Gruzja

Gruzja (საქართველო) Stolica Tbilisi Ustrój polityczny republika Waluta lari (GEL) Strefa czasowa UTC +4:00 Powierzchnia 69 700 km² Liczba ludności 4 677 401 Język urzędowy gruziński Religia prawosławie Kod telefoniczny +995 Napięcie elektryczne 220V/50Hz (gniazdka europejskie) Kod samochodowy GE Ruch samochodowy prawostronny Domena internetowa .ge Gruzja (gruz. Sakartvelo) jest państwem położonym w Azji na Zakaukaziu. Na północy oraz wschodzie graniczy z Rosją, na południowym wschodzie z Azerbejdżanem, na południu z Armenią oraz Turcją, na zachodzie granicę wyznacza Morze Czarne. Charakterystyka Geografia Kraj ten położony jest w zasadzie w całości w górach. Fauna i flora Klimat Panuje tu klimat podzwrotnikowy: wilgotny na zachodzie kraju, nad Morzem Czarnym i kontynentalny w jego środkowej części. Historia Zobacz w Wikipedii Kultura i sztuka Polityka Gospodarka Społeczeństwo Zwyczaje Biesiadowanie przy stole jest ważną częścią gruzińskiego życia. Ponieważ zawsze serwowane jest wino, trzeba pamiętać, że nie wypada popijać do jedzenia, ale czekać na wzniesienie toastu przez najważniejszą osobę w gronie. Toasty są długie, zazwyczaj z zaskakującą lub śmieszną puentą. Odkładanie opróżnionej szklanki (raczej nie pije się z kieliszków) zjednuje sobie jednoznaczną sympatię gospodarzy. Przygotowania Przewodniki Gruzja, Armenia. Magiczne zakaukazie – Krzysztof Kamiński. Przewodnik polskiego wydawnictwa Bezdroża ISBN 83-605-0606-X Pascal Gruzja Armenia i Azerbejdżan Przewodnik Praktyczny - Sławomir Adamczak. Wydawnictwo Pascal. Przewodnik w języku polskim. Rok wydania: 2013. Liczba stron: 496. ISBN 978-83-7642-141-4 Georgia, Armenia & Azerbaijan – Richard Plunkett, Tom Masters. Przewodnik Lonely Planet jest w języku angielskim i zawiera informacje o trzech krajach Zakaukazia, podzielony jest na 3 części dotyczące poszczególnych państw, część dotycząca Gruzji mieści się na 80 stronach. ISBN 978-1740591386. Georgia – Tim Burford. Przewodnik w język angielskim wydawnictwa Bradt. ISBN 9781841623573. Wydanie 4 z czerwca 2011 Azerbaijan with excursions to Georgia – Mark Elliott. Przewodnik w języku angielskim wydawnictwa Trailblazer, część 9. poświęcona jest Gruzji i na 32 stronach przedstawia najważniejsze miejsca i trasy. ISBN 1-873756-79-8 Mapy [1] Wybór czasu podróży Podróżowanie po Gruzji najlepiej zaplanować na okres od kwietnia do października, gdyż kraj ten najpiękniej prezentuje się, kiedy wszystko kwitnie i zielenieje. Zimą można wybrać się tu na narty, jednak swobodne przemieszczanie się w inne rejony może być utrudnione z powodu zatorów śnieżnych oraz generalnie nie najlepszego stanu dróg. O tej porze roku zdarzają się też w Gruzji kłopoty z dostarczeniem energii elektrycznej i gazu, chociaż lepszych hoteli raczej to nie dotyczy. Wizy Obywatele RP, tak jak wszyscy obywatele Unii Europejskiej, korzystają z prawa do swobodnego wjazdu i pobytu w Gruzji przez okres do 360 dni. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu do 360 dni jest paszport lub dowód osobisty (od stycznia 2011 r. wszyscy obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej mogą podróżować do Gruzji jedynie z dowodem osobistym). Należy jednak pamiętać, że Gruzja jako jedyny kraj regionu wprowadziła takie udogodnienie, dlatego brak paszportu może uniemożliwić podróż do innych krajów Kaukazu Południowego. Przepisy celne Nie ma jakichś szczególnych ograniczeń, obowiązują standardowe przepisy. Przy wjeździe teoretycznie należy wypełnić deklarację celną (w języku gruzińskim...). Zobacz na strona MSZ z opisami krajów Wymiana waluty W miastach bez trudu natknąć się można na kantory. Twarde waluty są akceptowane przy wyższych płatnościach za hotel czy taksówkę. Coraz łatwiej znaleźć bankomat, z którego bez problemu można wypłacić gotówkę. Kursy wymiany (8 lutego 2008 r.): 1 EUR = 2,30 GEL 1 USD = 1,60 GEL 1 GEL = 1,50 PLN Ubezpieczenia Ekwipunek Rozmówki Ja – me; Ty – szven; on,ona – is; my – czven; wy – tkven; oni – isini; Co? -Ra?; Gdzie? -Sad?; Gdzie jest...?- Sad aris...?; Kto? – Win?; Witam – Gamarjoba; Dziękuję ci – Gmadlob; Proszę – tu szindzleba; Przepraszam – bodiszy; Do zobaczenia – dżerdżerobit; Tak -diach; Nie -ara; Dojazd Dojazd do Gruzji z Polski nie jest sprawą prostą. Decydując się na podróż drogą lądową musimy przygotować się na kilka przesiadek (chyba że jedziemy własnym samochodem). W zależności od rodzaju transportu oraz wybranej trasy dotarcie do Gruzji zajmie nam od około kilku godzin (podróż samolotem) do 3–4 dni (droga lądowa, ewentualnie częściowo morska). Jeżeli zdecydujemy się na tańszy wariant, czyli drogę lądową, to mamy do wyboru dwie trasy (przez Ukrainę i Rosję (przejścia graniczne z Rosji do Gruzji są zamknięte dla obywateli spoza WNP!) lub przez Turcję). Samolotem Najszybszym i chyba najprostszym sposobem dotarcia do Gruzji jest podróż samolotem. Z Polski jest dostępne bezpośrednie połączenie do Gruzji. Polskie Linie Lotnicze LOT oferują bezpośrednie połączenie z Warszawy do Tbilisi w bardzo korzystnej cenie. Od 2013 roku możliwa jest podróż do Kutaisi z Warszawy oraz Katowic za pomocą tanich linii lotniczych Wizzair. Dobrą ofertę mają też czeskie linie CSA. Cechą wspólną rejsów obu linii jest przylot do Tbilisi w nocy. Koleją Połączenia kolejowe łączą Gruzję z Rosją i Azerbejdżanem (codzienne połączenia z Baku). Nie ma na razie torów prowadzących do Turcji, ale w realizacji jest projekt połączenia Karsu z Achaczkałe. Samochodem Dojazd z Armenii, Azerbejdżanu i Rosji nie jest możliwy z powodu konfliktu i zamkniętej granicy rosyjsko-gruzińskiej. Dojazd możliwy jedynie przez granicę z Turcją jednak jest to dużo dłuższa trasa (około 3300–3700 km w zależności od wyboru trasy nadmorskiej przez Ukrainę i Bułgarię lub przez Węgry i Rumunię. Autobusem Regularnie kursują autobusy z Trabzonu i Istambułu, a także z Baku i Erewania. Statkiem Możliwości są co najmniej dwie: promem/wodolotem do Poti (chyba lepiej niż do Batumi), jeżeli później jedzie się w stronę Tbilisi (prom – 50 USD, wodolot – 60 USD /płyną na zmianę/) na kupienie biletów "na jutro", trzeba poświęcić jeden poranek, od ok. 7:30 rano), prom z Odessy do Batumi jest drogi i pływa raz na tydzień. W Soczi, przy zakupie biletów milicja z dużym prawdopodobieństwem zauważy, że brakuje czegoś ważnego w papierach. Trzeba się wykupić – zwykle 10 do 20 USD za osobę wystarczy. Autostopem Autostopem najlepiej jest dojechać od strony Turcji. Północna granica od strony Abchazji jest zamknięta. Rzecz jasna morska z Rosją jest otwarta) ale jedynie dla obywateli WNP. W Gruzji i Armenii stopa łapie się ekspresowo. Pod warunkiem że coś jedzie... ;) Dojazd przez Ukrainę i Rosję Decydując się na podróż tą trasą należy pamiętać o następujących sprawach: podróżowanie przez Rosję wymaga posiadania wizy tranzytowej, lądowa granica rosyjsko-gruzińska jest zamknięta po konflikcie 2008 r. Sposobem dotarcia z Rosji do Gruzji jest skorzystanie z połączenia promowego w Soczi, skąd odpływają promy do Trabzonu /Turcja/ Pierwszym etapem podróży jest Lwów. Z Dworca Zachodniego PKS w Warszawie każdego dnia odjeżdżają trzy autobusy, podróż trwa około 9 godzin, a pojedynczy bilet kosztuje 75 zł. Z Lwowa co drugi dzień, o godzinie 15:28 (czasu ukraińskiego) odjeżdża bezpośredni pociąg do Soczi w Rosji, podróż trwa ponad 39 godzin, a biletu w wagonie plackartnym (wagon z kuszetkami, ale bez oddzielnych przedziałów) to 166 hrywien, natomiast w przedziale 4-osobowym (kupe) to 266 hrywien. Bilety warto zakupić z pewnym wyprzedzeniem (istnieje możliwość zakupu biletu z 40-dniowym wyprzedzeniem, bilety są imienne, dlatego przy zakupie biletu należy posiadać paszporty lub kserokopie strony ze zdjęciem i numerem), gdyż może się okazać, że w dniu odjazdu pociągu nie będzie już wolnych miejsc. Z Soczi odpływają promy do Poti i Batumi /niedostępne niestety dla Polaków/. Codziennie praktycznie kursują natomiast promy do Trabzonu. Po dotarciu do Soczi warto jak najszybciej udać się do portu i zakupić bilety na prom (sprzedaż rozpoczyna się rano dzień wcześniej), gdyż może się zdarzyć, że wszystkie bilety zostaną sprzedane. Cena biletu na kurs do Trabzonu to 3000–3500 rubli. Podróż do Trabzonu trwa około 12 godzin. Z Trabzonu do Batumi kursują autobusy i marszrutki. Cena ok. 30$, czas przejazdu 4 godz. Kolejek na granicy w Sarpi praktycznie nie ma. Przejścia graniczne Lądowa granica rosyjsko-gruzińska jest zamknięta od 2008r. Tak więc przekroczenie tej granicy koleją, samochodem lub autobusem jest niemożliwe. Inne przejścia pracują po stronie gruzińskiej dość sprawnie, nie ma mowy o żadnej korupcji. Granicę z Turcją czy Azerbejdżanem można przekraczać pieszo dojeżdżając autobusem (marszrutką) lub taksówką do posterunku granicznego lub samochodem. Po przekroczeniu można zwykle szybko złapać jakiś transport dalej w głąb kraju. Regiony Gruzja dzieli się na 53 prowincje, 11 miast i dwie republiki autonomiczne: Abchazję i Adżarię. Obwód Autonomiczny Południowej Osetii ma mniejsze uprawnienia niż wymienione wyżej autonomie. Abchazja i Południowa Osetia znajdują się de facto poza kontrolą władz gruzińskich. Istnieje 9 regionów administracyjnych: Dolna Kartlia Guria Imeretia Kachetia Kartlia Wewnętrzna Mccheta-Mtianeti Megrelia-Górna Swanetia Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia Samcche-Dżawachetia Miasta Tbilisi – stolica Gruzji Kutaisi Poti Batumi Borżomi – miasto uzdrowiskowe w Kartlii Gori Kazbegi – miasteczko położone w górach Kaukazu u podnóża góry Kazbek Rustawi Suchumi Telawi Ciekawe miejsca Mccheta – stolica duchowa Gruzji katedra Alaverdi niedaleko Telawi Gremi – ufortyfikowany kościółek na wzgórzu klasztor Nekresi niedaleko Kwareli Sighnaghi – miasteczko z zachowanym długim murem obronnym Uszguli – najwyżej w Europie położna wioska (w Swanetii) Gori – miasto, w którym urodził się Stalin Kazbegi – uroki gór Swaneti – najbardziej autentyczna częśc Gruzji, przepiękne i najwyższe szczyty górskie, puste szlaki piesze i wspinaczkowe Komunikacja W Gruzji najłatwiej podróżować mikrobusami (marszrutkami), które docierają do najodleglejszych miejscowości. Można również wynająć taksówki dalekobieżne, które jeżdżą na gaz i są tańsze niż te normalne krążące po mieście – zazwyczaj mają specjalny postój gdzieś w mieście. Sieć kolejowa nie jest zbyt rozwinięta, ale pociągiem można się dostać do większości ważnych ośrodków w kraju. Część taboru jest wyremontowana i zdarzają się np. świetnie wyposażone wagony na trasie Tbilisi – Batumi (z panelami LCD w każdym kupe wyświetlającymi film lub teledyski). Nawierzchnia dróg jest w złym stanie. Wyjazd O ile Gruzja to przedsionek Europy, to Azerbejdżan – Azji. Wydaje się, że granica między tymi dwoma państwami autentycznie oddziela te kontynenty, dlatego warto zatroszczyć się o azerbejdżańską wizę i udać się z Tbilisi chociaż do Baku, by doświadczyć tego kontrastu. Naturalnym celem dalszej podróży z Gruzji może być także Armenia, której sama obecność budzi wielkie emocje na Zakaukaziu. Silne wpływy Rosji powodują ogromną niechęć do jej mieszkańców w tym regionie. Z Gruzinami nieustannie toczą spór o wcześniejszość religii i alfabetu. Język Język gruziński należący do grupy języków kaukaskich, więc poza nielicznymi słowami zapożyczonymi (np. telewizor) nie przypomina żadnego języka europejskiego. Język gruziński ma swój własny alfabet, składający się z 33 liter. Nie ma w nim wielkich liter a w gramatyce nie rozróżnia się rodzajów męski, żeński, nijaki. Ważniejsza jest tzw. ergatywność, czyli komunikat o tym, co dzieje się z podmiotem. Nie jest jednak dużym problemem porozumiewanie się w języku rosyjskim (zwłaszcza z osobami starszymi). Ale przekazywania w języku rosyjskim jest uznane za obraźliwe. Nazwy miejscowości są czasami zapisane cyrylicą lub (coraz częściej) łacinką. Młodsi mieszkańcy Tbilisi i innych miast zazwyczaj znają choć parę słów po angielsku. Zakupy W Gruzji warto się zaopatrzyć w miejscowe wina. Gastronomia Kuchnia gruzińska jest chyba najlepszą kuchnią na świecie, a na pewno na Kaukazie. Koniecznie trzeba spróbować chaczapuri – placków z nadzieniem serowym (bryndzowym) w różnych wariacjach. Nie można powiedzieć, że było się w Gruzji nie próbując chinkali – rodzaju pierogów z mięsem. Tę listę można ciągnąć w nieskończoność. Białe i czerwone gruzińskie wina (saperavi, kindzmarauli, cinandali), wódka cza-cza oraz wody mineralne borżomi i nabeghlavi to napoje, którymi warto się raczyć podczas podróży. Będąc w gościach można dostąpić zaszczytu picia wina z rogu – można odłożyć tylko pusty! Noclegi Niedrogie noclegi można znaleźć w prywatnych domach czy mieszkaniach. Ceny hoteli niestety nie są najniższe, zwłaszcza w Tbilisi i Batumi. Nauka Praca Bezpieczeństwo Podróżowanie po Gruzji jest praktycznie bezpieczne. Pewne zagrożenia wynikają z nieustabilizowanej sytuacji na granicy z Abchazją oraz Południową Osetią. Wybierając się w te obszary Gruzji, lepiej wcześniej zasięgnąć języka, jak ma się obecna sytuacja. Przy zachowaniu normalnych środków ostrożności w Gruzji nie ma się czego bać. Zdrowie Kontakt Telefon Internet W miastach nie ma problemu ze znalezieniem kafejki internetowej. Poczta Jedyne kartki jakie można znaleźć w Tbilisi są z 1983 roku i przedstawiają zabudowę tego miasta z początku lat 80. Informacje turystyczne Gruzja – turystyka, przewodnik praktyczny, pogoda, atrakcje Oficjalna strona gruzińskiego departamentu turystyki, po angielsku Przedstawicielstwa dyplomatyczne Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Tbilisi ul. Zubałaszwili 19 0108 Tbilisi tel. +995 32 920398 faks +995 32 920397 mail ambpolgruzja@access.sanet.ge www: www.tbilisi.polemb.net Wydział Konsularny tel. +995 32 936236 faks +995 32 936231 mail konspolgruzja@internet.ge Ambasada Gruzji w Warszawie ul. Berneńska 6 03–976 Warszawa tel. +48 22 6166221, 6166222 faks +48 22 6166226, 6174187 mail warsaw.emb@mfa.gov.ge