Doe mee en deel je reiskennis!

Bozen-Zuid-Tirol

Uit Wikitravel
(Doorverwezen vanaf Zuid-Tirol)
Ga naar: navigatie, zoeken

De provincie Bozen-Zuid-Tirol, beter bekend onder de naam Zuid-Tirol (Duits: Autonome Provinz Bozen-Südtirol, Italiaans: Provincia Autonoma di Bolzano-Alto Adige), is een onderdeel van de regio Trentino-Zuid-Tirol, in Italië.

Zuid-Tirol is Italië's meest noordelijke provincie. Of vanuit een ander perspectief: de zuidelijke zijde van het Alpenmassief. Deze drietalige Italiaanse regio (ook het Ladinisch heeft een officiële status) heeft een oppervlakte van 7.400 km², waarvan liefst 42% bebost is en 37% landbouwgebied.

Regio's[bewerken]

Steden[bewerken]

Andere bestemmingen[bewerken]

Achtergrond[bewerken]

In 1363 draagt Margarethe Maultasch, gravin van Tirol, het graafschap Tirol over aan de Habsburgse hertog van Oostenrijk Rudolf IV. Het graafschap is genoemd naar kasteel Tirol, het stamslot van de graven bij Meran. Tijdens de napoleontische oorlogen moet Oostenrijk in 1805 Tirol aan Beieren afstaan. In 1809 komen de Tirolers onder aanvoering van Andreas Hofer, een herbergier uit het Passeiertal, in opstand tegen de Beiers-Franse troepen. Ondanks aanvankelijke successen wordt de opstand neergeslagen; Hofer wordt in Mantua geëxecuteerd. Na de val van Napoleon komt Tirol in 1813 weer bij Oostenrijk. Na het einde van de Eerste Wereldoorlog wordt de zuidelijke helft van Tirol, het huidige Zuid-Tirol, in het vredesverdrag van Saint-Germain toegewezen aan de zegevierende mogendheid Italië. De Brennerpas wordt de nieuwe staatsgrens. 1922-1939: Onder de fascistische regering begint de gedwongen Italianisering van Zuid-Tirol. Het onderwijs in het Duits wordt verboden en er worden Italiaanse plaatsnamen ingevoerd. Daarnaast vestigen zich grote industriële ondernemingen in Zuid-Tirol met als doel arbeiders uit heel Italië aan te trekken. 1939: Hitler en Mussolini stellen de Duitstalige Zuid-Tirolers voor de keus (Option): emigreren naar het Duitse Rijk of blijven en afzien van elke vorm van taalkundige en culturele zelfstandigheid. Het uitbreken van de oorlog voorkomt dat een groot deel van de bevolking emigreert; 75.000 mensen verlaten Zuid-Tirol. In mei 1945 wordt Zuid-Tirol door de geallieerden bezet. Tijdens de vredesconferentie van Parijs wordt een overeenkomst ondertekend die de belangen van de Duitstalige minderheid beschermt. In 1948 keurt het Italiaanse parlement het eerste Autonomiestatuut voor de regio Trentino-Zuid-Tirol goed. In 1960 roept een VN-resolutie op tot uitbreiding van deze autonomie. Twaalf jaar later, in 1972, wordt het nieuwe Autonomiestatuut van kracht dat de zelfstandigheid van de autonome provincie Bozen tegenover de Italiaanse staat verder vergroot.

Talen[bewerken]

De officiële talen zijn Duits, Italiaans en Ladinisch. 70% van de inwoners van Zuid-Tirol heeft Duits als moedertaal, 25% Italiaans en 5% Ladinisch, een Reto-Romaanse taal. In de grotere steden wonen duidelijk meer mensen die Italiaans spreken (Meran ca. 50%, Bozen ca. 73%).

Arriveren[bewerken]

Per auto[bewerken]

De snelste weg is via Duitsland over de autosnelweg Frankfurt-München-Salzburg, vanaf het knooppunt Inntal richting Kufstein, verder via Innsbruck en de Brennerpas naar Italië. Voor de Brennerautobaan moet u zowel langs de Oostenrijkse als de Italiaanse kant tol betalen.

Per trein[bewerken]

Vanuit Nederland en België is de kortste treinroute die via Keulen en München. De treinreis duurt dan gemiddeld 14 uur. Ook via Zürich.

Per vliegtuig[bewerken]

  • Innsbruck: de rijtijd naar Bozen is 1 uur. Skyeurope vliegt vanuit Amsterdam en Welcome Air vanuit Antwerpen en Rotterdam naar Innsbruck. Verona Valerio Catullo: de rijtijd naar Bozen is 1 uur en 15 minuten.
  • Bergamo: de rijtijd naar Bozen is 2 uur en 15 minuten. Luxair vliegt vanuit Luxemburg, Transavia vanuit Amsterdam en Ryanair vanuit Charleroi en Eindhoven naar Bergamo (Orio al Serio)
  • Treviso: de rijtijd naar Bozen is 2 uur en 15 minuten. Transavia vliegt vanuit Amsterdam en Ryanair vliegt vanuit Charleroi naar Treviso.
  • Venetië: de rijtijd naar Bozen is 2 uur en 15 minuten. KLM vliegt vanuit Amsterdam en SN Brussels vanuit Brussel naar Venetië.

U kunt op elk vliegveld een auto huren of met de bustransfers vanaf het vliegveld Milaan/Orio al Serio (BGY), Venetië/Treviso (TSF), Verona/Valerio Catullo (VRN) en Innsbruck (INN), Oostenrijk naar Zuid-Tirol (vanaf 17 euro) reizen.

Activiteiten[bewerken]

Voorjaar/zomer/herfst:

17.000 km gemarkeerde wandelpaden lopen hoog in de bergen en naar de top, door dalen en rond meren, naar berghutten en almen. Kenmerkend voor het westen van Zuid-Tirol zijn de zogenoemde ‘waalwegen’. Van oudsher valt er in de Vinschgau en de streek rondom Meran bijzonder weinig regen. Daarom construeerden de boeren eeuwen geleden een ingenieus irrigatiesysteem: de ‘waalen’. Ze groeven kilometerslange kanalen, maakten houten bakken en geulen en leidden het gletsjerwater hierdoorheen naar hun weiden en velden. Dit oude irrigatienetwerk doorsnijdt nog steeds het landschap. Langs de kanalen liggen avontuurlijke paden en paadjes, de ‘waalwegen’. Ooit waren ze aangelegd om onderhoudswerkzaamheden te vergemakkelijken, maar tegenwoordig zijn het populaire wandelpaden. Zuid-Tirol is goed ontsloten door een uitgebreid netwerk van fietspaden. Bijzonder fraai is de Pustertal-Radweg, die door het Pustertal naar Lienz (A) loopt, en de Vinschger Radweg door de Vinschgau van Mals naar Meran. Langs dit traject ligt ook een spoorlijn, de Vinschgerbahn, met stations in plaatsen langs de Vinschger Radweg. Op enkele stations worden ook fietsen verhuurd, waardoor trein & fiets met elkaar kunnen worden gecombineerd. Winter: De belangrijkste attractie in de winter zijn de 27 grotere en kleinere skigebieden. Het samenwerkingsverband Ortler Skiarena bestrijkt de westelijke helft van de provincie Zuid-Tirol. Alle skigebieden in de Dolomieten hebben zich aaneengesloten tot Dolomiti SuperSki, het grootste samenwerkingsverband op skigebied ter wereld. Langlaufen is mogelijk in veel hooggelegen dalen (bijv. Höhlensteintal, Ridnauntal) en op de almen (bijv. de Seiser Alm, de Villanderer Alm). Rodelen, sneeuwschoenwandelen, toerskiën en schaatsen zijn in de winter eveneens zeer populair.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De beroemde bergpieken Drei Zinnen in het Hochpustertal
  • De Sextner zonnewijzer – de grootste zonnewijzer ter wereld die wordt gevormd door de toppen van een aantal bergen
  • Kasteel Tirol bij Meran
  • Archeologisch Museum in Bozen met de wereldberoemde gletsjermummie "Ötzi"
  • Bunkers en (ruïnes van) vestingen uit WO I in heel Zuid-Tirol
  • Driekastelenwandeling bij Eppan
  • Reinhold Messners Mountain Musea:
    • Firmian op Kasteel Sigmundskron bij Eppan,
    • Juval bij Naturns,
    • Ortles in Sulden in hartje Vinschgau,
    • Bergvolkeren in Bruneck in het Pustertal

Klimaat[bewerken]

Door de ligging aan de zuidkant van de Alpenhoofdkam heeft Zuid-Tirol een uitgesproken mild klimaat, dat ook de wijnbouw (onder andere langs de Kalterer See ten zuiden van Bozen) zeer ten goede komt. Hoe zuidelijker men komt, des te mediterraner wordt het klimaat. Statistisch gezien schijnt de zon in Zuid-Tirol gemiddeld 300 dagen per jaar.

Keuken[bewerken]

De Italiaans-mediterrane invloed op de stevige alpiene keuken is in Zuid-Tirol bijzonder duidelijk. Behalve traditionele gerechten, zoals knoedels, schlutzkrapfen (gevulde deegenvelopjes), tirtlen (met spinazie gevuld bladerdeeg) en krapfen (gevulde beignets) zijn pastagerechten, pizza, risotto en andere Italiaanse lekkernijen zeer populair. In boerencafés en buschenschänken (boerencafés waar eigen geproduceerde wijn wordt geschonken) wordt een goede boerenkeuken geserveerd. Van oktober tot december wordt in alle wijnbouwstreken de törggelen-traditie in ere gehouden. Daarbij wordt de nieuwe wijn geserveerd met verse gepofte kastanjes en fruit, gerstesoep, gerookt vlees, zuurkool en zoete krapfen. In de pizzeria’s en restaurants hebben gasten de keus uit zowel Italiaanse gerechten als bergkost. Alle bars en cafés serveren natuurlijk Italiaanse koffie, zoals espresso, macchiato, cappuccino, latte macchiato... De laatste jaren heeft de haute cuisine een hoge vlucht genomen. 11 restaurants hebben een Michelinster, restaurant St. Hubertus in St. Kassian (Gadertal) heeft er zelfs twee. 68 horecagelegenheden zijn door de gastronomische gids Gault Millau met een koksmuts onderscheiden; hier serveert men exquise gerechten die zoveel mogelijk zijn bereid op basis van streekproducten van het seizoen.

Wijn[bewerken]

Al eeuwenlang verbouwt men in Zuid-Tirol wijn. De grote verschillen tussen de hoge dag- en lage nachttemperaturen hebben een gunstig effect op de wijnteelt en verlenen de Zuid-Tiroolse wijnen een bijzonder fruitige smaak. Zuid-Tirol is een van de kleinste wijnbouwgebieden van Italië. 98% van de wijn heeft de DOC-status. Ondanks het maar 5000 ha grote teeltgebied en een productie van slechts 350.000 hl is meer dan 7% van de "Drie-Glazen-Wijnen" afkomstig uit Zuid-Tirol. In 2008 zijn 22 Zuid-Tiroolse wijnen beloond met deze belangrijke Italiaanse onderscheiding. De twee inheemse wijnsoorten Vernatsch (St. Magdalener) en Lagrein worden vooral wegens hun kwaliteit verbouwd. Het Eisacktal heeft zich gespecialiseerd in de productie van witte wijn en heeft zich daarmee een plaats onder de beste Italiaanse wijnen verworven.

Info[bewerken]

Officiële website voor Zuid-Tirol [1]

Accommodatie[bewerken]

Campings in Zuid-Tirol [2]

Voordelig overnachten [3]

Boek Goed en voordelig overnachten [4]

Historische- & kasteelhotels in Zuid-Tirol & Trentino

  • Hotel Leitlhof - Dolomiten Living, Pustertalerstrasse, 29 (San Candido), +39 0474 913440 (, fax: +39 0474 914300), [5].  edit

Rondom Zuid-Tirol[bewerken]

Ten zuiden van Salurn (ligt buiten Zuid-Tirol) zijn Trient (Trento), het Gardameer of Venetië (Bozen-Venetië 3 uur rijden) een bezoek waard.



Dit artikel is nog geheel in opbouw. Het is nog onbruikbaar voor een reiziger maar het is makkelijk om over een bepaald onderwerp al iets toe te voegen.

Weet jij iets voor deze pagina waardoor het bruikbaar wordt? Duik erin en bewerk de pagina!



 
Provincies van Italië

Agrigento | Alessandria | Ancona | Aosta | Arezzo | Ascoli Piceno | Asti | Avellino | Bari | Belluno | Benevento | Bergamo | Biela | Bologna | Brescia | Barletta-Andria-Trani | Bozen-Zuid-Tirol | Brindisi | Cagliari | Caltanisetta | Campobasso | Caserta | Catania | Catanzaro | Chieti | Como | Cosenza | Cremona | Crotone | Carbonia-Iglesias | Cuneo | Enna | Fermo | Ferrara | Florence | Foggia | Forlì-Cesena | Frosinone | Genua | Gorizia | Grosseto | Imperia | Isernia  | L'Aquila | La Spezia | Latina | Lecce | Lecco | Livorno | Lodi | Lucca | Macerata | Mantua | Massa-Carrara | Matera | Messina | Milaan | Modena | Monza e Brianza | Medio Campidano | Napels | Novara | Nuoro | Ogliastra | Oristano | Olbia-Tempio | Padua | Palermo | Parma | Pavia | Perugia | Pesaro e Urbino | Pescara | Piacenza | Pisa | Pistoia | Pordenone | Potenza | Prato | Ragusa | Ravenna | Reggio Calabria | Reggio Emilia | Rieti | Rimini | Rome | Rovigo | Salerno | Sassari | Savona | Siena | Sondrio | Siracusa | Tarente | Teramo | Terni | Trapani | Trente | Trevisio | Triëst | Turijn | Udine | Venetië | Varese | Verbano Cusio Ossola | Vercelli | Verona | Vibo Valentia | Vicenza | Viterbo

Regio's van Italië (Noordwest-Italië · Noordoost-Italië · Midden-Italië · Zuid-Italië)

Abruzzen (Abruzzo) · Apulië (Puglia) · Basilicata · Calabrië (Calabria) · Campanië (Campania) · Emilia-Romagna · Friuli-Venezia Giulia · Lazio (Lazio) · Ligurië (Liguria) · Lombardije (Lombardia) · Marken (Marche) · Molise · Piëmont (Piemonte) · Sardinië (Sardegna) · Sicilië (Sicilia) · Toscane (Toscana) · Trentino-Zuid-Tirol (Trentino-Alto Adige) · Umbrië (Umbria) · Valle d'Aosta · Veneto

Varianten

Handelingen

Docents

In andere talen

other sites