Pomóż wybogacić Wikitravel! Dowiedz się jak

Iran

Z Wikitravel, http://wikitravel.org/
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Islamska Republika Iranu (جمهوری اسلامی ایران)
Flaga państwowa
Lokalizacja
Stolica Teheran
Ustrój polityczny republika islamska
Waluta rial irański (IRR)
Strefa czasowa UTC +3:30
Powierzchnia 1 648 195 km²
Liczba ludności 69 018 924
Język urzędowy perski
Religia islam (szyicki)
Kod telefoniczny +98
Napięcie elektryczne 220/50Hz (gniazdka europejskie)
Kod samochodowy IR
Ruch samochodowy prawostronny
Domena internetowa .ir



Iran jest państwem na Bliskim Wschodzie leżącym nad Zatoką Perską i nad Zatoką Omańską, od północy także nad Morzem Kaspijskim. Sąsiaduje z Afganistanem, Armenią, Azerbejdżanem, Irakiem, Pakistanem, Turcją i Turkmenistanem.

Charakterystyka[edytuj]

Iran w 1935 roku odszedł od nazwy Persja.

Geografia[edytuj]

Na północy - góry, w centralnej i wschodniej części kraju występują pustynie.

Fauna i flora[edytuj]

Klimat[edytuj]

W Iranie panuje klimat zwrotnikowy i podzwrotnikowy, ze znacznymi terenami dotkniętymi suszą. W górach w czasie zimy opady śniegu umożliwiwiające uprawianie narciarstwa.

Historia[edytuj]

Zobacz w Wikipedii

Kultura i sztuka[edytuj]

Polityka[edytuj]

Gospodarka[edytuj]

Społeczeństwo[edytuj]

Ludzie są bardzo życzliwi i gościnni nieważne w której części Iranu się znajdujemy.

W większości Irańczycy to muzułmanie, chociaż jest wśród nich sporo niewierzących, którzy jednak nie mogą tego zdeklarować publicznie. Iran ma niemałą społeczność zoroastrian (wyznawców starożytnej religii perskiej), z głównym skupiskiem w okolicach Jezdu. Razem z Ormianami i innymi tradycyjnie mieszkającymi w Iranie chrześcijanami (np. asyryjczycy) cieszą się oni względną swobodą wyznania.

Zwyczaje[edytuj]

Dość powszechna jest odmowa przyjęcia zapłaty, np. przez taksówkarza. Nie należy jednak na coś takiego przystawać, zachowanie to bowiem wynika jedynie z powszechnej uprzejmości. Przejęcie propozycji będzie odebrane jako totalny brak kultury.

Przygotowania[edytuj]

Przewodniki[edytuj]

Mapy[edytuj]

Wybór czasu podróży[edytuj]

Północno-zachodnie prowincje kraju charakteryzują się znośnym dla Polaka klimatem przez cały rok. Zimą jest tam śnieżnie i zimno. Regiony centralne są suche, latem - gorące.

Wybrzeże Zatoki Perskiej może być w sezonie letnim nazbyt gorące i ogromnie wilgotne, dlatego należy przemyśleć podróż w te strony od maja do września, lepiej wybrać się tam między październikiem a kwietniem.

Należy wziąć również pod uwagę, kiedy jest ramadan - miesiąc postu dla muzułmanów.

Wizy[edytuj]

Polaków obejmuje obowiązek wizowy - koszt miesięcznej wizy: 60EUR. W celu wyrobienia wizy należy wypełnić wniosek wizowy na stronie irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Po otrzymaniu maila z pozytywną decyzją, należy złożyć wniosek w ambasadzie w Warszawie oraz dokonać płatności.

Kobiety nie muszą do zdjęcia zakrywać włosów, ale nie zaszkodzi to uczynić. Jeśli w paszporcie jest pieczątka stwierdzająca pobyt w Izraelu, to nie ma mowy o uzyskaniu wizy irańskiej. Paszport powinien być też ważny przez minimum 6 miesięcy i posiadać 2 wolne strony.

Można także uzyskać 7-dniową wizę na lotnisku w Teheranie, o ile można udokumentować opuszczenie Iranu (tj. okazać bilet powrotny). Taka wiza kosztuje 50 USD lub 40 EUR.

Pobyt na irańskiej wyspie Kisz nie wymaga wizy, do 15 dni można na niej przebywać na podstawie stempla wbitego po przylocie/przypłynięciu. To pozwolenie można przedłużyć do 6-miesięcznej pełnoprawnej wizy w miejscowym biurze Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Więcej informacji na stronach irańskiego MSZ lub ambasady Iranu w Warszawie.

Przepisy celne[edytuj]

Do Iranu zabronione jest wwożenie alkoholu, środków odurzających, a także materiałów godzących w wartości muzułmańskie (np. pornografia).

Wymiana waluty[edytuj]

Wymiany waluty można dokonać na każdym międzynarodowym lotnisku oraz hotelu. W centrach miast znajdują się kantory oraz banki (nie wszystkie oddziały prowadzą punkty wymiany - zazwyczaj jest to tylko siedziba Banku Melli Iran w danym mieście).

Trzeba zwrócić uwagę, że nie można posługiwać się kartami kredytowymi czy debetowymi banków nieirańskich - ani w bankomatach, ani przy transakcjach bezgotówkowych. Należy więc mieć ze sobą odpowiednią ilość gotówki!

W Iranie można płacić też dolarami, jednak kurs bywa wtedy niekorzystny, a za drobne zakupy mimo wszystko lepiej zapłacić lokalną walutą. Euro nie jest tak mile widziane jak dolar.

Kursy wymiany (8 lutego 2008 r.):
1 EUR = 13.500 IRR
1 USD =  9.300 IRR

10.000 IRR = 2,70 PLN

Ubezpieczenia[edytuj]

Ekwipunek[edytuj]

Rozmówki[edytuj]

Farsi (Persian) Phrasebook. Lonely Planet ISBN 0-86442-581-3

Polska - Lachestaan
polski - lachestaani
dzień dobry (ogólne) - salaam!
dzień dobry (rano) - sob becheyr!
dzień dobry (po południu) - asr becheyr!
dobry wieczór - szab becheyr!
do widzenia - chodaa haafez!
dziękuję - mersi, motaszakkeram
przepraszam - bebachszid
tak - bali
nie - na
dobrze - baasze, chubam
źle - bad, ghalat
ja - man
ty - to (potocznie)
ty - szomaa (uprzejmie)
on/a/o - u (ożywione)
on/a/o - aan (nieożywione)
my - maa
wy - szomaa
oni - aanhaa
jestem - (hast)am
jesteś - hasti
jest - (ha)st
jesteśmy - hastim
jesteście - hastid
są - hastand
jestem Polakiem - man lachestaani am
jestem studentem - man daaneszdżu am
kim pan jest? - shomaa ki hasti?
gdzie jest ...? - ... kodżaast?
gdzie jest bank? - baank kodżaast?
ojciec - pedar
matka - maadar
siostra - chaahar
brat - baraadar
rodzina - chaanevaade
jeden - yek
dwa - do
trzy - se
cztery - czahaar
pięć - pandż
sześć - szisz
siedem - haft
osiem - haszt
dziewięć - noh
dziesięć - dah

dwadzieścia - bist
dwadzieścia jeden - bist o yek
trzydzieści - si
trzydzieści trzy - si o se
czterdzieści - czehel
sto - sad

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Międzynarodowe lotnisko im. Imama Chomeiniego (IKIA) w Teheranie przyjmuje wiele rejsowych samolotów z całego świata. Tutaj można też łatwo wyrobić 7-dniową wizę (patrz: Wizy). IKIA znajduje się 30 km na południe od stolicy. Dojazd taksówką do starego lotniska, obecnie obsługującego loty krajowe zajmuje niecałą godzinę i kosztuje ok. 15 USD.

Koleją[edytuj]

Istnieją połączenia kolejowe z Turcją. Więcej na stronie kolei irańskich.

Samochodem[edytuj]

Drogi w Iranie są niezłe, a wjechać można od strony Turcji, Azerbejdżanu, Turkmenistanu i Pakistanu.

Autobusem[edytuj]

Na trasie Istambuł - Teheran są regularne połączenia autobusowe.

Biura podróży oferujące przejazd do Iranu mieszczą się na Placu Aksaray w Istambule. Ceny jest zależna od biura podróży, waha się od 30 do 50 dolarów amerykańskich. Podróż trwa około 40 godzin.

Statkiem[edytuj]

Istnieją rejsy pomiędzy irańskimi portami w Zatoce Perskiej i Dubajem.

Przejścia graniczne[edytuj]

Regiony[edytuj]

Prowincje Iranu nazywają się ostanami i jest ich 30.

Miasta[edytuj]

Ciekawe miejsca[edytuj]

  • Persepolis - ruiny starożytnego miasta w pobliżu Szirazu
  • Niestety zburzone przez trzęsienie ziemi miasto Bam
  • Masuleh - wioska niedaleko Resztu
  • Abiyaneh - wioska zoroastriańska ok. 70 km od Kaszanu
  • Kandovan - osada jak z Kapadocji, lecz zamieszkana

Komunikacja[edytuj]

Najlepszym długodystansowym środkiem transportu są autobusy. Dworce autobusowe zwane są terminalami i można się z nich dostać do wielu miejsc w regionie oraz na pewno do stolicy. Bilety są śmiesznie tanie, ale pory odjazdów mogą się okazać niezbyt korzystne. Autobusy dzielą się na stare (tańsze) mercedesy i nowe (ciut droższe) volvo (chociaż będą to np. scanie).

Oprócz tego na terminalach można zwykle znaleźć savari, czyli taksówkę, która czeka na komplet (czyli cztery osoby) i wtedy odjeżdża. Taka podróż kosztuje około 2 razy drożej od autobusu.

Wewnątrz Iranu można również stosunkowo tanio latać samolotami. Ceny między dowolnymi dwoma miastami powinny zamknąć się w 40 EUR.

Wyjazd[edytuj]

Z Iranu można udać się dalej na wschód przez Pakistan do Indii.

Będąc w Meszhedzie być może warto wcześniej pomyśleć o odwiedzeniu Turkmenistanu.

Jeśli nasz pobyt kończy się nad Zatoką Perską, to warto wybrać się do Dubaju, który jest dobrze skomunikowany lotniczo z południowymi miastami (np. Bandar Abbas) i wyspami Qeshm czy Kisz.

Język[edytuj]

Urzędowym językiem Iranu jest farsi, czyli język perski. Na północnym-zachodzie kraju mówi się jednak po turecku (azersku). Wiele osób zna język angielski i szuka okazji, by go podszlifować, więc gdy widzi obcokrajowca stara się zagadać i dowiedzieć choć paru rzeczy o nim.

Pismo perskie dało początek alfabetu arabskiego. Drogi są dobrze opisane i nazwy miejscowości transkrybowane na alfabet łaciński.

Zakupy[edytuj]

Na którymkolwiek bazarza by się nie było, to zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie nam chciał sprzedać coś lokalnego i prawie na pewno będzie to dywan. W Isfahanie można nabyć zdobione przez miniaturzystów naczynia, w górach - wełniane ubrania, a wszędzie będą dostępne produkowane w Chinach suweniry.

Gastronomia[edytuj]

Kuchnia perska składa się głównie z ryżu i kebaba w towarzystwie niesłodkiego jogurtu, popijanego dugh-em. Mięso czywiście jest halal, czyli czyste w sensie religijnym. Nie podaje się więc wieprzowiny. Bezmięsne są zupy - asz.

Na śniadanie zazwyczaj podaje się jajko lub jajecznicę i coś słodkiego: dżem, miód lub powidła.

W ostatnich czasach prężnie rozwijają się w Iranie różne odmiany fast-foodu, które nowocześni Irańczycy uwielbiają. Łatwo więc znaleźć tani lokal z pizzą, hamburgerami i frytkami. Popija się często jakimś piwem bezalkoholowym (Delster, Bavaria), kolą lub innym napojem gazowanym (Zam zam lub amerykańskie wszystkim znane).

Noclegi[edytuj]

Iran oferuje zróżnicowaną ofertę noclegową. Oszczędnym wystarczą proste i skromne schroniska dla pielgrzymów, tzw. mosaferchune. W każdym mieście znajdzie się też spanie na przecietną kieszeń od 20 do 40 EUR za pokój z podwójnym łóżkiem. A kto dysponuje większymi możliwościami finansowymi, ten znajdzie i coś dla siebie, lecz wybór w niektórych miejsach może być zawężony do jednego lub dwóch hoteli.

Nauka[edytuj]

Chłopcy i dziewczęta chodzą do oddzielnych szkół - w zależności od płci. Dopiero na uniwersytecie powstają koedukacyjne grupy. Edukacja na poziomie wyższym jest dla władzy potencjalnie najbardziej niebezpieczna (wielokrotnie to studenci wszczynali rozruchy), więc obcokrajowcy mają nieco utrudniony wstęp na uczelnie. Szczególnie stołeczne i tabriskie szkoły wyższe znane są ze swojej niepokornej postawy wobec rządu.

Praca[edytuj]

Bezpieczeństwo[edytuj]

Iran jest bezpiecznym krajem, ludzie są nad wyraz życzliwi, serdeczni i pomocni. W miastach turystycznych (takich jak np. Sziraz) można się spotkać z typową dla takich miejsc męczącą natarczywością.

Największe zagrożenie może stanowić ruch uliczny, w szczególności nieobliczalni motocykliści jeżdżący także po chodnikach. Iran jest w czołówce panstw z największą śmiertelnością na drogach.

Zdrowie[edytuj]

Kontakt[edytuj]

Telefon[edytuj]

Aparaty publiczne znajdują się w dogodnie usytuowanych miejscach. Istnieje ich wiele typów - z najstarszych można lokalnie rozmawiać za darmo.

Przy zakupie karty telefonicznej trzeba zwrócić uwagę, czy działa tylko lokalnie, czy też w całym kraju.

Internet[edytuj]

Kafejki internetowe są znane jako CoffeeNet i popularne. Dostęp do niektórych (nieprawomyślnych) stron jest zablokowany, co czasem utrudnia korzystanie z serwerów pocztowych.

Poczta[edytuj]

Informacje turystyczne[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Teheranie[edytuj]

No. 1/3, Pirouz St., Africa Expressway
tel. +98 21 8878 7262 do 64
faks +98 21 8878 8774
www: www.teheran.polemb.net

Sekcja konsularna
faks +98 21 8887 2627
P.O. Box: 11365-3489
mail ambasada@teheran.polemb.net

Ambasada Iranu w Warszawie[edytuj]

ul. Królowej Aldony 22
03-928 Warszawa
tel. +48 22 6174293, 6171585
faks +48 22 6178452
www: www.iranemb.warsaw.pl

Warianty

Działania

Docents

Inne języki

strony pokrewne