Hala Stulecia we Wrocławiu

Hala od pergoli

Hala Stulecia (Jahrhunderthalle,Centennial Hall) znajduje się we Wrocławiu (woj. Dolnośląskie) przy ulicy Wystawowej 1. Położona jest we wschodniej części miasta w Parku Szczytnickim. Jest jednym z ważniejszych dzieł architektury światowej XX wieku. Wzniesiona w latach 1911-1913 według projektu Maxa Berga. Z Pawilonem Czterech Kopuł, stawem otoczonym zabytkową Pergolą, Ogrodem Japońskim i Ogrodem Zoologicznym tworzy idealne miejsce na wypoczynek. Jako wyjątkowe osiągnięcie konstrukcyjne i architektoniczne obiekt został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.

O znaczeniu wrocławskiej Hali przesądza – podobnie jak w wypadku jej rzymskiego wzorca Panteonu – rekordowe osiągnięcie konstrukcyjne. Kopuła wrocławskiej Hali, dzięki potężnej konstrukcji i systemowi oświetlenia, tworzy wnętrze, zbliżone do charakteru wnętrza Panteonu.

Wnętrze Hali

Sklepienie

Hala Stulecia, po II wojnie światowej zwana Halą Ludową w zamierzeniu twórców miała pełnić rozmaite funkcje. Przede wszystkim jest miejscem organizacji zgromadzeń, koncertów i wielkich wystaw. Hala jest więc zarówno historycznym dokumentem, symbolem swej epoki, pomnikiem historii Prus, jak i wielokrotnie wykorzystywanym obiektem użytkowym.

Była świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych, często o różnej wymowie moralnej jak np. zgromadzenia faszystowskie czy kongres intelektualistów. Nie straciła jednak nic ze swego dostojeństwa i powagi.

Wrocławska Hala Stulecia jest również twórczym i innowacyjnym przykładem rozwoju technik budowlanych. W czasie powstania była to największa tego typu budowla na świecie, pierwsza w której na tak wielką skalę użyto żelazobeton i stal.

Podobnie jak Stare Miesto w Krakowie czy kopalnia soli w Wieliczce, Hala Stulecia została dodana do dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Układ budynku
Hala posiada prosty układ centryczny, oparty symetrycznie na planie krzyża greckiego. Dzięki zastosowaniu pierścieniowo-tarasowego układu dachów sala jest doskonale oświetlona. Na głównych osiach sali centralnej znajdują się trzy małe hale wyjściowe i centralna, dwupoziomowa, owalna hala wejściowa skierowana w centrum miasta. Za głównymi filarami opartymi na czterech poziomych pierścieniach, po przekątnej znajdują się sale owalne. Całość spięta jest dwunawowymi kuluarami łączącymi wszystkie sale i pomieszczenia. Szczerość i surowość wnętrza (powierzchnię pozostawiono jako widoczny żelbet) oraz formalna prostota do dziś wydają się niektórym szokujące. Stylem autor chciał wyrazić swoją fascynację gotykiem, Panteonem, kościołami Hagia Sophia w Konstantynopolu i Św. Piotra w Rzymie.

Hala ma 42 m wysokości, a nakrywająca ją kopuła 65 m średnicy. Maksymalna szerokość wnętrza Hali wynosi 95 metrów, a dostępna powierzchnia wynosi 14,0 tys. m2. Prócz samej centralnej hali w budynku zaplanowano jeszcze 56 innych pomieszczeń wystawienniczych oraz obszerne okrążające główną salę kuluary. Całość obliczona była na 10 tysięcy osób. Usytuowanie wejścia głównego od zachodu, a więc orientacja głównych osi kompozycyjnych według stron świata, nie było podyktowane jedynie względami funkcjonalnymi - czytelną komunikacją, lecz jest zgodne z prastarą tradycją orientowania
według Słońca i stron świata wszystkich wielkich dzieł architektury o charakterze sakralnym.

Rok 1913, kiedy Wrocław (Breslau) należał do Niemiec (Prus), był setną rocznicą bitwy pod Lipskiem. Bitwa ta, znana jako bitwa narodów stoczona była w 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona, a wojskami koalicji antyfrancuskiej (złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji). Była to największa porażka Napoleona a zarazem początek wojny wyzwoleńczej Prus. Z okazji tego wydarzenia postanowiono zorganizować Wystawę Stulecia. Na miejsce organizacji wybrano Wrocław, ponieważ w tamtym czasie było to drugie co do wielkości miasto Prus. Ponieważ miało to być ogromne przedsięwzięcie, a miasto nie posiadało odpowiedniego miejsca do organizacji, Karl Masner – organizator wystawy podjął odpowiednie kroki w celu wygospodarowania miejsca i budowy hali. W 1911 roku rozpisano konkurs na projekt budynku i rozbudowę przylegającego doń ogrodu zoologicznego.

28 czerwca 1911 zatwierdzono projekt miejskiego architekta Maxa Berga. Początkowo radę miejską przeraziły ogromne koszty budowy ( ok 1,9 mln. marek) oraz nietypowa forma budynku, jednak projekt nowatorskiej żelbetowo-żebrowej konstrukcji oraz jej wielkość czyniąca ją największą halą na świecie przesądziły o zatwierdzeniu planów.

Już w 1912 roku Karl Masner doszedł do wniosku że hala to za mało i postanowił dobudować nieopodal Pawilon Czterech Kopuł. Wokół hali zbudowano 574 kolumnową pergolę pokrytą winoroślą oraz przylegający do niej zbiornik wodny.

Prace przy budowie hali zakończono w grudniu 1912 roku a w maju 1913 odbyła się uroczysta wystawa. Budowa trwała tylko 15 miesięcy i zakończono ją 6 tygodni przed terminem.

Po zakończeniu wystawy Stulecia zdecydowano o likwidacji wszystkich budowli prowizorycznych. Z monumentalnej ekspozycji pozostała Hala Stulecia, Pawilon Czterech Kopuł, pergola, restauracja tarasowa, fragment ogrodów historycznych wraz z belwederem oraz część ogrodu japońskiego. W okresie I wojny światowej hala służyła jako wielki magazyn prowiantowy.

W okresie międzywojennym tereny wystawowe wykorzystywane były głównie na cele ekspozycyjne o charakterze kulturalnym. Przed II wojną światową Hala, prócz wystaw była miejscem wielkich masowych imprez, między innymi publicznych wystąpień najważniejszych funkcjonariuszy NSDAP z Adolfem Hitlerem na czele.

Hala przetrwała II wojnę światową bez poważniejszych uszkodzeń, jej nazwę zmieniono na Hala Ludowa.

W 1948 roku na placu przed halą usytuowano 100-metrową stalową wieżę, zwaną Iglicą. Była ona wówczas akcentem kompozycyjnym i upamiętnieniem Wystawy Ziem Odzyskanych. Miała uświetniać tylko tę wystawę lecz stoi do dzisiaj.

W czasach PRL skuto z filarów hitlerowskie „gapy”, położono betonową posadzkę w kuluarach, zainstalowano centralne ogrzewanie oraz nagłośnienie.

Remont w 1997 obejmował takie zmiany jak plastikowe rolety na oknach, tablice ogłoszeniowe, nagłośnienie, przede wszystkim zaś obniżenie o około 1 m poziomu posadzki i wbudowanie przesuwnych trybun oraz rozkładanych boisk.

13 lipca 2006 r. Hala Ludowa została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Halę Stulecia wybudowano w celu zorganizowania Wystawy Stulecia a także zapewnienia miejsca do organizacji wielkich wystaw i imprez przemysłowych, kulturalnych czy sportowych. Obecnie organizowane imprezy targowe służą wymianie wiedzy i doświadczeń przedsiębiorcom z wielu różnych dziedzin gospodarki. Bardzo często spotkaniom targowym towarzyszą konferencje, wystawy, pokazy oraz szereg imprez towarzyszących. W Hali organizowane są również imprezy rozrywkowe (koncerty, wystawy).

Obecnie Hala Stulecia spełnia współczesne wymogi techniczne i organizacyjne nowoczesnego centrum kongresowo – wystawienniczego. Zabytkowa przestrzeń obiektu jest przystosowana do organizacji różnego typu imprez, służy wielorakim celom, od organizacji dużych kongresów, konferencji, wystaw, po koncerty oraz widowiska operowe i teatralne.

Hala Ludowa jest wielofunkcyjnym obiektem, jest ona przystosowana do organizacji takich imprez jak:

Koncerty

W Hali Stulecia odbywały się koncerty sław światowej muzyki takich jak Paul Anka, Marlena Dietrich, Joe Cocker, Leonard Cohen, Tom Jones, Paco De Lucia, Kraftwerk, Iron Maiden, Pat Matheny. A w chwili obecnej największym zainteresowaniem cieszą się koncerty muzyki trance, które gromadzą nawet po 10 000 fanów. Do największych gwiazd muzyki trance, regularnie koncertujących w Hali Stulecia należą Tiesto oraz Armin van Buuren. Co roku organizowany jest również festiwal Sensation White.

Widowiska

Od 1996 roku w Hali Stulecia organizowane są przedstawienia Opery Wrocławskiej. Widowiska takie jak Carmen, Skrzypek na dachu, Nabucco, Aida czy Pierścień Nibelunga organizowane z imponującą scenografią, setkami aktorów i statystów zawsze przyciągają kilkutysięczną publiczność (nie tylko z Polski).

Targi i wystawy

Unikatowa konstrukcja i architektura nadaje Hali Stulecia wyjątkowy charakter, dlatego doskonale nadaje się do organizacji imprez targowych i wystaw. W Hali dostępne jest 14 000 m2 powierzchni użytkowej wewnątrz obiektu oraz około 100 ha terenów przyległych.

Sport

W Hali Stulecia od lat organizowane są wydarzenia sportowe takie jak Mistrzostwa Europy w koszykówce mężczyzn, mecze Ligi Światowej siatkarzy, gale boksu zawodowego oraz turnieje tenisowe Polish Indoors i wiele innych.

[edytuj] Najważniejsze wydarzenia zorganizowane po II Wojnie Światowej

• Wystawa Ziem Odzyskanych (1948 r.) - odwiedziło ją w ciągu 100 dni ponad 2,5 miliona zwiedzających. Szczególną uwagę zwracały stalowa iglica, wieża wiader, słup energetyczny oraz trzy potężne drewniane łuki.
• Kongres Intelektualistów (1948 r.) - wystawie towarzyszył Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju (28-30.08.1948). Wzięło w nim udział 400 osobistości światowej literatury, nauki i sztuki, w tym Irean Joliot-Curie, Pablo Picasso i Michał Szołochow.
• XIII Mistrzostwa Europy w koszykówce mężczyzn (1963 r.) – Polska zajęła wówczas II miejsce
• 46 Kongres Eucharystyczny (1997 r.) - trwające 7 dni spotkanie religijne zgromadziło łącznie 22.500 wiernych z 86 krajów. Podczas mszy świętej na zakończenie kongresu papież Jan Paweł II w swej homilii nazwał Wrocław miastem spotkania, miastem, które jednoczy'… [w którym] spotyka się tradycja duchowa Wschodu i Zachodu.
• Europejski Szczyt Regionów i Miast (2005 r.) - spotkanie prawie 1000 polityków Unii Europejskiej.
• Wagnerowski Festiwal Operowy (październik 2006 r.)
• XI Międzynarodowe Forum Przedsiębiorców Futurallia (2006 r.) - największe międzynarodowe spotkanie małych i średnich przedsiębiorstw, po raz pierwszy zorganizowane poza strefą francuskojęzyczną i po raz pierwszy w Europie Środkowej.

Przy Hali Ludowej znajduje się przystanek autobusy i tramwajowy "Hala Stulecia" do którego dojeżdżają
autobusy nr 139, 145, 146, E.
tramwaje nr 1, 2, 4, 10.

Ceny biletów z dnia 20.04.2008:
2,40zł normalny, 1,20zł ulgowy

Szacowany czas przejazdu z dworca PKP ok. 15min

Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie MPK Wrocław

Mapa dojazdu

z dworca kolejowego odległość ok. 3,9 km

1. Skręć w prawo na Piłsudskiego
2. Dalej ulicą Małachowskiego
3. Skręć w lewo w Generała Pułaskiego
4. Skręć w lewo w Plac Generała Wróblewskiego
5. Skręć łagodnie w prawo, pozostając na Placu Generała Wróblewskiego
6. Skręć łagodnie w lewo na Plac Powstańców Warszawy
7. Jedź dalej prosto przez 8/E67
8. Skręć łagodnie w prawo na Plac Grunwaldzki
9. Na rondzie zjedź 1. na Marii Skłodowskiej-Curie
10. Dalej ulicą Wróblewskiego
11. Skręć w lewo w Wystawową

Najważniejsze obiekty znajdujące się bezpośrednio w sąsiedztwie Hali:

Pergola

Pawilon Czterech Kopuł

Wytwórnia Filmów Fabularnych

Iglica

Pergola

Ulubione miejsce rekreacyjne Wrocławian wybudowane w 1913 r. Kolumnada o długości 640 m, składa się z dwóch rzędów (razem 750) kolumn ze żwirową ścieżką miedzy nimi, od góry zamyka je kratownica z bujnymi winoroślami. Pośrodku Pergoli znajduje się multimedialna Wrocławska Fontanna.

Ogród Japoński

Powstał w 1913 r. przy udziale mistrza sztuki ogrodniczej Arai Mankichi. W 1996 ogród został gruntownie odbudowany przy współpracy ambasady japońskiej i ogrodników z miasta Nagoya. Rok później powódź stulecia zniszczyła znaczna jego część. Obecnie stanowi unikalny w Europie fragment japońskiej kultury.

Park Szczytnicki

Największy (100ha) i najstarszy (założony pod koniec XVIII wieku przez rodzinę Hohenlohe - Engelfingen) park Wrocławia o charakterze krajobrazowym. Znajduje się w nim około 400 gatunków drzew i krzewów. Jeden z pierwszych parków na kontynencie europejskim w stylu angielskim. Atrakcją parku jest ponad 300-letni dąb im. Jana Stanki. Na terenie Parku znajduje się drewniany kościół pod wezwaniem Św. Jana Nepomucena z przełomu XVI i XVII wieku.

Pawilon Czterech Kopuł

Dziś jeden z budynków Wytwórni Filmów Fabularnych. Zaprojektowany przez Hansa Poelziga z przeznaczeniem na część Wystawy Stulecia towarzyszącej otwarciu Hali Stulecia w 1913. Budynek stanowi architektoniczne uzupełnienie w otoczeniu Hali Ludowej.

Ogród Zoologiczny

Wrocławskie ZOO otwarto 10 lipca 1865r. Dziś zajmuje ono 30 ha powierzchni i posiada największą w Polsce kolekcję 4000 zwierząt, reprezentujących aż 575 gatunków.

Iglica

96 - metrowa, ważąca 44 tony stalowa konstrukcja projektu prof. Stanisława Hempla, pamiątka po odbywającej się w Hali Ludowej Wystawie Ziem odzyskanych i towarzyszącemu jej Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju w roku 1948.