

Sa diin ang kasilyas? (sa diIN ang kaSILyas?)

Problems

Leave me alone. 

Pabay-i ako. (paBAY-ee aKO)

Don't touch me! 

Indi ko pagtanduga! (EENdee ko pagtandooGA)

I'll call the police. 

Matawag ko pulis! (mataWAG ko pooLEES)

Police! 

Pulis! (pooLEES!)

Stop! Thief! 

Untat! Makawat! (OONtat! maKAwat)

I need your help. 

Kinanglan ko bulig nyo. (kiNANGlan ko BOOleeg NYO)

It's an emergency. 

Emergency ni. (eMERgency NEE)

I'm lost. 

Nadula ako. (naDOOla aKO)

I lost my bag. 

Nadula ang bag ko. (naDOOla ang bag KO)

I lost my wallet. 

Nadula akon kahita. (naDOOla Akon kaHEEta)

I'm sick. 

Gamasakit ako. (gamasaKEET aKO)

I've been injured. 

Nasamaran ako. (nasaMAran aKO)

I need a doctor. 

Kinahanglan ko sang doktor. (kinaHANGlan ko sang dokTOR)

Can I use your phone? 

Pwede ko ma-usar imo SELpon? (PWEde ko ma-ooSAR Imo SELpon)

Numbers

1 

isa (iSA)

2 

duwa (duWA)

3 

tatlo (tatLO)

4 

apat (Apat)

5 

lima (liMA)

6 

anum (Anum)

7 

pito (piTO)

8 

walo (waLO)

9 

syam (sham)

10 

pulo (PUlo)

11 

napulo kag isa (naPUlo kag iSA)

12 

napulo kag duwa (naPUlo kag duWA)

13 

napulo kag tatlo (naPUlo kag tatLO)

14 

napulo kag apat (naPUlo kag Apat)

15 

napulo kag lima (naPUlo kag liMA)

16 

napulo kag anum (naPUlo kag Anum)

17 

napulo kag pito (naPUlo kag piTO)

18 

napulo kag walo (naPUlo kag waLO)

19 

napulo kag syam (naPUlo kag sham)

20 

duwa ka napulo / baynte (duWA ka naPUlo)

21 

duwa ka napulo kag isa / baynte uno (duWA ka naPUlo kag iSA)

22 

duwa ka napulo kag duwa / baynte dos (duWA ka naPUlo kag duWA)

23 

duwa ka napulo kag tatlo / baynte tres (duWA ka naPUlo kag tatLO)

30 

tatlo ka napulo / traynta (tatLO ka naPUlo)

40 

apat ka napulo / kwarenta (Apat ka naPUlo)

50 

lima ka napulo / singkwenta (liMA ka naPUlo)

60 

anum ka napulo / sisinta (Anum ka naPUlo)

70 

pito ka napulo / sitinta (piTO ka naPUlo)

80 

walo ka napulo / utsinta (waLO ka naPUlo)

90 

syam ka napulo / nobinta (sham ka naPUlo)

100 

isa ka gatus (iSA ka gaTUS)

200 

duwa ka gatus (duWA ka gaTUS)

300 

tatlo ka gatus (tatLO ka gaTUS)

1000 

isa ka libo (iSA ka LIbo)

2000 

duwa ka libo (duWA ka LIbo)

1,000,000 

isa ka milyon (iSA ka milYON)

1,000,000,000 

isa ka bilyon (iSA ka bilYON)

1,000,000,000,000 

isa ka trilyon (iSA ka trilYON)

number _____ (train, bus, etc.) 

numero _____ (tren, bus, kbp.)

half 

tunga (tuNGA)

less 

gamay (gaMAY)

more 

damu (DAmu)

Time

now 

yanda (YANda)

later 

dugay-dugay (dooGAI-dooGAI)

before 

antis(ANtis)

morning 

aga (Agah)

afternoon 

hapon (HApon)

evening 

gab-i (GAB-ee)

night 

kagab-ihon (kagab-EEhon)

Clock time

one o'clock AM 

ala-una sing kaagahon (alah-OOna sing ka-aGAhon)

two o'clock AM 

alas dos sing kaagahon (alas DOS sing ka-aGAhon)

noon 

udto (UDto)

one o'clock PM 

ala-una sang hapon (ala-OOna sang HApon)

two o'clock PM 

alas dos sang hapon (alas DOS sang HApon)

midnight 

tungang gab-i (TUngang GAB-ee)

Duration

_____ minute(s) 

_____ ka minuto(s) (ka miNOOto(s))

_____ hour(s) 

_____ ka ora(s) (ka Ora(s))

_____ day(s) 

_____ ka adlaw (ka ADlahw)

_____ week(s) 

_____ ka simana (ka siMAna)

_____ month(s) 

_____ ka bulan (ka BUhlan)

_____ year(s) 

_____ ka tu-ig (ka TU-eeg)

Days

today 

yanda (YANda)

yesterday 

kagapon (kaGApon)

tomorrow 

hinaga (hiNAga)

this week 

yanda nga simana (YANda nga siMAna)

last week 

nagligad nga simana (nagLIgad nga siMAna)

next week 

sa sunod nga simana (sa suNOD nga siMAna)

Sunday 

Dominggo (doMINGgo)

Monday 

Lunes (LUnes)

Tuesday 

Martes (MARtes)

Wednesday 

Miyerkules (MYERkules)

Thursday 

Hwebes (HWEbes)

Friday 

Byernes (BYERnes)

Saturday 

Sabado (SAbado)

Months

January 

Enero (eNEro)

February 

Pebrero (pebREro)

March 

Marso (MARso)

April 

Abril (abRIL)

May 

Mayo (MAyo)

June 

Hunyo (HOONyo)

July 

Hulyo (HOOLyo)

August 

Agosto (aGOSto)

September 

Setyembre (setYEMbre)

October 

Oktubre (okTOOBre)

November 

Nobyembre (nobYEMbre)

December 

Disyembre (disYEMbre)

Writing time and date

Colors

black 

itom (eeTOM)

white 

puti (pooTEE)

gray 

abuhon (abooHON)

red 

pula (pooLA)

blue 

asul (aSOOL)

yellow 

dilaw (deeLAHW)

green 

berde (BERde)

orange 

naranghe (naRANGhe)

purple 

lila (LEEla)

brown 

kayumanggi (kayoomangGEE)

Transportation

Bus and train

Directions

Taxi

Lodging

Money

Eating

Bars

Shopping

Driving

Authority

Learning more