Doe mee en deel je reiskennis!

Meetjesland

Uit Wikitravel
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Meetjesland [1] is een streek in het noordwesten van de provincie Oost-Vlaanderen in België. De rustige, landelijke regio ligt centraal tussen Gent, Brugge en Breskens. In het noorden grenst het Meetjesland aan de Nederlandse grens. Het Meetjesland is een erkende toeristische regio. De hoofdstad van het Meetjesland is Eeklo. De stad profileert zich als een dynamische centrumstad met als kernwoorden: 'energiek, eigenzinnig, echt'.

In het noorden van het Meetjesland liggen voornamelijk polders en kreken. Centraal en in het zuiden vindt men bossen en weilanden.

De kreken ontstonden door grote overstromingen in de 14e en 15e eeuw.
Toeristische kaart Meetjesland

Zo verdwenen dorpjes als Watervliet (heropgebouwd), Terpiete, Wevelswaele, Koudekerke en Roeselare onder het water.

Etymologie[bewerken]

Alles wijst erop dat de naam Meetjesland in het midden van de 19de eeuw nog maar weinig bekend was. Serieuze mensen kenden het woord misschien wel, maar gebruikten het niet. Het was een wat wazige spotnaam. Het is de ‘Almanak van het Meetjesland’ die tussen 1859 en 1885 de naam populair gemaakt heeft en er voor gezorgd heeft dat hij als folkloristische naam voor onze streek over heel Vlaanderen werd verspreid.

De Eeklose heemkundige Paul Van De Woestijne bestudeerde het prangende vraagstuk waarvan de naam Meetjesland afkomstig zou zijn. Hij doorbreekt de discussie nu (hopelijk) voor eeuwig en altijd. Dat de ‘meetjes’ afleidingen van het Franse ‘métiers’ of weefgetouwen lijkt de heemkundige Paul Van De Woestijne niet plausibel. Ook de theorie van meetjes als kleine stukken ‘gemeten grond’ doet hij af als taalkundige onzin.

Oud vrouwtje[bewerken]

“Dus blijft alleen nog de eerste voor de hand liggende verklaring over”, aldus Paul Van De Woestijne. “Een meetje is een oude vrouw, een grootmoeder. Het woord is vandaag de dag in die betekenis nog springlevend. Pastoor Tanghe schrijft in 1839 dat de stukken lijnwaad die in onze streek geweven worden, door heel Vlaanderen bekend zijn en op de Gentse markt de ‘meetjeslanders’ genoemd worden.” In de 17de en 18de eeuw kende het Meetjeslandse platteland, vooral in het zogenaamde Houtland, een enorme lijnwaadproductie. Gent was in de 18de eeuw één van de belangrijkste lijnwaadmarkten van Vlaanderen. Meer dan 60% van de totale lijnwaadinvoer gebeurde langs de Noordwestelijke stadspoorten. In Waarschoot waren 821 wevers actief, in Lovendegem 800, in Evergem 651 en in Sleidinge 724. Er waren minstens vier spinsters nodig om één wever aan het werk te houden. Moeders, jonge meisjes en oude ‘meetjes’ moesten spinnen om de productie op peil te houden. Dat spinnen kon bij mooi weer buiten gebeuren. Meetjes die aan hun deur zitten te spinnen, vallen op. Dat moet ook Constant Duvilliers van de ‘Almanak van het Meetjesland’ opgemerkt hebben.” De verklaring van de naam Meetjesland wijst dus duidelijk op de band van de streek met textiel.

Keizer Karel[bewerken]

Het is in de Almanak van 1862 dat Meester Lieven antwoordt op de vraag van zijn lezers wat het Meetjesland is. Het is daar dat het prachtige maar volledige verzonnen verhaal opduikt van Keizer Karel die Meetjesland zijn naam heeft gegeven. Keizer Karel was op jacht in de omgeving van Zomergem en Waarschoot. De moeders, die de faam van de populaire keizer als onverbeterlijke rokkenjager kennen, houden hun huwbare dochters binnenshuis. Als Keizer Karel hier op jacht is, ziet hij alleen maar meetjes, oude vrouwtjes, aan hun deur zitten spinnen. Daarom noemt hij deze streek het Meetjesland. Prachtverhaal, maar helaas niet waar.


Steden en gemeenten[bewerken]

steden[bewerken]

gemeenten[bewerken]


Regio's[bewerken]

De noordelijke kreken[bewerken]

In het noorden van het Meetjesland vanaf de N49 begint het uitgestrekte krekengebied van het Meetjesland. Er zijn twee grote kreken. In het noordoosten van het Meetjesland liggen de Asseneedse kreken (nabij Assenede), een stuk meer naar het noordwesten liggen de Sentse Kreken, in de buurt van Sint-Laureins. Het poldergebied rond de kreken is bijzonder vruchtbaar, maar naast landbouwgrond is er ook heel wat natuur. Zo overwinteren vele vogels in het noorden van het Meetjesland. Veel voorkomende vogels in de winter zijn: de kolgans, de grauwe gans, de rietzwaan. De slechtvalk, blauwe kiekendief en smelleken zijn roofvogels die in het krekengebied overwinteren. In het riet rondom de kreken broeden vogels als de bruine kiekendief, blauwborst en rietzanger.

De kreken zijn ontstaan door de vele overstromingen die vanaf de 12e eeuw voor veel problemen zorgden. Nu zijn de weidse polders en rijke kreken zeer rustig en mooi én bovendien heel geschikt voor fietstochten. Een bijzonder natuurfenomeen in het Krekengebied zijn de zogenaamde bodemloze (of bomloze) putten. Dit zijn putten die voortdurend door het water uitgeschuurd worden, het zijn geen echte kreken.

Routes[bewerken]

De belangrijkste fietsroute doorheen het krekengebied is de ‘Kreken Spreken’ route. De route is interactief. Op bepaalde punten van het traject kan men luisteren naar smokkelverhalen, een CD-speler met CD kan iedereen krijgen bij toerisme Sint-Laureins. De verhalen kunnen ook gratis gedownload worden op de site van toerisme Oost-Vlaanderen.

Verder is er ook een autoroute die deze streek doorkruist (de Krekenroute).

Als wandelroute heb je een wandelnetwerkkaart 'Meetjeslandse Kreken'. Bij de aankoop van deze kaart zit een inspiratiegids, deze omvat 5 uitgestippelde wandelroutes in het Krekengebied.

Centrale bossen[bewerken]

In het houtland, centraal en deels in het zuiden van het Meetjesland liggen uitgestrekte bossen. Het Drongengoedbos is als grootste aaneengesloten stuk bos van de hele provincie Oost-Vlaanderen, de parel op de kroon van het houtland.

Een deel van het Drongengoedbos werd hersteld in zijn vroegere staat door in dat gebied (het Maldegemveld) terug heide te laten doorbreken. Oorspronkelijk was het Drongengoed een gigantisch stuk heide. Het woeste gebied omvatte bijna de hele streek tussen Gent en Brugge. Later werd de heide onder impuls van ondermeer de Drongengoedhoeve ontgonnen en kwam er bos. Andere bossen in de streek zijn het Provinciaal domein het Leen, de bossen van Maria-Aalter, de Lembeekse bossen, het Keigat, de Markettebossen in Bellem (hoewel dit bos grotendeels verkaveld is). Naast deze grotere stukken bos, telt het Houtland ook nog ontelbare kleinere bosjes die soms niet groter dan één hectare zijn. De streek wordt ook gekenmerkt door de vele weiden en velden die steevast omzoomd zijn met knoestige, oude knotwilgen.

Routes[bewerken]

De belangrijkste fietsroutes door dit bomenrijke gebied zijn: de Drongengoedroute (door het Drongengoedbos, het Leen en het Keigatbos) en De Lieve Vertelt (door het Keigat en verder naar het zuiden tot Vinderhoute/ Lovendegem).

De Drongengoedwandelroute bestaat uit drie lussen. Het is een van de meest bosrijke wandelroutes van het Meetjesland. Er zijn nog twee andere wandelroutes, die voornamelijk in en rond de bossen van centraal Meetjesland draaien (Lembeeksebossen wandelroute en Keigatbos wandelroute).

Zuidelijke kasteeldorpen[bewerken]

Het Meetjesland heeft heel wat kastelen. Het overgrote deel is ontoegankelijk voor het publiek. Het Poekekasteel is wel toegankelijk. Rond het mooie kasteel ligt ook een uitgestrekt park/bos.

Een andere blikvanger van het zuidelijke Meetjesland is de Kraenepoel in Bellem. Ooit werd de Kraenepoel, samen met tientallen andere vijvers gegraven om aan turfontginning te doen. In de negentiende eeuw fungeerde de Kraenepoel als een soort visvijver. Men gebruikte een zeer oude manier van vissen. Men zette eerst vis uit in de vijver, en op het moment dat er genoeg vis rondzwom, liet men de vijver leeglopen. Op die manier werd de arme bodem afwisselend een periode nat en een periode droog. Dit was zeer goed voor het ontstaan van specifieke, zeer zeldzame flora op het moment dat de vijver weer droog stond (ondermeer: naaldwaterbies, eivormige waterbies, rashertshooi…) In de winter, na lange vorstperioden verandert de Kraenepoel in een gigantische ijsvlakte, die vrij toegankelijk is.

Het zuiden van het Meetjesland en meer bepaald Nevele is ook de geboorteplek van schrijver Cyriel Buysse. Een van zijn oudste werken draagt de titel: 'Verslagen over den gemeenteraad in Nevele'. Buysse werd echter wereldberoemd met zijn 'Gezin van Paemel'.

Routes[bewerken]

De Slodderspook wandelroute loopt voornamelijk door Merendree en Landegem,. Ze passeert langs een viertal kasteeltjes. De route volgt niet enkel de loop van het Schipdonkkanaal, maar kronkelt ook door de vallei van de Oude Kale.

Je kan ook voor de Oude Kalevalleiroute kiezen. Avontuurlijk wandelen langs de kasteeldorpen Merendree, Vinderhoute en Lovendegem. Deze bestaat uit twee lussen:

  • Lus 1 'Route van Merendree rond de Oude Kale: 7km
  • Lus 2 'Vinderhoute': 8km

De Nevelland fietsroute (48 km) brengt u langs de mooiste plekjes van de zes Nevelse dorpen.

Andere bestemmingen[bewerken]

  • Landschapspark drongengoed
  • Provinciaal domein Het Leen


Arriveren[bewerken]

Per fiets[bewerken]

  • Van Gent-centrum kan je aansluiten via de Brugse Vaart in Mariakerke op het kanaal Gent-Oostende en rij je zo via Vinderhoute gemakkelijk het Fietsnetwerk Meetjesland op.
  • Vanuit West-Vlaanderen en de Leiestreek zijn de trekwegen langsheen het Kanaal Gent-Oostende en het Schipdonkkanaal aangewezen fietsroutes die u in Het Meetjesland brengen.
  • Wanneer je ten oosten van Kanaal Gent-Terneuzen komt, kan je gebruik maken van de brug van Zelzate, het veer van Terdonk en het Veer van Langerbrugge.

Per trein[bewerken]

Vanuit Gent Sint-Pieters zijn er verbindingen met de stations van Landegem en Aalter. Ook zijn er stopplaatsen in Hansbeke, Bellem en Sint-Maria-Aalter (lijn Gent-Oostende)

Vanuit Gent Sint-Pieters en Gent-Dampoort kan je naar het station van Eeklo en de stopplaatsen in Evergem, Sleidinge en Waarschoot (lijn Gent-Eeklo).

Per Tram[bewerken]

De Gentse tram 1 heeft als eindhalte Evergem aan het Brielken.

Per bus[bewerken]

Alle Meetjeslandse dorpen kun je per bus of per belbus bereiken.

Per auto[bewerken]

  • Via de E40 Brussel-Oostende met afritten Nevele (afrit 12) en Aalter (afrit 11).

Of via afrit Merelbeke en daar de Gentse ring R4 volgen richting Eeklo.

  • De N49/E34 tussen de kust en Antwerpen is de invalsweg voor het noorden van de regio.
  • Nederlandse bezoekers kunnen het Meetjesland bereiken via de Westerscheldetunnel in Zeeland.

Per boot[bewerken]

Via kanaal Gent-Oostende en het Schipdonkkanaal geraak je vlot in het hartje van het Meetjesland.

Eeklo en Maldegem hebben beiden een jachthaven. Er zijn ook jachthavens op het Kanaal Gent-Terneuzen in Langerbrugge, vlakbij Evergem, en in Zelzate.


Doen[bewerken]

Musea en bezoekerscentra[bewerken]

  • Stoomcentrum - Museumspoorlijn, [15]. Het museum bestaat uit een beschermd stationnetje uit 1862 en een bijgebouwde loods waarin onder meer een fabrieksstoommachine, een scheepsstoommachine en een stoombrandweerspuit staan. Er is ook een museumtrein die van Maldegem naar Eeklo rijdt. Daarnaast is er nog een dieseltreintje op het smalspoor. Men beschikt zelfs over een bioscoop rijtuig, waarin de bezoekers naar films over treinen kunnen kijken.  edit
  • Bardelaere Museum, Ledestraat 42 9971 Lembeke, 09 377 04 22, [16]. Het museum vertelt het verhaal van elke Meetjeslander uit het verleden. Het grote museum telt meer dan 16000 stukken in haar collectie die te maken hebben met 112 beroepen 2,50 euro.  edit
  • Agrarisch Museum Smoefelbeekhoeve, [17]. De pronkstukken van dit museum zijn dertig oldtimertractoren, die piekfijn opgeknapt zijn. Verder telt het museum ook nog honderden stukken landbouwmateriaal en werktuigen.  edit
  • Biermuseum. Hier kan de bezoeker 5000 bierflesjes, nog steeds gevuld met het originele bier, aanschouwen. De meest bijzondere flesjes, bieren, bierviltjes en reclamepanelen zijn er te zien. Er is ook een enorme collectie bierglazen. Uiteraard kan er ook geproefd worden.  edit
  • Canada Poland Museum, [18]. Hier worden de Canadese soldaten herdacht, die de streek bevrijd hebben in 1944. Een Canadees kerkhof vlakbij het museum is een stille getuige van de strijd die geleverd werd om de streek te bevrijden. De slag om het Leopoldkanaal wordt zeer realistisch uitgebeeld in het museum door tientallen soldatenpoppen en een heel wapenarsenaal. Daarnaast mag het museum ook authentieke affiches, krantenknipsels, uniformen... tot zijn collectie rekenen. Rondom de gebouwen van het Canadamuseum ligt de Franse, Engelse en Japanse tuin.  edit
  • Plattelandscentrum Meetjesland, [19].  edit
  • Jeneverhuis Van Hoorebeke. Men leert er zelf jenever stoken en natuurlijk is er ook de mogelijkheid om te proeven. Kan na afspraak in groepen bezocht worden.  edit
  • Bezoekerscentrum Middelburg Bladelinstad. biedt de bezoeker een kijk op het middeleeuwse verleden van Middelburg-in-Vlaanderen.  edit
  • Streekmuseum Rietgaverstede, Nevele. besteedt uiteraard heel wat aandacht aan de trots van het dorp: schrijver Cyriel Buysse. Maar dit is niet het enige dat in het streekmuseum te zien is. De collectie is zeer verscheiden. Zo kan de bezoeker de doorsnede van een echt Meetjeslands dorpje bekijken, maar ook de niet geringe rol van het Schipdonkkanaal tijdens de Eerste én Tweede Wereldoorlog wordt uitgebreid belicht.  edit
  • Landschapsinfocentrum Drongengoedhoeve, (middenin het grote Drongengoedbos), [20]. In de schuren zit abt De Stoop die bezoekers verteld over het ontstaan van het Drongengoed en haar hoeve. Nu en dan worden er ook tijdelijke kunsttentoonstellingen gehouden in de schuren van de hoeve. Er is ook een korte wandeling rond de hoeve, geschikt voor kinderen, die de bezoeker alles verteld over de hoeve, het vliegveld en het bos. Wat zeker niet gemist mag worden bij een bezoek is de veldoven waar men op zondag overheerlijk brood verkoopt, gebakken in die oven. In de knusse hoeve of op de banken buiten is het zowel in de zomer als in de winter aangenaam toeven met een drankje of een pannenkoek erbij.  edit
  • Bezoekerscentrum Boekhoute, Boekhoute. een centrum waar men op een plezante manier leert over het vissersverleden van Boekhoute.  edit

Rondreizen[bewerken]

De drie mooiste krekenplekjes[bewerken]

Sentse Kreken[bewerken]

In Sint-Laureins zijn de kreken heel zichtbaar aanwezig. Ze liggen er als verrassende waterplassen in de polders van het grensgebied. Tussen Sint-Laureins en Watervliet liggen de grootste kreken van de streek.

Asseneedse Kreken[bewerken]

Ook Assenede heeft zijn indrukwekkende kreken. Deze grote waterplassen liggen nog meer verscholen in het uitgestrekte polderlandschap. hier cirkelt de roofvogel 'bruine kiekendief' als een sierlijke koning rond de kreken op zoek naar lekkers.

Middelburg, Bladelin en zijn meulekreek[bewerken]

langs de Meulenkreek kan je een boeiende natuurwandeling maken. Je kan de erkende 'Bladelin Wandelroute' volgen. Het is een route van 6,5km lang en geeft je de essentie van dit prachtige grensdorp in een notendop.

Voor deze mooie plekjes te bezoeken kan je gebruiken maken van het wandelnetwerk 'Meetjeslandse Kreken'.

De Drie populairste bossen[bewerken]

Lembeekse bossen[bewerken]

In de schaduw van de Lembeekse bossen ligt niet alleen een uitgebreid gamma aan horecazaken, maar ook het Bardelaeremuseum. Hier wordt het levensverhaal van elke vroegere Meetjeslander bewaard en kan je oude ambachten ontdekken. Een klassieker voor wie houdt van wandelen en rust in de regio. Daarna een heerlijk kopje koffie op de Heihoek. Of in het Bardelaere Museum!

Landschapspark Drongengoed[bewerken]

Rondom de Drongengoedhoeve in Ursel ligt het grootste aaneengesloten bosgebied van Oost- en West-Vlaanderen. Dit landschapspark Drongengoed, meer dan 550 hectare, is een gebied om van te genieten. Je vindt er een rijk aanbod aan horeca en bezienswaardigheden.

Provinciaal domein Het Leen[bewerken]

Een paradijs voor wandelaars op de grens van Eeklo met Zomergem en Waarschoot. Er is ruim 265 hectare bos. Het leen is een voormalig militair domein, nu is het vooral een wandelbos met verharde wegen. Het Leen is uitgerust met een uitzonderlijk arboretum, een bosinformatiecentrum dat natuurbehoud hoog in het vaandel draagt en vijftien prachtige vijvers waarvan er drie zijn waarin gevist mag worden.

Vijf aanraders[bewerken]

De Oude Kalevallei[bewerken]

Tussen de gemeenten Nevele en Lovendegem ligt onze mooiste wandelroute. In het overstromingsgebied van de Oude Kale, ooit een rivier die stroomde van Tielt tot Tielrode aan de Schelde. De meanders zijn er ongeschonden en prachtig.

Biermuseum in Ertvelde[bewerken]

In de ruime kelder onder hun woning richtten Remi Dhaene en zijn overleden echtgenote Bérénice een heus biermuseum. Uitgerekend in Ertvelde dat zichzelf dan ook, met de grote brouwerij Augustijn in het dorp, tot hét bierdorp van heet Meetjesland mag kronen. De verzameling van Remi is uniek. Proef er zeker het Beremietje, een bier dat speciaal voor het biermuseum wordt gebrouwen.

Herbeleef de dodendraad[bewerken]

Tussen het Belgische wandelknooppunt 51 in Boekhoute en het Nederlandse wandelknooppunt 35 in Philippine vind je een prachtig monument terug dat de duizenden doden herdenkt van 'Den Draad'.

Het Canada Poland Museum[bewerken]

Het Canada Poland museum bevat twee musea.

  • Het Canadamuseum
  • Het Polandmuseum

Stoomcentrum Maldegem[bewerken]

Het station in Maldegem dateert uit 1862 en is nu beschermd als monument. In de loods staat een prachtige fabrieksstoommachine, scheepsstoommotor, enz. Vooral tijdens de zomermaanden kan je genieten van een ritje in een echte stoomtrein.

Sport[bewerken]

De volkssport van het Meetjesland is Krulbol. Deze sport dateert uit de middeleeuwen en werd zelfs tot in Frans-Vlaanderen intens beoefend. Nu is de sport vooral populair tussen Moerbeke en Beernem.

Vlaamse emigranten namen het spel zelfs mee naar de Verenigde Staten en Canada, waar het vervolgens 'rollebolle' werd genoemd. De Vlaamse Gemeenschap heeft deze sport dan ook terecht op de lijst 'waardevol cultureel onroerend erfgoed' gezet.


Omgeving[bewerken]

Het Meetjesland is door zijn centrale ligging een uitstekende uitvalsbasis om cultuursteden Brugge en Gent te bezoeken en toch in een rustige omgeving te verblijven.






Dit artikel is bruikbaar. Een aantal significante secties is goed genoeg om dit artikel bruikbaar voor een avontuurlijk persoon te maken. Dit artikel kan een gidsartikel worden, door erin te duiken en het uit te breiden!
Regio's van Oost-Vlaanderen

Gent · Leiestreek · Meetjesland · Scheldeland · Vlaamse Ardennen· Waasland


Varianten

Handelingen

Docents

In andere talen

other sites