Pomóż wybogacić Wikitravel! Dowiedz się jak

Brazylia

Z Wikitravel, http://wikitravel.org/
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Brazylia (port.: Brasil) - największe państwo Ameryki Południowej i piąte pod względem wielkości państwo świata. Jest krajem bardzo zróżnicowanym, zarówno pod względem geograficznym, jak i kulturowym. Wśród miejsc wartych zobaczenia są zarówno wielkie miasta, takie jak São Paulo czy Rio de Janeiro, jak i cuda przyrody na przykład Amazonia czy Wodospady Iguaçu. Mapę turystyczną uzupełniają liczne parki narodowe, takie jak Chapada Diamantina lub Lençóis Maranhenses, zabytki z czasów kolonialnych w regionie Nordeste, piękne plaże ciągnące się wzdłuż całego wybrzeża Brazylii. Turyści znajdą tu też różnorodną i wyrafinowaną kuchnię, opartą na owocach morza na północy i wołowinie na południu.

Rio de Janeiro from Sugarloaf mountain, May 2004.jpg
Położenie
BrazilWorldMap.png
Flaga
Br-flag.png
Quick Facts
Stolica Brasília
Ustrój polityczny republika
Waluta real brazylijski (BRL)
Powierzchnia 8 511 965 km²
Ludność 181 991 737 (2003)
Język portugalski
numer kierunkowy +55
Domena internetowa .br
Strefa czasowa UTC UTC -2 do -4 - zima/lato


Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej
Arena Amazônia.jpg

Od 12 czerwca do 13 lipca 2014 Brazylia będzie gościć największe piłkarskie wydarzenie na świecie—Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej FIFA. Więcej informacji tutaj.


Historia[edytuj]

Tereny dzisiejszej Brazylii były zasiedlone przez półkoczownicze plemiona Indian już przynajmniej 6 tys. lat przed odkryciem jej przez Portugalczyków w roku 1500. Przez następne 300 lat Brazylia została skolonizowana przez Portugalię i zamieniona w oparte na pracy niewolniczej dochodowe przedsięwzięcie. W roku 1808 książę Jan (późniejszy król Portugalii Jan VI) wraz z rodziną schronił się w Brazylii przed najazdem Napoleona Bonaparte na Portugalię. Na początku XIX wieku narastały tendencje separatystyczne i w roku 1822 książę-regent Pedro I ogłosił utworzenie samodzielnego Cesarstwa Brazylii. W roku 1889 jego następca Pedro II został obalony i została utworzona republika federacyjna.

Pod koniec XIX i w 1. połowie XX wieku do Brazylii napłynęło ponad 5 milionów imigrantów z Europy i Azji. W tym okresie dynamicznie postępowała industrializacja kraju i ekspansja w głąb interioru. Rządy demokratyczne trzykrotnie były zastępowane przez dyktatury: w latach 1930-1934 i 1937-1945 rządził Getúlio Vargas, a w latach 1964-1985 szereg generałów wyłanianych przez junty wojskowe.

Po dojściu do władzy lewicy i prezydenta Luli Brazylia wychodzi z głębokiego kryzysu ekonomiczno-społecznego, który był wynikiem olbrzymiego długu publicznego. Powoduje to pochłanianie znacznej części jej dochodu narodowego. Daje się zauważyć napływ inwestycji oraz znaczący rozwój gospodarczy.

Kultura i sztuka[edytuj]

Kultura Brazylii jest mieszanką wpływów europejskich, afrykańskich, indiańskich, zawiera także elementy innych kultur, których przedstawiciele osiedlili się w Brazylii. Na północy dominują wpływy afrykańskie, na południu europejskie.

  • Wpływy portugalskie: to przede wszystkim język. Portugalski jest używany w całej Brazylii, choć różni się wymową i częściowo gramatyką od wersji kontynentalnej. Także religia katolicka została narzucona przez Portugalczyków i dominuje we współczesnej Brazylii. Karnawał został również przeniesiony z kultury portugalskiej. Jedno z typowych dań kuchni brazylijskiej, feijoada, to oryginalnie danie portugalskie. Podobnie cachaça produkowana z trzciny cukrowej powstała w zastępstwie portugalskiego trunku produkowanego z winogron. Dania z dorsza można do dziś spotkać w obydwu krajach. Okresy z historii kultury europejskiej, takie jak renesans czy barok przyczyniły się do powstania rzeźb, obrazów czy utworów muzycznych w Brazylii.
  • Wpływy indiańskie: kultura indiańska została w dużej części wyeliminowana poprzez katechizację, obecnie niewielka ilość plemion kultywuje rdzenne tradycje. Natomiast do szerszej kultury przeniknęło wiele słów z języka Indian, głównie Tupi-Guarani. Indiańskie nazwy odnoszą się obecnie do nazw wielu roślin i zwierząt (np. jaguar, kapibara), nazw geograficznych (np. Iguaçu), terminologii kulinarnej (np. maniok, açaí). Obecne są też elementy wierzeń indiańskich, na przykład postacie o nazwach curupira, saci-pererê i boitatá.
  • Wpływy afrykańskie: kultura afrykańska została zapoczątkowana w Brazylii przez niewolników, pochodzących z różnych plemion, przywiezionych do pracy na plantacjach w północno-wschodzniej części kraju, a następnie rozprzestrzeniła się po całej Brazylii dzięki migracji byłych niewolników. Religie afrykańskie wywarły duży wpływ na obecne wierzenia, głównie candomblé i umbanda, praktykowane w całym kraju i oparte na kulcie bóstw orixás. We współczesnej kuchni brazylijskiej jest obecny olej dendê z afrykańskiej palmy, który stanowi składnik potraw: vatapá, caruru i acarajé. Wpływ kultury afrykańskiej na muzykę to głównie użycie instrumentów berimbau, afoxé i agogô. Berimbau towarzyszy przy capoeirze, pochodzącej od niewolników sztuce walki lub tańca.
  • Wpływy imigrantów: sprowadzanie imigrantów z Europy w XIX w. było częścią polityki "wybielania" Brazylii. Osadnicy osiedlali się głównie w południowych stanach, gdzie do dzisiaj ich potomkowie częściowo zachowują ich zwyczaje. W stanie Paraná dominowało osadnictwo z Polski, w stanie Santa Catarina osiedlali się Niemcy i do dziś niektóre miasta, na przykład Blumenau, stanowią przykład architektury niemieckiej. Nie brakowało również Włochów i dzisiaj kuchnia włoska jest bardzo popularna w całej Brazylii.

Literatura[edytuj]

Pierwszym dziełem literackim dotyczącym Brazylii jest list kronikarza Pero Vaz de Caminha skierowany do portugalskiego króla Manuela I z wyprawy w 1500 r. W pierwszym okresie kolonizacji dominowała literatura religijna i podróżnicza. W późniejszym okresie epoki kolonialnej (neoklasycyzm) centrum literackim był stan Minas Gerais. Pojawiły się utwory nacjonalistyczne, ich autorzy występowali przeciwko władzy Portugalii (Cláudio Manuel da Costa, Tomás António Gonzaga, Alvarenga Peixoto i Manuel Inácio da Silva Alvarenga), a niektórzy z nich zostali nawet z tego powodu zesłani do Afryki.

Ilheus, miasto Jorge Amado

Epoka romantyzmu wykreowała m.in. takich autorów jak Joaquim Manuel de Macedo, Manuel Antônio de Almeida i José de Alencar, a podejmowane wówczas tematy obejmowały głównie piękno przyrody i zagadnienia dotyczące Indian. Znaczący poeci okresu romantyzmu to Castro Alves (w poemacie "Navio Negreiro" opisywał tragiczne położenie niewolników przewożonych z Afryki) i Gonçalves Dias (autor poematu "I-Juca-Pirama")

Najważniejszym przedstawicielem realizmu był Joaquim Maria Machado de Assis, autor m.in. "Wspomnień pośmiertnych Brasa Cubas" i "Dom Casmurro".

Euclides da Cunha napisał słynną powieść "Os Sertões" pod wpływem doświadczeń z rewolty pod nazwą wojna Canudos, która obserwował z pozycji reportera. Książka ta jest najważniejszym dziełem epoki premodernizmu. W modernizmie pojawił się Mário de Andrade ze swoim dziełem "Macunaima", a w postmodernizmie Clarice Lispector oraz João Guimarães Rosa, którego powieść "Grande Sertão: Veredas" jest porównywana do "Ulissesa" Jamesa Joyce'a.

Najsłynniejszym pisarzem XX wieku był Jorge Amado, urodzony w stanie Bahia autor wielu powieści przetłumaczonych także na j. polski, na przykład: "Kakao", "Gabriela: goździki i cynamon", "Dona Flor i jej dwóch mężów". "Ziemia krwi i przemocy".

Muzyka[edytuj]

Olodum na Pelourinho, Salvador

Muzyka jest ważnym elementem tożsamości Brazylijczyków. Tutaj także widoczne są wpływy afrykańskie, na przykład w postaci instrumentów muzycznych, takich jak wykorzystywany w capoeirze berimbau.

Popularne style muzyki to:

  • samba
  • choro
  • bossa nova
  • baião
  • forró
  • sertanejo
  • MPB (musica popular brasileira)
  • pagode
  • tropicália
  • axé

Muzyka instrumentalna jest również popularna w Brazylii, a najbardziej znani kompozytorzy to Heitor Villa-Lobos, Pixinguinha i Hermeto Pascoal

Karnawał[edytuj]

Hasło „karnawał w Brazylii” przywołuje automatyczne skojarzenia z paradą szkół samby w Rio, jednak zabawa odbywa się też w innych miastach, każde z nich ma własną charakterystykę. Wspólne dla całej Brazylii są dni wolne od pracy (poniedziałek i wtorek przed Popielcem).

Karnawał co roku przyciąga miliony turystów. W 2011 r. samo tylko Rio de Janeiro odwiedziło prawie 5 mln gości, z czego 400 tys. cudzoziemców.

  • Rio de Janeiro – karnawał w Rio jest uznawany za największy i najsłynniejszy na świecie. Ceny wszelkich usług w tym czasie wzrastają kilkukrotnie, a hotele mają w zwyczaju sprzedawać kilkudniowe pakiety karnawałowe zamiast pojedynczych dniówek. W oficjalnej rywalizacji na Sambodromie biorą udział szkoły samby, których jest w Rio ok. 200, jednak tylko kilka należy do ścisłej czołówki i może liczyć na wygraną. Każda ze szkół corocznie wybiera temat przewodni, zgodnie z którym przygotowuje stroje, rekwizyty i muzykę. Corocznie wydawane są płyty z najlepszymi ścieżkami dźwiękowymi (tzw. samba de enredo). Rekordzistą pod względem zwycięstw jest szkoła Portela, która wygrała rywalizację 21 razy. Bilety na turniej szkół samby na Sambodromie kosztują od kilkuset do kilku tysięcy PLN. Poza imprezą biletowaną na Sambodromie, w całym mieście odbywają się parady uliczne (blocos de rua), organizowane przez grupy sąsiedzkie lub lokalne organizacje. W 2012 było ich ponad 400 w całym mieście. Najsłynniejsze odbywają się w dzielnicach Copacabana, Ipanema, Leblon, Lagoa, Jardim Botânico i w centrum. Parady zaczynają się w styczniu i trwają do końca karnawału. Przechodnie i turyści mogą bez problemu i za darmo przyłączyć się do parady. Podczas przemarszu blocos zamykane są ulice, którymi paradują, więc należy liczyć się z utrudnieniami w ruchu. Inną formą karnawałowej zabawy są zamknięte bale, odbywające się w klubach, restauracjach i hotelach.
  • Salvador da Bahia – karnawał w Salvadorze jest nazywaną największą imprezą na świecie, ponieważ odbywa się na ulicach miasta, bez oficjalnej rywalizacji szkół samby. W 2005 r. został wpisany do Księgi Rekordów Guinessa jako największy karnawał na naszej planecie. Jest zdominowany przez tzw. Trios elétricos, wielkie ciężarówki wypełnione sprzętem muzycznym i głośnikami, skąd rozlega się muzyka popularnych wykonawców, występujących na żywo z platformy trio. Imprezowicze podążają za ciężarówką, tańcząc w rytm muzyki. Aby dołączyć do takiej grupy (tzw. bloco) należy wykupić oficjalny strój (abadá), uprawniający do zabawy w obszarze ograniczonym przez cordão (sznur, lina). Osoby bez abadá są nazywani pipoca (popcorn) i nie są uprawnieni do wejścia do bloco, jednak nie przeszkadza im to bawić się w pobliżu wybranego bloco. Podczas karnawału w Bahia, występują największe gwiazdy muzyki brazylijskiej, takie jak Daniela Mercury, Ivete Sangalo, Ara Ketu, Chiclete com Banana. Osoby wyznające afrobrazylijski kult candomblé, tworzą grupy zwane Afoxês i bawią się w rytmie inspirowanym przez afrykańską kulturę.
  • Pernambuco – główne miasta na karnawałowej mapie to stolica stanu Recife i połączona z nią Olinda. Uczestnicy bawią się w rytmie frevo i maracatu, obydwa style pochodzą z Afryki. Frevo wykorzystuje elementy akrobatyki, a często spotykanym rekwizytem jest kolorowa parasolka. W centrum Recife w każdą sobotę karnawału odbywa się zabawa zwana Galo da Madrugada (Poranny Kogut), która przyciąga rzesze uczestników, w 2013 r. było ich ok. 2,5 mln. W Olindzie charakterystycznym elementem zabawy karnawałowej są gigantyczne postacie (bonecos).

Poza tradycyjnym karnawałem poprzedzającym Wielki Post, w Brazylii odbywają się tzw. micaretas czyli zabawy karnawałowe w innych okresach w roku. Największa i najsłynniejsza micareta to Carnatal w Natal, stolicy stanu Rio Grande do Norte. Odbywa się każdego roku w grudniu.

Sport[edytuj]

Piłka nożna jest sportem narodowym Brazylii. Reprezentacja tego kraju zdobyła pięć razy mistrzostwo świata oraz jako jedyna brała udział we wszystkich finałach. Będzie też organizować turniej finałowy w 2014 r. Pelé, który był reprezentantem kraju podczas trzech wygranych turniejów MŚ, został nawet w 1995 r. ministrem sportu. W Brazylii często można zobaczyć grupy dzieci i dorosłych rozgrywające mecze na plażach, w parkach czy na ulicach. Dla wielu chłopców z faveli futbol stanowi przepustkę do sławy i bogactwa (np. Ronaldo).

Jednak sportowe pasje Brazylijczyków nie ograniczają się do piłki nożnej. Popularnością cieszy się także siatkówka, w której reprezentacja kraju odnosi spore sukcesy.

Brazylijczycy mają też na swoim koncie osiem tytułów mistrza świata Formuły 1, a tragicznie zmarły na torze Imola w 1994 r. Ayrton Senna do dzisiaj pozostaje idolem w kraju i nie tylko. Senna został uznany Sportowcem Stulecia w plebiscycie zorganizowanym przez czasopismo „Isto É”.

Zabytki wpisane na listę dziedzictwa światowego UNESCO[edytuj]

  • 1980 - Zespół zabytkowy w Ouro Preto
  • 1982 - Zabytkowe centrum miasta Olinda
Park Narodowy Iguaçu
  • 1983 - Misje jezuickie na obszarach zamieszkanych przez Indian Guarani: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Seora de Loreto i Santa Maria Mayor (Argentyna), ruiny São Miguel das Missões (Brazylia) - wspólnie z Argentyną
  • 1985 - Zabytkowe centrum pierwszej stolicy Brazylii, Salvador da Bahia
  • 1985 - Sanktuarium Bom Jesus de Matosinhos w Congonhas do Campo
  • 1986 - Park Narodowy Iguaçu (wodospady)
  • 1987 - Nowoczesne miasto Brasilia
  • 1991 - Malowidła naskalne w Parku Narodowym Serra da Capivara
  • 1997 - Zabytkowe centrum miasta São Luis
  • 1999 - Zabytkowe centrum miasta poszukiwaczy diamentów Diamantiny
  • 1999 - Rezerwaty puszczy atlantyckiej na Wybrzeżu Odkryć (Costa dos Descobrimentos) - stany Paraná i São Paulo
  • 1999 - Rezerwaty puszczy południowo-wschodniego Atlantyku - stany Bahia i Espírito Santo
  • 2000 - Obszar Chroniony Środkowej Amazonki (z Parkiem Narodowym Jaú, wpis rozszerzony w 2003)
  • 2000 - Obszar Chroniony Pantanal
  • 2001 - Region ekologiczny Cerrado: parki narodowe Chapada dos Veadeiros i Emas
  • 2001 - Wyspy atlantyckie Brazylii: rezerwaty Fernando de Noronha i atol das Rocas
  • 2001 - Zabytkowe centrum miasta Goiás
  • 2010 - Kompleks kolonialnych budynków Praça de São Francisco w miasteczku São Cristovão - stan Sergipe
  • 2012 - Krajobraz miasta Rio de Janeiro

Społeczeństwo[edytuj]

Społeczeństwo brazylijskie jest mieszanką wielu ras, nie jest możliwe podanie definicji „typowego Brazylijczyka”.

Pierwszymi Europejczykami w Brazylii byli Portugalczycy, za nimi podążyły inne nacje, wywierając wpływ na obecny kształt społeczeństwa. Miliony niewolników sprowadzonych z Afryki pomiędzy XVI a XVIII w. także wniosło znaczący wkład w rozwój kraju pod względem społecznym i kulturowym. Północne stany, szczególnie Bahia, do dziś są reprezentowane w dużej części przez potomków niewolników. Znajduje to odzwierciedlenie w kulturze, muzyce i kuchni regionu Nordeste.

W dwóch kolejnych wiekach, nastąpiła liczna emigracja europejska, zasiedlając głównie południe kraju. Obecnie w stanach Paraná mieszka wielu potomków imigrantów z Polski, a spora część mieszkańców stanu Santa Catarina ma niemieckich przodków. Nie można też zapomnieć o imigrantach z Azji, których potomkowie to dziś ok. 2 mln obywateli Brazylii.

Indianie, pierwsi mieszkańcy Brazylii, stanowią dziś niecały 1% populacji, co odpowiada liczbie ok. pół miliona osób.

Wśród samych Brazylijczyków obecne są społeczne stereotypy, na przykład traktowany nieco z przymrużeniem oka spór między mieszkańcami São Paulo (paulistas) i Rio de Janeiro (cariocas). Paulistas są uważani za pracoholików, nie umiejących cieszyć się życiem, natomiast cariocas mają opinię leni i plażowiczów. Podobnie, mieszkańcy stanu Bahia są znani z dobrej zabawy, a Brazylijczycy z południa są uznawani za bardziej chłodnych i zdystansowanych.

Gospodarka[edytuj]

Gospodarka Brazylii zajmuje siódme miejsce na świecie. Kraj jest zaliczany do grupy dynamicznie rozwijających się rynków BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i czasem dodawana RPA). Jednak wciąż dzielnice nędzy, favele, sąsiadują tu z drapaczami chmur.

Przez ponad 200 lat brazylijska gospodarka opierała się na niewolniczej pracy niewolników, sprowadzanych do pracy na uprawach trzciny cukrowej (niewolnictwo zniesiono w 1888 r.). W XVIII wieku zaczęto uprawiać kawę i wkrótce stała się ona głównym towarem eksportowym. Do pracy na plantacjach kawy zaczęto sprowadzać osadników z Europy, w ramach polityki "wybielania" kraju. Południe Brazylii zyskało na znaczeniu właśnie dzięki uprawie kawy.

Podwaliny pod nowoczesną gospodarkę Brazylii zostały stworzone w czasach dyktatury wojskowej (1964-84), kiedy rządy brały ogromne pożyczki, aby sfinansować swoje projekty. Brazylijska gospodarka rynkowa ma swój początek za rządów Fernando Henrique Cardoso (1995-2002 - wprowadził Plano Real, który miał zmniejszyć inflację i ustabilizować walutę) i ten kierunek kontynuował Luiz Inácio Lula da Silva oraz obecna prezydent, Dilma Rousseff.

Sztandarowym programem Luli, który przyniósł mu ogromną popularność, a także przyczynił się do poprawy poziomu życia milionów Brazylijczyków był Bolsa Familia – pieniądze dla biednych rodzin za posyłanie dzieci do szkoły (stypendia, dożywianie, dodatki do gazu dla celów domowych). W 2009 z programu skorzystało 11 mln Brazylijczyków. Program kosztował 2,5% wydatków państwowych (0,5% PKB). Inny jego program to Bolsa Escola (płacono biednym rodzinom za posyłanie dzieci do szkoły).

Do wzrostu gospodarczego Brazylii przyczyniła się produkcja energii (w latach 2007-8 kontrolowany przez państwo koncern naftowy Petrobras ogłosił odkrycie złóż ropy i gazu na pd-wsch. Już w 2006 Brazylia była samowystarczalna pod względem energetycznym. Odkrycie umieszcza Brazylię wśród 5-6 krajów na świecie z największymi zasobami ropy i gazu, gdzieś obok Chin i Nigerii). Brazylia jest 2 na świecie producentem etanolu. Nowo produkowane samochody mają mieszany system, nie tylko na benzynę. Duże uprawy trzciny cukrowej gwarantują rozwój produkcji etanolu.

Pomimo dynamicznego rozwoju w ostatnich latach i coraz liczniejszej klasy średniej, w Brazylii wciąż są zauważalne różnice pomiędzy biednymi i bogatymi - nie tylko w słabiej rozwiniętych regionach, lecz także w bogatszej południowej części.

Regiony[edytuj]

Pod względem geograficznym i kulturalnym, Brazylia jest podzielona na 5 regionów.

Image-Brazil regions(pt).png
  • Północ - Norte (stany: Acre, Amapá, Amazonas, Pará, Rondônia, Roraima, Tocantins)
  • Północny Wschód - Nordeste (stany: Alagoas, Bahia, Ceará, Maranhão, Paraíba, Pernambuco, Piauí, Rio Grande do Norte, Sergipe)
  • Środkowy Zachód - Centro-Oeste (stany: Goiás, Mato Grosso. Mato Grosso do Sul, dystrykt federalny)
  • Południowy Wschód - Sudeste (stany: Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro (stan), São Paulo)
  • Południe - Sul (stany: Rio Grande do Sul, Paraná, Santa Catarina)

Miasta[edytuj]

  • Brasília - miasto zaplanowane i wybudowane jako stolica kraju, powstało na planie samolotu. Wpisana na listę dziedzictwa światowego UNESCO, jej główni architekci to Lúcio Costa i Oscar Niemeyer
  • Florianópolis - nazywane także Floripa, stolica południowego stanu Santa Catarina, miasto położone na wyspie, słynie z wielu pięknych plaż
  • Fortaleza - dawna wioska rybacka, obecnie stolica stanu Ceará, w pobliżu znajduje się park wodny Beach Park, a nieco dalej jedna z najbardziej znanych plaż w kraju, Jericoacoara
  • Manaus - stolica stanu Amazonas, miejsce gdzie Rio Negro łączy się z Rio Solimões tworząc tzw. Encontro das Águas, spotkanie rzek. Miasto jest doskonałym punktem startowym do wypraw eko-turystycznych i zwiedzania Amazonii, blisko stąd także do archipelagu Anavilhanas i Parku Narodowego Jaú
  • Porto Alegre - stolica Rio Grande do Sul, stanu położonego na południowym krańcu Brazylii. Panuje tu klimat zbliżony do europejskiego, nie tylko w odniesieniu do pogody, lecz także europejskiej imigracji. Idealne miejsce do spróbowania lokalnego przysmaku churrasco gaúcho
  • Recife i Olinda - bliźniacze miasta położone na północnym wschodzie. Recife to stolica stanu Pernambuco z rozległą nadmorską aleją. Olinda to miejsce historyczne, z zabytkami z czasów kolonialnych. Podczas karnawału dominuje tu rytm frevo
  • Rio de Janeiro - jedno z najpiękniejszych miast świata, malownicze połączenie oceanu i wzgórz z zabytkami historycznymi, plażami i pogodnym usposobieniem mieszkańców
  • Salvador - stolica stanu Bahia, nazywane czarną stolicą Brazylii, obecnie zamieszkuje tu wielu potomków niewolników. Można tu podziwiać wiele zabytków kolonialnych, a także doświadczyć kultury byłych niewolników, w postaci capoeiry oraz candomblé
  • São Paulo - największe i najbardziej dynamicznie rozwijające się miasto nie tylko w Brazylii, ale w całej Ameryce Południowej. Miasto zamieszkane przez licznych imigrantów z całego świata, znajduje się tu wiele muzeów, teatrów, sal koncertowych

Inne ciekawe miejsca[edytuj]

Fernando de Noronha

Klimat[edytuj]

Większość obszaru Brazylii leży na terenie klimatu równikowego i podrównikowego. Południowe regiony, położone w okolicy zwrotnika Koziorożca, należą do klimatu zwrotnikowego. Na klimat ma także wpływ działanie Oceanu Atlantyckiego oraz wyżynne ukształtowanie powierzchni.

Na północy, w Amazonii i częściowo na terenie stanów Mato Grosso i Maranhão, przez cały rok panują wysokie temperatury i wilgotność. Na obszarze większości regionu Nordeste (Północny Wchód), z dala od oceanu, panuje gorący i suchy klimat, opady deszczu są niewielkie i nieregularne, występują susze. Wzdłuż wybrzeża, od Północnego Wschodu po Południe panują wysokie temperatury i regularne opady. Na północy większe opady pojawiają się w zimie, a na południu w lecie. Południowe stany, poza wybrzeżem, należą do najchłodniejszych w kraju. W zimie temperatura może spadać poniżej zera.

Region Południe Południowy Wschód Środkowy Zachód Północny Wschód Północ
Średnia min. 5ºC-15ºC 15ºC-18ºC 15ºC-19ºC 21ºC-24ºC 20ºC-24ºC
Średnia maks. 20ºC-27ºC 23ºC-27ºC 25ºC-31ºC 29ºC-33ºC 30ºC-33ºC

Strefy czasowe[edytuj]

W Brazylii są 3 strefy czasowe:

Dojazd[edytuj]

Formalności[edytuj]

Brazylia prowadzi politykę wzajemności w zakresie obowiązku posiadania wiz. Polacy nie potrzebują wizy od 1 maja 2004 r. Aby wjechać do Brazylii na okres do 90 dni (z możliwością przedłużenia o kolejne 90) wymagany jest paszport. Niezbędna będzie też Karta Wjazdu/Wyjazdu (Cartão de Entrada e Saída - Entry/Exit Card), którą wypełnia się przy wjeździe do Brazylii (karty dostarcza obsługa samolotu), a następnie oddaje się służbom celnym przy wyjeździe.

Samolotem[edytuj]

Polska nie posiada bezpośrednich połączeń lotniczych z Brazylią, konieczna jest co najmniej jedna przesiadka w jednym z europejskich hubów. W zimie można trafić na duże promocje na połączenia pomiędzy miastami europejskimi a brazylijskimi, z cenami od ok. 1000-1500 PLN. Najtaniej z Europy można polecieć do São Paulo lub Rio de Janeiro. W sezonie letnim cena połączenia z Polski do Brazylii to 3000 PLN lub więcej. Sam lot trwa kilkanaście godzin.

Największe lotnisko w Brazylii to São Paulo-Guarulhos International Airport (GRU). Obsługuje ponad 35 mln pasażerów rocznie. Znajdują się tu 3 terminale (TPS1 TPS2 i TPS4), w budowie jest jeszcze jeden terminal (TPS3). Lotnisko obsługuje 36 linii krajowych i międzynarodowych, m.in. z Europy: Air France, Alitalia, British Airways, Iberia, KLM, Lufthansa, Swiss, TAP.

Drugie największe lotnisko w Brazylii to Aeroporto Internacional do Rio de Janeiro/Galeão - Antônio Carlos Jobim (GIG).

Zarówno w São Paulo jak i Rio de Janeiro, gdzie jest więcej niż jedno lotnisko, krajowe linie TAM i GOL oferują bezpłatne połączenie autobusowe między lotniskami dla swoich pasażerów, kontynuujących podróż z drugiego lotniska. Przy zakupie biletu i przesiadce w tych miastach, należy zwrócić uwagę, czy kolejny lot zaczyna się na tym samym lotnisku. Jeśli nie, należy zgłosić się do linii lotniczych w celu zapewnienia transportu.

Pasażerowie kontynuujący podróż na trasie krajowej, muszą odebrać swój bagaż i nadać go ponownie na kolejny lot. Ten przepis obowiązuje także w przypadkach, gdy np. w Warszawie przy check-inie nadano bagaż do portu docelowego. Stosowne przypomnienia o odebraniu i ponownym nadaniu bagażu można zobaczyć po wylądowaniu, czekając w kolejce do odprawy paszportowej.

Koleją[edytuj]

Transport kolejowy łączący Brazylię z sąsiednimi państwami prawie nie istnieje. Wyjątkiem jest Trem da Morte (Pociąg Śmierci), kursujący pomiędzy Santa Cruz w Boliwii a miastem Corumbá w Mato Grosso do Sul.

Samochodem[edytuj]

Główne połączenia drogowe pomiędzy Brazylią a sąsiadującymi państwami:

  • z Urugwajem: Chuy/Chuí, Bella Unión/Barra do Quaraí, Artigas/Quaraí, Aceguá/Aceguá, Río Blanco/Jaguarão, i pomiędzy Rivera/Santana do Livramento
  • z Argentyną: Paso de los Libres/Uruguaiana, Santo Tomé/São Borja, Bernardo de Irigoyen/Dionísio Cerqueira, Tobuna/Paraíso (Santa Catarina), Comandante Andresito/Capanema, i pomiędzy Iguazu/Foz do Iguaçu
  • z Paragwajem: Ciudad del Este/Foz do Iguaçu, Salto del Guaira/Guaíra, i pomiędzy Pedro Juan Caballero/Ponta Porã
  • z Boliwią: Puerto Suarez/Corumbá, Cobija/Brasileia/Epitaciolandia, San Matías/Cáceres i pomiędzy Riberalta/Guayaramerin/Guajará-Mirim
  • z Peru: Iñapari/Assis Brasil
  • z Kolumbią: Letícia/Tabatinga
  • z Wenezuelą: Santa Elena de Uairén/Pacaraima
  • z Gujaną: Lethem/Bonfim

Autobusem[edytuj]

Brazylia posiada połączenia autobusowe z sąsiednimi państwami.

Z dworca autobusowego Terminal Rodoviário do Tietê w São Paulo można dotrzeć do 4 krajów następującymi liniami autobusowymi:

  • Chilebus S.A. Internacional - Santiago de Chile
  • Expresso Brujula S.A Transporte e Turismo - Asunción
  • EGA - Empresa Gral. Artigas - Montevideo, Punta Del Este, San Carlos, Chuy
  • TTL - Transporte Turismo Ltda. - Montevideo, Pulta Del Este
  • Pluma Internacional - Asunción, Buenos Aires, Rosário, Santa Fé, Santiago, Paso de Los Libres
  • Crucero Del Norte - wiele miast w Argentynie

Z dworca Rodoviaria Novo Rio w Rio de Janeiro można dotrzeć do krajów sąsiadujących następującymi liniami:

  • Crucero Del Norte - Buenos Aires, Posadas, Puerto Iguazú, Rosário, Santa Fé
  • Pluma Internacional - Buenos Aires, Rosário, Santa Fé, Santiago de Chile, Asunción, Ciudad del Este
  • Andorinha - Puerto Suárez

Z innych brazylijskich miast również są regularne międzynarodowe połączenia autobusowe, m.in. z Kurytyby, Florianópolis, Porto Alegre.

Statkiem[edytuj]

W Amazonii istnieją połączenia statkiem z Peru, Wenezuelą i Kolumbią, rejs w górę rzeki może trwać nawet 12 dni. Z Gujany Francuskiej istnieje możliwość trwającej ok. 15 minut przeprawy przez rzekę Rio Oiapoque do miasta o tej samej nazwie. Do miast: Santos, Rio de Janeiro, Angra dos Reis, Vitória, Salvador i Recife przybijają wielkie statki wycieczkowe.

Komunikacja[edytuj]

Samolot[edytuj]

Brazil Air Pass

Bilet wieloodcinkowy, oferowany przez linie TAM i GOL, pozwala odbyć od 4 do 9 lotów w korzystniejszej cenie. Cena za 4 odcinki zaczyna się od ok. 530 USD, jeśli podróż do Brazylii odbywa się liniami, które sprzedają Pass lub 580 USD (680 USD z opłatami i podatkami) w przypadku podróży innymi liniami. Pass można kupić jedynie spoza terytorium Brazylii, podając numer biletu powrotnego. GOL ma dodatkowo ofertę tylko na Północny-Wschód Brazylii (Nordeste) w cenie 390 USD za 3 loty. Maksymalnie, można kupić kupony na 6 lotów. Obydwie linie oferują też bilety wieloodcinkowe na podobnych zasadach na terytorium Ameryki Południowej. Cena zaczyna się od 629 USD za 4 odcinki (bez podatków i opłat). Wszystkie oferty można porównać i kupić na stronie internetowej [1]

Samolot jest szybkim i wygodnym środkiem transportu, biorąc pod uwagę ogromne odległości między brazylijskimi miastami. Funkcjonuje kilka krajowych linii lotniczych: Avianca, TRIP, Azul, Gol, MAP, Passaredo, SETE, TAM (JJ), Total. Siatka połączeń obejmuje praktycznie cały obszar kraju. Połączenia można wyszukać na stronie operatora Infraero [2] lub bezpośrednio na stronach linii lotniczych.

Kupując bilet na stronie linii, można zauważyć różnicę w cenie dla Brazylijczyków i obcokrajowców. Decydującym kryterium może okazać się posiadanie CPF (brazylijski numer identyfikacyjny). Bilet na linie krajowe można też kupić przez większość wyszukiwarek połączeń dostępnych w Polsce, jednak należy liczyć się z opłatą manipulacyjną.

Samoloty podczas lotów krajowych często mają przystanki w jednym lub kilku miastach po drodze. Pasażerowie podróżujący do portu docelowego pozostają wówczas na pokładzie samolotu.

Największe linie lotnicze oferują możliwości odprawy online lub w terminalach na lotniskach. Po samodzielnym wydrukowaniu karty pokładowej, trzeba udać się do czynnego non-stop stanowiska drop-off i oddać bagaż.

Pociąg[edytuj]

Osobowy transport kolejowy na terenie Brazylii występuje jedynie na niewielu odcinkach, m.in: Vitória-Minas (905 km), Macapá-Serra do Navio (193 km), São Luís-Carajás (892 km), Kurytyba-Paranaguá (150 km), Pindamonhangaba-Campos do Jordão (47 km).

Kilka stanów może poszczycić się kolejowymi trasami turystycznymi. Są to:

  • Paraná
    • Trasa Kurytyba-Morretes-Paranaguá - linia Serra Verde Express [3]. Cała trasa ma 150 km, ale pociąg pokonuje ją tylko w niedzielę. W pozostałe dni tygodnia dojeżdża do Morretes. Podróż trwa ok. 4 godziny, pociąg porusza się z prędkością do 40 km/h. Cena za przejazd w jedną stronę zaczyna się od 72 BRL.
  • Minas Gerais
    • Trem da Vale - pokonuje trasę Ouro Preto-Mariana
    • Estrada de Ferro Oeste de Minas - pomiędzy São João del Rei a Tiradentes
    • Trem das Águas - łączy São Lourenço z Soledade de Minas
    • Trem da Serra da Mantiqueira - w Passa Quatro, na południu stanu Minas Gerais
  • Rio de Janeiro
    • Maria Fumaça Sesc Mineiro Grussaí w São João da Barra
    • Trem do Corcovado - pociąg na szczyt wzgórza Corcovado w Rio de Janeiro
    • Trem da Estrada Real w Paraíba do Sul
  • Pernambuco
    • Trem do Forró - jedzie z Recife do Cabo de Santo Agostinho
  • Mato Grosso do Sul
    • Trem do Pantanal - pokonuje trasę Campo Grande—Aquidauana—Miranda, w planach połączenie do Corumbá, przy granicy z Boliwią
  • São Paulo
    • Pociąg z Campinas do Jaguariúna
    • Maria Fumaça no Memorial do Imigrante
    • Trem de Campos do Jordão
  • Rio Grande do Sul
    • Trem da Serra Gaúcha, pomiędzy Bento Gonçalves i Carlos Barbosa, przez Garibaldi

Autobus międzymiastowy[edytuj]

Transport autobusowy między miastami stoi w Brazylii na wysokim poziomie. Nie ma jednego krajowego przewoźnika. W każdym regionie czy stanie jest kilka firm specjalizujących się w przewozach pasażerów na krótszych lub dłuższych dystansach. Niektóre z nich kursują pomiędzy bardzo odległymi od siebie miastami. Przykładowo, Águia Branca [4] z Salvadoru oferuje połączenia na dalekich trasach, m.in do Rio de Janeiro i São Paulo (2 tys. km). Bilet można kupić w internecie i od razu przy zakupie wybrać miejsca. W przypadku zakupu przez internet, można wydrukować bilet (kartę pokładową) w specjalnych terminalach na dworcach.

Przy podróżach międzystanowych, wymagane jest wpisanie swoich danych na bilecie (wraz z numerem paszportu). Przy wsiadaniu do autobusu, kierowca sprawdza czy dane z biletu i dokumentu tożsamości się zgadzają. Brazylijczycy wpisują numer dowodu osobistego, który również jest sprawdzany przez kierowcę. Osoby podróżujące z większym bagażem niż podręczny, oddają go do luku bagażowego, otrzymując potwierdzenie nadania, które okazuje się w miejscu docelowym, przy odbiorze bagażu. Każda sztuka bagażu jest też oznaczona naklejką z tym samym numerem, co na potwierdzeniu nadania.

Istnieją trzy rodzaje autobusów dalekobieżnych: convencional (komfortowy, z rozkładanymi siedzeniami, ale brak dodatkowych udogodnień), executivo (wygodniejsze siedzenia, podnóżki na nogi, czasem darmowe napoje) oraz leito (autobus z miejscami do spania). Na kilkugodzinnych trasach nie warto przepłacać za executivo. W każdym typie autobusu, jeśli podróż trwa powyżej 4 godzin, jest toaleta. Dodatkowo, autobusy zatrzymują się w specjalnych punktach, gdzie można coś zjeść, skorzystać z toalety czy kupić pamiątki.

Dworce autobusowe (rodoviária) znajdują się nawet w małych miastach. Rodoviárią nazywany jest nawet punkt sprzedaży biletów, położony w pobliżu przystanku. Na dworcu, każda linia autobusowa ma własne okienka oraz przydzielone stanowiska odjazdu autobusów. Nad oknami kasowymi, poza nazwą firmy, wypisane są też miejscowości, do których oferuje przejazdy. W większości przypadków można płacić kartą debetową lub kredytową. Polskie karty bardzo dobrze działają. Do części dworca, skąd odjeżdżają autobusy można się dostać jedynie z ważnym biletem. Bramka otwiera się dopiero po zeskanowaniu kodu kreskowego na bilecie. W mniejszych miejscowościach ten środek bezpieczeństwa może nie występować.

Na dworcach standardowo znajdują się punkty gastronomiczne, sklepiki i kioski. Toalety są przeważnie płatne.

Autobus miejski[edytuj]

W dużych brazylijskich miastach sieć komunikacji miejskiej jest na dobrym poziomie. Autobusy jeżdżą często i docierają do odległych dzielnic. Trzeba być przygotowanym, że każdy przystanek jest na żądanie i kierowca nie zatrzyma się, jeśli nie machnie się ręką, żeby nas zabrał. Wysiadając, trzeba nacisnąć przycisk wewnątrz autobusu lub pociągnąć za linkę pod sufitem. Może się zdarzyć, że kierowca nie zauważy machającego pasażera albo przystanek jest zablokowany przez inne autobusy i wtedy nie zatrzyma się.

W każdym autobusie, poza kierowcą, jest przeważnie osoba pobierająca opłaty za przejazd (cobrador). Jeśli chcemy wysiąść w konkretnym miejscu, na przykład przy atrakcji turystycznej, można poprosić cobradora o poinformowanie, gdy autobus dojedzie do właściwego przystanku. W większości przypadków nie ma z tym najmniejszego problemu.

Autobusy są oznaczone numerami, a poza tym na przedniej tablicy wyświetla się informacja o przystanku końcowym.

Cena biletu jednorazowego to ok. 3 BRL.

Samochód[edytuj]

Wynajęcie samochodu w Brazylii jest bardzo proste. Na lotniskach znajduje się kilka wypożyczalni, w tym międzynarodowych (Avis, Hertz), jak i krajowych. Można też skorzystać z rezerwacji online, a następnie odebrać samochód we wskazanej wypożyczalni. Koszt wypożyczenia samochodu zaczyna się od ok. 100 BRL dziennie. Niezbędna będzie karta kredytowa i międzynarodowe prawo jazdy.

Sieć dróg liczy ponad 1,5 mln km. Są to zarówno drogi międzystanowe, zazwyczaj dwupasmowe, w lepszym stanie, jak i lokalne. Niektóre odcinki w biedniejszych regionach na północnym wschodzie oraz w Amazonii, mogą być bardzo złej jakości, trudno przejezdne zwłaszcza w porze deszczowej, o ile nie dysponuje się samochodem terenowym. Drogi na południu oraz w pasie wybrzeża są przeważnie w dobrym stanie. Warto zaopatrzyć się w mapy z serii Guia 4 Rodas, do kupienia w kiosku lub w księgarni.

W Brazylii obowiązuje ruch prawostronny. Ilość znaków drogowych jest znacznie mniejsza niż w Polsce. Zarówno znaki zakazu jak i nakazu są okrągłe z czerwona obwódką i białym tłem. Nakaz zatrzymania, zamiast uniwersalnego STOP ma napis PARE (co oznacza „zatrzymaj się” po portugalsku). Istnieje cała kategoria znaków ostrzegających przed robotami drogowymi. W przypadku ruchu wahadłowego, robotnicy używają znaków z napisem PARE (zatrzymaj się) lub SIGA (jedź).

Należy uważać na progi zwalniające, pojawiające się przy wjeździe i wyjeździe z najmniejszej nawet miejscowości oraz występujące w dużej ilości na terenie miast. W dużych miastach przyjęte jest przejeżdżanie w nocy na czerwonym świetle ze względów bezpieczeństwa.

Brazylijscy kierowcy mają zwyczaj trąbić na siebie, jednak jest to przeważnie trąbienie informacyjne o znaczeniu „uważaj, jadę/wyprzedzam”. Jadąc za ciężarówką albo autobusem, można liczyć na to, że da sygnał kierunkowskazem, jeśli będzie można go wyprzedzić. Lewy kierunkowskaz – droga wolna. Prawy – pas zajęty. Wyprzedzając, nie zaszkodzi podziękować uprzejmemu kierowcy krótkim sygnałem dźwiękowym, a w zamian można spodziewać się odpowiedzi w postaci mignięcia światłami drogowymi.

Statek[edytuj]

Statek jest popularnym środkiem transportu w Amazonii. Istnieją też połączenia promowe pomiędzy wyspami a lądem, na przykład w stanie Maranhão, którego stolica São Luís leży na wyspie.

Porozumiewanie się[edytuj]

Językiem urzędowym w Brazylii jest portugalski. Akcent różni się w zależności od regionu, jednak nie ma problemu ze porozumiewaniem się. Portugalski brazylijski (PTB) różni się za to dość znacznie od portugalskiego z kontynentu i byłych kolonii w Afryce, zwłaszcza jeśli chodzi o wymowę.

Angielski jest używany głównie w większych ośrodkach turystycznych, w hotelach nastawionych na obsługę zagranicznych turystów oraz na lotniskach. Nie należy się spodziewać znajomości angielskiego poza tymi miejscami. Łatwiej natomiast porozumieć się po hiszpańsku, zwłaszcza na południu, chętnie odwiedzanym przez argentyńskich turystów.

Pieniądze[edytuj]

Walutą obowiązującą w Brazylii jest real (w skrócie oznaczany BRL lub R$). 1 real = 100 centavos. Kurs reala wobec złotówki to 1,30 PLN (marzec 2014).

Karty kredytowe są w powszechnym użyciu, nawet w najmniejszych sklepach i stoiskach. Często jednak przy płatności gotówką można liczyć na rabat. Karty kredytowe i debetowe wydawane przez banki w Polsce działają w Brazylii bez problemu, zarówno w terminalach jak i bankomatach. Zawsze kasjer lub kelner pyta czy używamy karty kredytowej czy debetowej („Crédito ou débito?”)

Za wypłatę z bankomatu jest potrącana prowizja, a o jej wysokości wypłacający jest informowany przed dokonaniem transakcji.

Jedzenie i napoje[edytuj]

Kuchnia Brazylii jest różnorodna w zależności od regionu. Na Północnym Wschodzie (Nordeste), jest widoczny wpływ kuchni afrykańskiej oraz potrawy z ryb i owoców morza, a na południu dominuje grillowane mięso (churrasco). W całym kraju popularna jest kuchnia włoska (pizza, makaron). Do rachunku w restauracji przeważnie dodawany jest napiwek w wysokości 10%, a w przypadku występu muzycznego na żywo, także opłata dla artysty (couvert artistico). Często w karcie można znaleźć dania przewidziane dla dwóch osób.

W Brazylii popularne są restauracje z jedzeniem na wagę (comida à/por quilo), gdzie najpierw nakłada się jedzenie na talerz, a następnie płaci w zależności od jego wagi. Napoje są płacone oddzielnie. Ten rodzaj jadłodajni jest otwarty tylko w godzinach obiadowych (do ok. 15.00). Innym rodzajem lokali są „rodízio”, w których serwowane jest grillowane mięso, donoszone przez kelnerów na stalowych szpikulcach. Płaci się ustaloną z góry cenę i można jeść do syta. Czasem w tych restauracjach goście dostają bloczek pomalowany z jednej strony na zielono, z drugiej na czerwono. Gdy gość rezygnuje z dokładki, sygnalizuje to kelnerowi, pokazując bloczek z czerwonej strony. Bufet sałatkowy jest zazwyczaj wliczony w cenę. Co do deseru, bywa różnie, w zależności od lokalu.

Główne posiłki to: śniadanie (café da manhã), obiad (almoço) i kolacja (jantar). W hotelach i pousadach śniadanie jest najczęściej w formie szwedzkiego bufetu, wliczone w cenę noclegu.

Typowe dania kuchni brazylijskiej:

Dania główne

Moqueca
  • Feijoada – gulasz z fasoli i mięsa. Potrawa pochodzi od niewolników, którzy dostawali resztki z pańskiego stołu – np. wieprzowe uszy, ogon, nogi - i z nich gotowali takie dania jednogarnkowe, jak na przykład feijoada. Podaje się z ryżem i farofą.
  • Churrasco – różne rodzaje grillowanego mięsa (wołowina, wieprzowina, kurczak). Restauracja specjalizująca się w tego typu daniach to churrascaria.
  • Moqueca – danie popularne w regionie Nordeste, rodzaj gulaszu z warzywi ryb lub krewetek, z dodatkiem oleju z palmy dendê, który ma ostry, charakterystyczny zapach i smak.
  • Carne do sol – obficie solone i suszone na słońcu mięso, przeważnie wołowina

Przekąski

Pão de queijo
  • Acarajé – danie pochodzi ze stanu Bahia, jest sprzedawane na ulicznych stoiskach; rodzaj kotleta z bobu (feijão-fradinho) z dodatkiem cebuli i soli, smażony w oleju z palmy dendê
  • Tapioka – naleśnik z mąki z manioku, podawany na słono z kurczakiem i serem lub na słodko z mlekiem skondensowanym, bananem lub kokosem
  • Brigadeiro – okrągłe czekoladowe ciastko ze skondensowanego mleka, masla i kakao
  • Catupiry – rodzaj sera, często występuje w różnych daniach jako dodatek do kurczaka (frango com catupiry)
  • Pão de queijo – przekąska w postaci małych serowych kulek

Napoje

Caipirinha
  • Cachaça – wódka z trzciny cukrowej, bardzo populana na terenie całej Brazylii; w niektórych regionach jej smak jest urozmaicany przez różne dodatki, na przykład w Bahia występuje cachaça-Gabriela (z dodatkiem cynamonu i goździków)
  • Caipirinha – najbardziej znany brazylijski drink na bazie cachaçy, limonek i białego cukru. W innych wariantach (caipi-fruta) zamiast limonki mogą występować inne owoce. Warto spróbować drinka z marakują. Zamiawiając caipirinhę często pada pytanie, czy zamawiający życzy sobie drinka z wódką czy z cachaçą (ten drugi rodzaj to prawdziwa capirinha, z wódką nazywa się caipiroska lub caipivodka)
  • Água de coco – woda z kokosa, serwowana przeważnie prosto z owoca.
  • Świeżo wyciskane soki (sucos) – tanie i popularne, w wielu miastach znajdują się bary specjalizujące się w świeżych sokach, niektóre otwarte całą dobę; warto spróbować soku z marakui (suco de maracujá), z ananasa (abacaxí), mango (manga), pomarańczy (laranjá) albo dowolnie je ze sobą łączyć

Noclegi[edytuj]

Baza hotelowa w Brazylii jest bardzo szeroka i zróżnicowana. Są tu hotele z międzynarodowych sieci, a także lokalne pensjonaty i hostele.

Bardzo popularne są pousady (pousadas). Często w przewodnikach można spotkać informacje, że są to rodzinne, niewielkie pensjonaty, jednak nie jest to do końca prawda. Pousadas mogą być bardzo skromne, ale też luksusowe i znacznie droższe niż niejeden dobry hotel. Na północnym wschodzie (Nordeste) wiele pousad jest prowadzonych przez cudzoziemców, którzy postanowili osiedlić się w Brazylii.

W regionie Amazonii można spotkać hotele, położone w leśnej głuszy, a niektóre z nich mogą być bardzo komfortowe. Te hotele zapewniają transport z większego miasta (np. Manaus), skąd zabierają łodzią gości i przewożą na teren hotelu. W swojej ofercie mają wiele atrakcji, jak na przykład nocna obserwacja krokodyli czy łowienie piranii. W okresie karnawału większość hoteli sprzedaje tylko kilkudniowe pakiety, a ich cena kilkukrotnie przewyższa regularną cenę za noc.

W bardzo wielu hotelach i pousadach można płacić kartą. Przy rezerwacji wymagana jest zaliczka przelewem, jednak w przypadku korzystania z jednego z portali rezerwacyjnych (np. booking.com) ta zasada nie obowiązuje. Można skontaktować się mailowo z wybranym hotelem i sprawdzić możliwość rezerwacji bez wpłacania zaliczki, tłumacząc wysokimi kosztami przelewu z polskiego banku. Zdarza się, że wówczas hotel rezygnuje z zaliczki.

Nauka[edytuj]

Praca[edytuj]

Cudzoziemcy znajdują pracę w Brazylii według trzech kategorii: nauczyciele języków obcych (na południu Brazylii, szczególnie w stanie Paraná istnieje zapotrzebowanie na nauczycieli języka polskiego), właściciele pensjonatów i restauracji oraz pracownicy globalnych korporacji. Do podjęcia pracy potrzebne jest pozwolenie na pracę (autorização do trabalho). Nieodzowna jest też znajomość portugalskiego, nawet w przypadku pracowników międzynarodowych firm, gdzie językiem roboczym jest angielski.

Bezpieczeństwo[edytuj]

Ogólne wyobrażenie na temat poziomu bezpieczeństwa w Brazylii jest przeważnie niezgodne ze stanem faktycznym. Szczególnie złą sławą cieszą się wielkie miasta: São Paulo, Rio de Janeiro, Salvador. Tymczasem należy mieć na uwadze, że większość notowanych tam przestępstw dotyczy faveli, a na turystów wpływa w niewielkim stopniu, o ile zachowują oni podstawowe środki ostrożności i zdrowy rozsądek.

Na północy i północnym wschodzie turyści z Europy są łatwo rozpoznawalni na ulicy, gdyż różnią się wyglądem od tubylców, zatem mogą stać się celem zaczepek, a znacznie rzadziej ataków. Turyści są zaczepiani i namawiani na zakup od ulicznych sprzedawców lub proszeni o pieniądze. Odmawiając, najczęściej nie są narażeni na żadne przykre konsekwencje.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas karnawału, Nowego Roku (zwłaszcza obchodzonego na plaży) oraz wszelkich świąt i wydarzeń, skupiających tłumy ludzi. Można wówczas łatwo paść ofiarą kieszonkowców.

Co robić

  • Nosić przy sobie tylko niezbędną kwotę pieniędzy.
  • Przebywając w bardzo zatłoczonych miejscach, nie nosić pieniędzy ani cennych rzeczy w kieszeniach, nie zabierać biżuterii ani zegarka.
  • Zapytać w recepcji w hotelu, gdzie jest bezpiecznie, a które miejsca lepiej omijać.
  • Po zapadnięciu zmroku poruszać się taksówką
  • Rozglądać się przed przejściem na drugą stronę ulicy, zwłaszcza że w Brazylii przyjęte jest przechodzenie poza przejściami dla pieszych i na czerwonym świetle
  • Używać bankomatów znajdujących się w bankach, sklepach, aptekach
  • Ubierać się jak tubylcy, unikać wyszukanych strojów, wyglądających na drogie. Najlepszy będzie T-shirt, klapki
  • Zachowywać się zgodnie ze zdrowym rozsądkiem i ufać przeczuciom,
  • Sprawdzać dokładnie rachunki i paragony w restauracji, a w razie niezgodności stanowczo prosić o korektę
  • Przed przyjazdem, wydrukować sobie potwierdzenia rezerwacji w hotelu czy inną komunikację mailową, aby uniknąć próby zawyżenia rachunków

Czego nie robić

  • Nie popadać w paranoję. Na wiele milionów turystów odwiedzających Brazylię, ogromna większość spotyka się tylko z przyjaznymi zachowaniami ze strony tubylców i nawet nie jest świadkiem przestępstwa.
  • Nie upijać się publicznie ani nie zażywać narkotyków - w drugim przypadku jest to zabronione i można popaść w konflikt z prawem, a także narazić się na zaczepki ze strony handlarzy narkotyków
  • Nie stawiać oporu w przypadku napaści z użyciem noża czy broni palnej
  • Nie zostawiać swoich rzeczy bez opieki w publicznych miejscach.
  • W przypadku nagabywania przez żebraków albo dzieci, wystarczy krótkie „nie” (não), nie dawać pieniędzy, nie utrzymywać kontaktu wzrokowego
  • Nie zapuszczać się w ciemne i odludne zakamarki po zmroku, to samo dotyczy plaży
  • Nie odwiedzać na własną rękę faveli - jeśli koniecznie chce się to zrobić, najlepiej skorzystać z opieki przewodnika

Zdrowie[edytuj]

Aby uniknąć problemów ze zdrowiem należy stosować kilka podstawowych zasad, m.in.

  • Chronić się przed ukąszeniami komarów (na niektóre choroby, takie jak denga, nie można się zaszczepić – jedynym skutecznym środkiem zapobiegawczym jest stosowanie repelentów, używanie moskitiery)
  • Planując wyjazd do Amazonii, warto zaszczepić się przeciwko żółtej febrze, chociaż dla osób przybywających z Europy takie szczepienie nie jest obowiązkowe
  • Unikać picia nieprzegotowanej wody, jedzenia surowego mięsa, niemytych owoców
  • Chronić się przed promieniowaniem słonecznym, które jest znacznie silniejsze niż na południu Europy, nawet przy częściowo zachmurzonym niebie można nabawić się niebezpiecznych oparzeń
  • Kąpać się w wyznaczonych do tego miejscach – na niektórych plażach można zobaczyć znaki przestrzegające przed silnym prądem lub informacje o tym, czy woda nadaje się do kąpieli
  • Nie dotykać ani nie karmić dzikich zwierząt
  • Unikać przypadkowych kontaktów seksualnych, szczególnie bez zabezpieczenia
  • Zaopatrzyć się w listę lekarzy w miejscach, do których podróżujemy. Z dostępnością aptek nie ma problemu, można je spotkać prawie na każdej ulicy

Linki zewnętrzne[edytuj]

Zwyczaje i obyczaje[edytuj]

Kontakt[edytuj]

To jest zarys artykułu. Na razie jest tutaj szablon i niewiele więcej. Pomóż, aby stał się użytecznym artykułem wprowadzając choćby podstawowe informacje.


Warianty

Działania

Docents

Inne języki

strony pokrewne