Doe mee en deel je reiskennis!

Taalgids Indonesisch

Uit Wikitravel
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit artikel is een beginnetje En heeft aandacht nodig. Duik erin en help het groeien!


Info[bewerken]

Het Indonesisch is de nationale taal van Indonesië en omdat daar naar schatting 230 miljoen mensen wonen is het daarmee een van de grotere talen in de wereld. Niet iedere inwoner van Indonesië spreekt de taal vanaf geboorte. Indonesië kent honderden regionale talen en het Indonesisch is dan ook voor veel mensen een tweede taal. Er zijn ook mensen die het Indonesisch helemaal niet machtig zijn, dit zijn veelal ouden van dagen die op het Javaanse platteland leven. Indonesisch wordt in Indonesië in het onderwijs gebruikt en het is ook de taal van de media.

Indonesisch is geen moeilijke taal. Voor Europeanen is het weliswaar lastiger dan bijvoorbeeld het Engels of het Duits, dit omdat het Indonesisch niet aan Europese talen verwant is. Echter, in vergelijking met talen als Chinees, Japans of Thai is het een stuk makkelijker te leren.

Klanken[bewerken]

Het Indonesisch kent de volgende klanken:

Klinkers: a, i, u {oe}, o, é en e (stomme e)

Medeklinkers: p, b, m, t, d, n, c {tj}, j {dj}, ny, k, g, ng, f, s, h, ch, sy, z, r, l, w

De f, sy, ch en z komen alleen in vreemde woorden voor.

Uitspraak[bewerken]

Het Indonesisch kent niet zoals b.v. het Nederlands verschil in lengte (qua duur) van klinkers. Alle klinkers worden met gelijkte lengte uitgesproken. Daardoor is de uitspraak ervan niet altijd conform die in het Nederlands.

De a klinkt ongeveer zoals in het Nederlandse woord bah!.

kabar
bericht
rumah
huis
atap
dak

De e kan op twee manieren worden uitgesproken. Ten eerste zoals in het Nederlandse woord rek:

presiden
president
enteng
opgelucht

of als zogenaamde stomme e zoals in het Nederlandse woord zagen.

senang
prettig
menteri
minister

De o ligt ongeveer tussen de Nederlandse oo en de o in.

tolong
helpen
gosok
wrijven

De i is korter dan onze ie

titik
punt
sedikit
een beetje

En de u wordt uitgesproken als de Nederlandse oe:

tutup
sluiten, gesloten
sepupu
neef

Tweeklanken als ai, au, oi klinken zoals in het Nederlands, behalve wanneer de laatste i aan het eind van een woord het achtervoegsel -i is.

damai
vrede
danau
meer (water)

maar:

di-kena-i
getroffen

in het laatste geval worden a en i gescheiden door de klank (glottisslag) die in het Nederlands vaak te horen is in het woord zo-even.

Woordstructuur[bewerken]

Het Indonesisch heeft een voorkeur voor woorden van het type medeklinker-klinker-medeklinker-klinker-medeklinker (MKMKM). Aan het begin van een woord vinden we vaak enkele medeklinkers; in de middenpositie ook wel dubbele medeklinkers waarvan de eerste een nasaal (m, n of ng) is.

Voorbeelden:

lapar
honger
jalan
reizen, weg
makan
eten
tempat
plaats
tangan
hand
tongkat
stok

Woordklassen[bewerken]

Het Indonesisch kent zelfstandige naamwoorden en werkwoorden. Simpele enkelvoudige werkwoorden kunnen ook als bijvoeglijke naamwoorden worden gebruikt. Verder zijn er ook telwoorden, voornaamwoorden, voorzetsels, bijwoorden en voegwoorden.

In tegenstelling tot veel Europese talen zijn Indonesische woordsoorten niet zo gemakkelijk herkenbaar. Een woord kan een zelfstandig naamwoord zijn, maar ook een werkwoord en er hetzelfde uitzien, zoals b.v. het woord jalan, dat zowel weg als lopen kan betekenen. Tot welke woordklasse een woord behoort wordt dan bepaald door de context waarin het zich bevindt.

Zelfstandige naamwoorden[bewerken]

Zelfstandige naamwoorden worden nogal eens vergezeld van een aanwijzend voornaamwoord:

buku
boek
buku ini
dit boek

of van een telwoord:

dua buku
twee boeken
tiga orang
drie mensen

Werkwoorden[bewerken]

Telwoorden[bewerken]

Telwoorden van nul tot en met tien:

nol
nul
satu
één
dua
twee
tiga
drie
empat
vier
lima
vijf
enam
zes
tujuh
zeven
delapan
acht
sembilan
negen
sepuluh
tien

De telwoorden van elf tot en met negentien worden gevormd door middel van het woord/achtervoegsel belas:

sebelas
elf
dua belas
twaalf
tiga belas
dertien
empat belas
veertien
lima belas
vijftien
enam belas
zestien
tujuh belas
zeventien
delapan belas
achttien
sembilan belas
negentien

Tientallen worden voorzien van het woord puluh:

dua puluh
twintig
tiga puluh
dertig
empat puluh
veertig

Enzovoort

Honderdtallen worden gekenmerkt door het woord ratus:

seratus
honderd
dua ratus
tweehonderd
tiga ratus
driehonderd

En duizendtallen gaan met ribu:

seribu
duizend
dua ribu
tweeduizend

Een getal als 546.789 wordt dan heel regelmatig als volgt uitgesproken:

lima ratus empat puluh enam ribu tujuh ratus delapan puluh sembilan

Voornaamwoorden[bewerken]

Persoonlijke voornaamwoorden[bewerken]

Aanwijzende voornaamwoorden[bewerken]

Gebruik van aanwijzende voornaamwoorden is zeer frequent, met name de woorden ini dit, en itu dat. Deze woorden worden vaak gebruikt om een zinsdeel af te sluiten, zie ook Zinsconstructies hieronder.

mobil ini
deze auto
kereta api itu
die trein

Naast deze veel voorkomende aanwijzende voornaamwoorden zijn er natuurlijk nog meer, zoals:

begini
zo(als dit)
begitu
zo(als dat)
sini
hier
situ
daar

Vragende voornaamwoorden[bewerken]

Er zijn verschillende vragende voornaamwoorden waarmee men vragende zinnen kan maken. Een van de belangrijkere is het woord apa wat?. Aan het begin van een zin heeft het niet veel meer betekenis dan het inleiden van een vragende zin:

apa anda mau ke Jakarta?
wilt U naar Jakarta?

waar het aan het eind van een zin meer overeenkomt met het Nederlandse wat:

anda mau makan apa?
wat wilt U eten?

Een ander veel gehoord vragend voornaamwoord is mana welk. Dit staat meestal aan het eind van de zin.

anda pilih buku mana?
welk boek kiest U?

Voorzetsels[bewerken]

Bijwoorden[bewerken]

Voegwoorden[bewerken]

Woordvorming[bewerken]

Zelfstandige naamwoordvorming[bewerken]

Samenstellingen[bewerken]

Woordverdubbeling[bewerken]

Het achtervoegsel -an[bewerken]

Het voorvoegsel se-[bewerken]

Het circumfix per- -an[bewerken]

Werkwoordvorming[bewerken]

Het voorvoegsel ber-[bewerken]

Het voorvoegsel me-[bewerken]

Het achtervoegsel -kan[bewerken]

Het voorvoegsel ter-[bewerken]

Het circumfix ke- -an[bewerken]

Woordverdubbeling[bewerken]

Zinsconstructies[bewerken]

Een eenvoudige Indonesische zin bestaat uit twee gedeelten: 1. Het bepaalde, en 2. Het bepalende. Het bepaalde staat voorop, hetgene dat daarover gezegd wordt (bepalende) komt daarachter. In traditionele taalkundige terminologie zou men kunnen spreken van onderwerp en gezegde. Een simpel voorbeeld wordt gevormd door:

ini buku
dit is een boek

waarin het aanwijzende voornaamwoord ini dit het bepaalde of het onderwerp is, en buku boek het bepalende of het gezegde. Dit is een volwaardige Indonesische zin en waar in de meeste Europese talen een werkwoordsvorm verplicht zou zijn, is dat in het Indonesisch niet het geval. Een ander voorbeeld:

buku ini besar
dit boek is groot

Hierin is buku ini dit boek het bepaalde, en besar groot het bepalende. Let erop dat buku ini (dit boek) dus iets anders betekent dan ini buku (dit is een boek). Tussen het bepaalde en het bepalende hoort men vaak een adempauze in de zinsintonatie, als scheidingsteken.

Varianten

Handelingen

Docents

In andere talen