Pomóż wybogacić Wikitravel! Dowiedz się jak

Azerbejdżan

Z Wikitravel, http://wikitravel.org/
Kaukaz : Azerbejdżan
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Azerbejdżan (Azərbaycan Respublikası)
Flaga państwowa
Lokalizacja
Stolica Baku
Ustrój polityczny republika
Waluta manat (AZN)
Strefa czasowa UTC +4:09
Powierzchnia 86 600 km²
Liczba ludności ok. 9 000 000 (2010)
Język urzędowy azerbejdżański (azerski)
Religia islam (szyicki)
Kod telefoniczny +994
Napięcie elektryczne 220V/50Hz (gniazdka europejskie)
Kod samochodowy AZ
Ruch samochodowy prawostronny
Domena internetowa .az



Azerbejdżan jest państwem położonym w Azji na Zakaukaziu. Na północym-zachodzie graniczy z Gruzją, na północy z Rosją, na zachodzie z Armenią, a od południa jego sąsiadem jest Iran. Po stronie wschodniej granicę wyznacza Morze Kaspijskie.

Będąca częścią Azerbejdżanu Autonomiczna Republika Nachiczewańska zwana jest "Małą Ziemią" i oddzielona od "Dużej Ziemi" Armenią, z którą graniczy na północnym-wschodzie. Od południa zaś otacza ją Iran. Z kolei na zachodzie jest kilkokilumetrowy odcinek granicy z Turcją.

Charakterystyka[edytuj]

Geografia[edytuj]

Fauna i flora[edytuj]

Klimat[edytuj]

Ten mały kraj nie ma jednolitego klimatu: na zachodzie jest on bardziej kontynentalny, a nad morzem wilgotny; na południu podzwrotnikowy, na północy zaś umiarkowany.

Historia[edytuj]

Kultura i sztuka[edytuj]

Polityka[edytuj]

System państwowy stara się naśladować demokracje europejskie, lecz w istocie na dziś dzień przypomina dość autorytarne rządy. Istnieje 125-osobowy jednoizbowy parlament Milli Məclis, gabinet ministrów z premierem na czele, ale i tak najważniejsze jest zdanie prezydenta i jego rozporządzenia.

Prezydentem kraju jest Ilham Alijew, który "odziedziczył" władzę po ojcu - Hajdarze Alijewie w 2003 roku. Klanowo patrząc, Alijewowie pochodzą z Nachiczewania, co doprowadziło do uprzywilejowania tamtejszej ludności i objęcia przez nich ważnych stanowisk w państwie. Obaj są widoczni na bilbordach w całym kraju, są także cytowani w niezliczonych miejscach.

Azerbejdżan jest z Armenią w stanie wojny o Górny Karabach, ale od kilkunastu lat trwa zawieszenie broni. Ta sytuacja doprowadziła do wielkiego uchodźctwa - setki tysięcy Azerów znajduje się w "tymczasowych" obozach (wagonach kolejowych, akademikach itd.). Grupa Mińska OBWE stara się znaleźć drogę wyjścia z tej patowej sytuacji, ale wciąż bezskutecznie.

Gospodarka[edytuj]

Społeczeństwo[edytuj]

Zwyczaje[edytuj]

Przygotowania[edytuj]

Przewodniki[edytuj]

  • Azerbaijan with excursions to Georgia - Mark Elliott. Przewodnik w języku angielskim wydawnictwa Trailblazer, część 9. poświęcona jest Gruzji i na 32 stronach przedstawia najważniejsze miejsca i trasy. ISBN 1-873756-79-8
  • Guide to Azerbaijan - Marek Lech. "Europa" Publishing House, Baku 2007. Przewodnik po angielsku, ale polskiego autora. Dołączona płyta CD ze zdjęciami atrakcji turystycznych oraz miejsc noclegowych.
  • Georgia, Armenia & Azerbaijan - Richard Plunkett, Tom Masters. Przewodnik Lonely Planet jest w języku angielskim i zawiera informacje o trzech krajach Zakaukazia, w Azerbejdżanie niemile widziany, gdyż osobne miejsce autorzy wydzielili w nim zbuntowanej republice autonomicznej Górnego Karabachu. ISBN 978-1740591386

Do kupienia jest również w Polsce http://www.travelco.pl/Gruzja_Armenia_i_Azerbejdzan_Przewodnik_Lonely_Planet_Georgia_Armenia__Azerbaijan_9781741044775-245.html

Mapy[edytuj]

Jest jedna azerbejdżańska mapa w skali 1:500 000 w dwóch wariantach: drogowym i fizycznym (lepsza jest ta pierwsza: Avtomobil Yolları). W tę mapę jest w miarę łatwo zaopatrzyć się w stolicy. Oprócz tego można dostać Caucasus: Georgia, Armenia, Azerbaijan 1:100 000 - freytag&berndt.

Mapy górskie niestety nie istnieją.

Wybór czasu podróży[edytuj]

Latem panują ponad 30-stopniowe upały, więc o ile nie planuje się górskich wędrówek, to lepiej unikać okresu od czerwca do sierpnia. Zima jest krótka, śnieg w stolicy i na południe od niej spada w styczniu i leży najwyżej tydzień. Ta pora roku bardziej przypomina polską jesień.

Najlepszymi porami na odwiedzenie Azerbejdżanu są wiosna i jesień.

Wizy[edytuj]

Polacy potrzebują wizę, aby wjechać na terytorium Azerbejdżanu. Można się o nią starać w Ambasadzie w Warszawie. Do niedawna można ją było otrzymać po przylocie na Międzynarodowe Lotniko im. Hajdara Alijewa w Baku, ale niestety, nie ma już takiej możliwości. Koszt wyrobienia 30-dniowej wizy wynosi 60 EUR, potrzebne są też 2 zdjęcia en face. Wizy tranzytowe wydawane są obecnie na zaledwie 6 godzin.

Przepisy celne[edytuj]

Przy wywozie dywanów, przedmiotów antykwarycznych, dzieł sztuki i wyrobów jubilerskich konieczne jest przedstawienie ich certyfikatów (wystawia je Ministerstwo Kultury, pomocy w uzyskaniu certyfikatu udzielają wyspecjalizowane salony sprzedaży) oraz rachunków. Dozwolony jest wywóz do 0,6 kg czarnego kawioru (w jednym oryginalnym opakowaniu – w praktyce dostępne są opakowania o wadze najwyżej 0,5 kg). Źródło: MSZ

Wymiana waluty[edytuj]

Dolary, euro, ruble i może ciut trudniej funty można wymienić na manaty w wielu kantorach i bankach. Nie pobiera się prowizji.

Kursy wymiany (4 listopada 2008 r.):
1 EUR = 1,01 AZN
1 USD = 0,81 AZN

1 AZN = 3,51 PLN

Ubezpieczenia[edytuj]

Ekwipunek[edytuj]

Jeśli nie jest się przyzwyczajonym do toalet azjatyckich, warto cały czas nosić ze sobą papier toaletowy.

Rozmówki[edytuj]

Zobacz rozmówki azerbejdżańskie.

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Polską. Najtańsze loty oferują przewoźnicy z byłego ZSRR: AirBaltic z przesiadką w Rydze, Aeroflot z przesiadką w Moskwie oraz AeroSvit z przesiadką w Kijowie.Lata również Wizzair z Budapesztu.

Naturalnie można skorzystać też z usług takich linii jak: Lufthansa (przez Frankfurt), Turk Hava Yollari (przez Stambuł), Austrian Airlines (przez Wiedeń) czy bmi (przez Londyn).

Koleją[edytuj]

Połączenia kolejowe można wziąć pod uwagę tylko z Gruzją. Codziennie jest pociąg z Tbilisi do Baku. Oczywiście jeżdżą też pociągi z Rosji i Ukrainy, lecz obywatele polscy nie mogą przekraczać północnej granicy Azerbejdżanu z Rosją (patrz Przejścia graniczne). Nocny pociąg wyjezdża z Baku o 22.00 i przybywa do Tbilisi około godz. 12.00, zależnie od czasu trwania kontroli granicznej. Cena biletu I klasy (kupe) to 25 manatów (10.06.2009).

Bilety w Azebjedżanie można kupować w dniu wyjazdu lub do 2 dni przed wyjazdem, zakup biletów z większym wyprzedzeniem jest niemożliwy. Tabór kolejowy w stanie zadowalającym - czysty, lecz mocno wiekowy. Główny dworzec kolejowy Baku jest przebudowywany, czynne obiekty dworca są w fatalnym stanie (toalety!). Do kas biletowych nie obowiązuje jedna kolejka, a o dojście do okienka kasowego należy śmiało walczyć łokciami z miejscowymi.

Samochodem[edytuj]

Do Azerbejdżanu można dojechać samochodem, jadąc przez Bałkany, Turcję i Gruzję. Można również wybrać szlak przez Ukrainę i Rosję z przeprawą promem z Odessy lub Soczi do Poti lub Batumi w Gruzji ze względu na utrudnienia w ruchu granicznym dla obywateli spoza WNP (patrz Przejścia graniczne).

Autobusem[edytuj]

Regularnie kursują autobusy z poniższych 4 miejscowości:

  • Stambuł (oraz inne tureckie miasta po drodze) - 48 godz., ok. 60 USD, liczba kursów zależy od sezonu,
  • Tbilisi - 14 godz., 10 USD, codziennie poza niedzielą,
  • Teheran - 24 godz., 15 USD, codziennie poza piątkiem,
  • Tabriz - 20 godz., 15 USD, codziennie poza piątkiem.

Nie uwzględniono niedostępnych dla Polaków połączeń z Rosją (patrz Przejścia graniczne).

Statkiem[edytuj]

Istnieją w zasadzie tylko 2 możliwości przypłynięcia do Azerbejdżanu:

Ceny wahają się w zależności od typu kabiny od 50 do 100 USD. Nie ma ścisłego rozkładu, według którego promy te by pływały - wszystko zależy od tego, czy statek jest wystarczająco załadowany.

Przejścia graniczne[edytuj]

Regiony[edytuj]

Miasta[edytuj]

Ciekawe miejsca[edytuj]

  • Wulkany błotne niedaleko miejscowości Qobustan, ok. 50 km na południe od stolicy
  • Petroglify w tymże Qobustanie
  • Pałac Chana w Szeki
  • Kościół albański w Kiszu, koło Szeki
  • Stare miasto (İçəri Şəhər) w Baku
  • Yanar Dağ - płonące wzgórze na Półwyspie Abszerońskim
  • wioska Xınalıq w górach Kaukazu, niedaleko Quby
  • wioska Lahıç słynąca z wyrobu zdobionych miedzianych naczyń

Komunikacja[edytuj]

Drogi są nienajlepszej jakości, wiele z nich wymaga natychmiastowych generalnych remontów. Zdarzają się dobrze wyasfaltowane - zazwyczaj to znak, że prezydent niedawno odwiedzał te strony. Praktycznie nie ma autostrad, najlepsza droga prowadzi z Baku na podmiejskie lotnisko.

Rozpowszechnione jest korzystanie z mikrobusów (marszrutek), które łączą ze sobą bodaj wszystkie miejscowości w kraju. Gdyby żaden busik nie był dostępny, można liczyć na taksówki - trasę i cenę należy uzgodnić przed ruszeniem w trasę. W odleglych od centrum regionach, kierowcy mogą wciąż podawać ceny w szirwanach, tj. mogą mieć na myśli podwójną opłatę, gdyż 1 szirwan to obecne 2 manaty.

Pociągi zwykle jeżdżą nocą, docierając na miejsce we wczesnych godzinach porannych. Stacje kolejowe poza Baku są umieszczone z dala od centrów miast i, by do nich dojechać, trzeba skorzystać z taxi.

Wyjazd[edytuj]

Swoją podróż można przedłużyć o zobaczenie Gruzji, do której Polacy nie potrzebują wizy. Z Baku do Tbilisi regularnie kursują samoloty, pociągi i autobusy.

Inną możliwością jest wybranie się na południe, do Iranu, gdzie mieszka ponad 20 milionów Azerów. Nieformalną ich stolicą jest Tabriz. Konieczne jest jednak wystaranie się wcześniej o irańską wizę, gdyż na lotnisku w Teheranie można na podstawie biletu wyjazdowego uzyskać jedynie zgodę na 7-dniowy pobyt, którego nie można przedłużyć.

Oprócz powyższych 2 opcji, jest jeszcze nieco bardziej skomplikowana - popłynięcie promem do Turkmenbaszy, portu morskiego w Turkmenistanie i zwiedzenie Aszchabadu.

Język[edytuj]

Azerbejdżański (zwany też azerskim, lecz nie jest to politycznie poprawne określenie) jest językiem urzędowym. Na ulicach Baku słyszy się jednak dość często rosyjski, a obcokrajowcy, których przyciągnęła tu ropa naftowa naturalnie posługują się angielskim, który staje się coraz lepiej znany, szczególnie wśród młodzieży.

Na prowincji znajomość innych języków sprowadza się do lokalnych języków kaukaskich: lezgińskiego, awarskiego itp. na północy oraz tałyskiego (powiązanego z perskim) na południu. Im bliżej granicy z Rosją tym łatwiej porozumieć się w języku tego kraju.

Zakupy[edytuj]

Popularne pomysły na zakupy w Azerbejdżanie to kawior (szukać na bazarach, najlepiej oryginalnie zapakowanych puszek) i koniak (godny polecenia jest ten pochodzący z Tovuzu). W inne pamiątki można się zaopatrzyć na bakijskim deptaku Targowyj, tuż przy Placu Fontann.

Gastronomia[edytuj]

Kuchnia azerbejdżańska opiera się głównie o ryż i mięso. Pilaw (az. , ros. płow) jest bodaj najważniejszym daniem, prawdziwym królem na tutejszym stole. Trudno sobie wyobrazić wesele czy stypę bez tej potrawy. Jest kilka różnych wariacji: mleczny, owocowy, ziołowy, mięsny, orzechowy itd.

Znane są także "gołąbki" zwane dolma - mogą mieć postać faszerowanych papryk i pomidorów lub być zawijane w liście winorośli. Na południu Azerbejdżanu specjalnością jest ləvəngi, tj. kurczak lub ryba z farszem orzechowo-granatowym. Z kolei północ, szczególnie region Szeki słynie z piti - zupy gotowanej w glinianym naczyniu, składającej się z baraniny, grochu, ziemniaków i cebuli.

Jedzenie tureckie - w tym kebaby i dönery - jest traktowane jak swoje. Zupa z soczewicy (mercimek çorbası) i ayran, który popija się do obiadu, to posiłki zupełnie na miejscu. Liczba tureckich barów i restauracyjek w całym Azerbejdżanie jest naprawdę duża. Poza specjałami lokalnymi, dostępne są kuchnie innych nacji. Na szczególną uwagę zasługuje kuchnia gruzińska ze swoim chaczapuri lub chinkali. W Baku bez trudu można znaleźć restauracje ukraińskie, hinduskie czy też chińskie.

Noclegi[edytuj]

W przypadku pobytu w Baku warte polecenia jest wynającie mieszkania za pośrednictwem biura "Bakurent", które oferuje równiez usługi dodatkowe (transfer, zakup biletów), obsługa miedzy innymi w języku angielskim i rosyjskim.

Nauka[edytuj]

Na azerbejdżańskich uczelniach (głównie bakijskich) uczy się wielu studentów z Turcji, Chin i in. Trudno ocenić poziom zdobytej tu edukacji, gdyż proces nauczania - jak każda dziedzina życia w tym kraju - jest ogarnięty okropną korupcją, przez co zdobyte dyplomy i tytuły są mało wiarygodne.

Praca[edytuj]

Bogate złoża ropy naftowej w Morzu Kaspijskim wywołały gorączkę wydobywczą. Wielu ludzi z krajów rozwiniętych zdobywa zatrudnienie w Azerbejdżanie przede wszystkim w przemyśle naftowym, jego gałęziach i obsłudze obcokrajowców, którzy się tutaj pojawili. Boom budowlany, który towarzyszy temu zjawisku, pozwala na szybkie znalezienie pracy na licznych budowach, jednak często jest "na czarno" i bez podstawowych choćby świadczeń.

Sami Azerowie borykają się ze znalezieniem pracy. Najczęściej płacą sowite łapówki, by ją dostać, chyba że mają wysoko postawionego "wujka"... Średnia miesięczna zadowalająca ich płaca kształtuje się na poziomie kilkuset manatów. Stanowiska w sektorze publicznym są nisko płatne - ok. 100 AZN. Jeszcze gorzej wygląda sytuacja emerytów i rencistów.

Bezpieczeństwo[edytuj]

Mimo przeciągającego się w nieskończoność konfliktu zbrojnego z Armenią o Górny Karabach, Azerbejdżan jest chyba najbardziej bezpiecznym państwem na Zakaukaziu. W Azerbejdżanie praktycznie nie ma drobnej przestępczości i nie trzeba się niczego bać,spacerując w nocy po ulicach miast. Owszem, w Azerbejdżanie jedynie kobiety po zachodzie słońca mogą czuć się zagrożone zaczepkami niezaspokojonych Azerów, szukających łatwej "okazji".

Największym zagrożeniem w Azerbejdżanie jest ruch uliczny. Obowiązuje zasada, że w Azerbejdżanie pieszy nie ma żadnych praw, a na drodze kierowcę interesuje jedynie to, co jest przed nim, więc nie zajmuje go zbytnio zaglądanie do lusterka wstecznego.

Zdrowie[edytuj]

Kontakt[edytuj]

Telefon[edytuj]

Rozmowy telefoniczne w granicach jednego miasta są za darmo. Automaty bez trudu można odnaleźć również na peryferiach.

W kraju funkcjonują 3 sieci telefonii komórkowej:

  • Azercell (SimSim - numery zaczynające się od 050 i 051),
  • Bakcell (CinKart - numery: 055),
  • Nar Mobile (numery: 070).

Pierwsza z nich jest najstarsza i najlepiej rozbudowana - łącznie z obsługą linii metra w Baku. Ostatnia jest najmłodsza i nie obejmuje swoim zasięgiem wszystkich regionów.

Internet[edytuj]

Poczta[edytuj]

Brak jest praktycznie pocztówek. Nieliczne, oferowane w handlu, przedstawiaja zimowe krajobrazy lub widoki zalesionych wzgórz.

Informacje turystyczne[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Baku[edytuj]

Kiçik Qala küç. 2
İçəri Şəhər (Stare Miasto)
tel. +994 12 4920114, 4975281
faks +994 12 4920214
mail baku.amb.sekretariat@msz.gov.pl
www: www.baku.polemb.net

Ambasada Azerbejdżanu w Warszawie[edytuj]

ul. Zwycięzców 12
03-941 Warszawa
tel. +48 22 6162188, 6176728 
faks +48 22 6161949
mail info@azer-embassy.pl
www: www.azer-embassy.pl


To jest zarys artykułu. Na razie jest tutaj szablon i niewiele więcej. Pomóż, aby stał się użytecznym artykułem wprowadzając choćby podstawowe informacje.

Warianty

Działania

Docents

Inne języki

strony pokrewne