Van Wikitravel

China (中国 Zhōngguó), de voormalige Volksrepubliek China (中华人民共和国 Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó) is een land in het Verre Oosten, ongeveer even groot als de Verenigde Staten van Amerika.

China ligt aan de Oostelijke Chinese Zee, de Baai van Korea, de Gele Zee en de Zuidelijke Chinese Zee, en grenst in het zuiden aan Afghanistan, Pakistan, India, Nepal, Bhutan, Myanmar, Laos en Vietnam; in het westen aan Tadzjikistan, Kazachstan en Kirgizië; in het noorden aan Rusland en Mongolië, en in het oosten aan Noord-Korea.

[bewerk] Regio's

China is uitgestrekt, maar het kan worden onderverdeeld in de volgende regio's:

• Noord oosten: Liaoning, Jilin, Heilongjiang. Dongbei
• Noorden: Shandong, Shanxi, Shaanxi, Henan, Hebei, Beijing, Tianjin. Het historische hart van China met de Gele Rivier.
• Noord westen: Inner Mongolië, Gansu, Ningxia, Qinghai, Xinjiang. Grasvlakte en woestijn, nomaden, Islam.
• Zuid westen: Tibet, Yunnan, Guangxi, Guizhou. Het exotische China, de thuisbasis voor de meeste Chinese minderheden, met spectaculaire landschappen.
• Centrale zuiden: Anhui, Sichuan, Chongqing, Hubei, Hunan, Jiangxi. Landbouwgebied.
• Zuid oosten: Guangdong, Hainan, Fujian. De oorspronkelijke handelscentra.
• Oosten: Jiangsu, Shanghai, Zhejiang. De nieuwe economische centra.

Een volledige lijst van administratieve regio's — provincies, municipaliteiten die niet in provincies liggen, Zelfstandige Regio's voor diverse etnische groepen, Speciale Administratieve Regio's (SARs) zoals Macau en Hong Kong and Speciale Economische Zones (SEZs} ter bevordering van de economische ontwikkeling — is nog niet beschikbaar (zie Engelstalige pagina).

[bewerk] Steden

Aan grote en beroemde steden is in China geen gebrek. Hieronder is een lijst van de negen belangrijkste voor reizigers. Andere steden staan onder hun specifieke regionale sectie.

• Beijing — hoofdstad en de gast voor de Olympische Spelen van 2008
• Guangzhou — een van China's meest welvarende en liberale steden.
• Guilin — een populaire bestemming voor zowel Chinese als buitenlandse toeristen, dankzij z'n sensationele gebergtes en rivieren
• Hangzhou — een voormalige hoofdstad, beroemd voor z'n uitstraling, belangrijk knooppunt voor de zijde industrie
• Kunming — hoofdstad van Yunnan
• Nanjing — voormalige hoofdstad met vele historische overblijfselen
• Shanghai — China's grootste stad, met een berucht uitzicht langs de rivier. Belangrijk commercieel centrum.
• Suzhou — een oude stad van kanalen en tuinen
• Xi'an — voormalige hoofdstad, eindpunt van de oude Zijde Route, bewaakt door een terracotta leger.

Een vaak geciteerd gedicht beweert "De hemel heeft een paradijs, de aarde heeft Hangzhou en Suzhou".

Nogal wat steden zijn ooit wel de hoofdstad van China geweest. Zie de lijst hieronder bij #Dynastieën en hoofdsteden.

[bewerk] Andere bestemmingen

Enkele van China's bekendste toeristische attracties zijn onder andere:

• De Chinese Muur
• Tibet
• De Zijde Route
• Het eiland Hainan, een tropisch paradijs

[bewerk] Heilige sites

Voor de heilige bergen, zie een paragraaf verderop.

Er zijn meerdere sites in China die als UNESCO Wereld Erfgoed geklasseerd zijn, deels door hun beroemde Boeddhistische kunst:

• de 1.500 jaar oude Yungang Grotten nabij Datong in de provincie Shanxi. In de holtes en grotten op de flanken langs de Yangang vallei zijn maar liefst 51.000 Boeddhistische werken uitgehouwen.
• de Mogao Grotten, nabij Dunhuang in de provincie Gansu, biedt zowel kunstvoorwerpen als manuscripten, waaronder stukken uit de vierde eeuw
• Dazu Uitgekapte Rotsen nabij Chongqing, uit de 7e tot 13e eeuw
• De Longmen Grotten in het Longmen natuurreservaat, nabij Luoyang, 5e tot 10e eeuw

[bewerk] Bergen

China (Tibet meegerekend) heeft verscheidene heilige bergen.

• De Vijf Grote Bergen (五岳 wǔyuè), geassocieerd met Taoisme:
  • Mount Tai, Shandong Provincie (1.545 meter)
  • Mount Hua (Huashan Natuurreservaat), Shaanxi Provincie (1.997 meter)
  • Mount Heng (Hunan), Hunan Provincie (1.290 meter)
  • Mount Heng (Shanxi), Shanxi Provincie (2.017 meter)
  • Mount Song (Songshan Natuurreservaat), Henan Provincie (1.494 meter)

• De Vier Heilige Bergen (四大佛教名山 sìdà fójiào míngshān), van het Boeddhisme:
  • Mount Emei, Sichuan Provincie (3.099 meter)
  • Mount Jiuhua, Anhui Provincie (1.342 meter)
  • Mount Putuo, Zhejiang Provincie (297 meter, een eiland)
  • Mount Wutai (Wutaishan Natuurreservaat), Shanxi Provincie (3.058 meter)

• De drie belangrijkste heilige bergen van het Tibetaans Boeddhisme:
  • Mount Kailash, in het Tibetaans Gang Rinpoche, Tibet (5.656 meter), tevens een bestemming voor Hindu pelgrims
  • Kawa Karpo
  • Amnye Machen

Daarnaast zijn er nog diverse bekende bergen; in China staan daar vaak tempels op, zelfs al is de berg niet speciaal een heiligdom.

• Mount Wuyi, Fujian Provincie, belangrijke toeristische/panoramische attractie
• Mount Everest, op de grens met Tibet/Nepal, 's werelds hoogste berg
• Mount Huang (Gele Berg), in de Anhui provincie, natuur en tempels
• Mount Wudang, nabij Danjiangkou in Hubei, bekend uit de kung fu

[bewerk] Wikitravel rondreizen

Enkele (Engelstalige) rondreizen waarvan het traject volledig in China ligt:

• Een week in de buurt van Hong Kong
• Langs de Yangtze rivier
• Langs de Gele rivier
• Over land van Kunming naar Hong Kong
• De toeristische route van Yunnan
• Naar Tibet over land
• De Grote Mars

Enkele trajecten die China aandoen:

• Over land van Europa naar Zuid Azië
• Over land van Singapore naar Shanghai
• De Zijde Route, de karavaan route die in de antieke tijd China met Europa verbond
• De Karakoram Verbinding, van West China naar Pakistan, dwars door het Himalaya gebergte
• In de voetsporen van Marco Polo

[bewerk] Begrijpen

China is zo groot en divers dat het zich niet onder een noemer laat vangen. De laatste tijd horen we meer en meer over China, nu de economie aldaar zo van invloed is op de rest van de wereld. Verder is China druk doende om het hele land af te stoffen en te boenen met het oog op de Olympische Spelen die in 2008 in Beijing zullen worden gehouden. En daar horen we ook af en toe over. Voor hen die er in geïnteresseerd zijn en meer willen weten is er hier ook Engelstalig nieuws uit China.

[bewerk] Bevolking

China is een bijzonder gevarieerd land met nogal wat verscheidenheid in cultuur, taal, gewoontes, en levensstandaard. Vooral de economische toestand is uiteenlopend. De belangrijke steden zoals Beijing, Guangzhou en Shanghai zijn welvarend en modern. Meer dan de helft van de bevolking, zo'n 800 miljoen plattelandsbewoners, leven echter nog steeds als boeren, het land bewerkend met handarbeid of met dieren, of gelijkaardige laaggeschoolde arbeid (als ze sowieso al werk hebben). Veel van deze mannen en vrouwen leven in ernstige armoede. Een schatting van de Chinese regering [1] in 2005 kwam uit op 90 miljoen mensen die met minder dan ¥ 924 ($112 US) per jaar moeten rondkomen; 26 miljoen zaten onder de officiële armoedegrens van ¥ 668 ($81 US) per jaar.

Recentelijk maakt China een gigantische economische explosie mee, en naar schatting meer dan 200 miljoen landbouwers trekken naar de stad als arbeiders, of als zakenlui. Het gevolg in vele steden is een samenleving met twee snelheden. Enerzijds zijn er de gesofistikeerde stadslui, en anderzijds hun eerder rustieke verwanten. Alhoewel de twee groepen soms economisch even sterk staan, wil de laatste groep nog wel eens gedrag tentoon spreiden dat vele mensen (autochtoon of niet) ongepast vinden. Het is zaak om met een open geest te reizen; dan ontdek je normaal wel dat achter het idiosyncratische en soms kortaf boertige en ruwe gedrag, warme en vriendelijke mensen schuilgaan.

Zaken die je van de Chinese bevolking mag verwachten:

• Spuwen: op straat, in winkels, de supermarkt, de lobby van het hotel, gangen, of zelfs op restaurant of in het ziekenhuis.
• "Hello": buiten de grote steden (en soms zelfs daar) vliegen de "hello"s je om de oren.
• lǎowài (老外) betekent letterlijk "oude (en dus gerespecteerde) vreemdeling", spreektaal voor "buitenlander"; de eerder formele term is wàiguórén (外国人). Ook het roepen van "laowai" is bijzonder courant buiten de grote steden (en soms ook daar); de uitroep kan van om het even wie komen, ongeacht leeftijd of uur van de dag.
• Staren: courant in zowat het hele land. Meestal is er niks meer aan de hand dan welgemeende nieuwsgierigheid, vijandigheid is zo goed als uitgesloten.
• Luide Conversaties, Discussies of Ruzie op straat: Dit alles komt erg vaak voor, soms op een ongepast moment of ongepaste plaats. Voluit knokken met fysiek geweld komt minder vaak voor, maar wil toch nog wel eens gebeuren. Als je toevallig in de buurt bent, kom dan niet tussenbeide.
• Duwen, Trekken en Anti-Aanschuiven: Meestal het geval zodra ergens een fatsoenlijke wachtrij dreigt te ontstaan, vooral aan een stationsloket.
• Algemene Minachting voor Lokale en/of nationale Regels — vooral dan een eventueel rookverbod.

Geen enkele van deze gedragingen worden door een welopgevoede Chinees normaal gevonden. Helaas komen ze zo frequent voor dat je beter af bent door ze zoveel mogelijk te negeren, behalve dan wanneer iemand een wachtrij probeert te ontregelen (tenzij die persoon daar een goede dringende reden voor heeft).

Sommige buitenlanders die al langere tijd in China verblijven bemerken dat deze problemen de laatste jaren verergeren in grote steden, met Chengdu als fout voorbeeld. Dit ligt hoogstwaarschijnlijk aan een nog grotere toeloop van "rustieke verwanten" naar de grote steden.

[bewerk] Klimaat

Ook het klimaat is extreem divers, van tropisch in het zuiden tot noordpool toestanden in het noorden. Het eiland Hainan ligt ongeveer ter hoogte van Jamaica terwijl Harbin, een van de grootste steden in het noorden, ter hoogte van Montreal ligt.

Het terrein varieert even spectaculair, met hoofdzakelijk gebergte, hoogvlaktes en woestijn in het westen; het oosten biedt vlaktes, deltagebieden en heuvels. Op de grens met Tibet en Nepal ligt de Mount Everest, met 8,850 m het hoogste punt op aarde. De Turpan laagvlakte in noordwest China is dan weer het laagste punt in het land, precies 154 m onder zeeniveau — meteen ook het tweede laagste landpunt van de wereld, na de Dode Zee in Israël.

[bewerk] Vakanties

China is een gigantisch land met oneindig veel plaatsen om te verkennen. Tijdens vakanties echter zijn tickets voor om het even wat moeilijk te krijgen, en gaan de hotelprijzen door het dak. Het kan behoorlijk lastig zijn om ergens een plekje te bemachtigen, vooral als de reis horizontaal verloopt, van het verre westen van China naar de oostkust of terug.

Chinees Nieuwjaar 2007 - 18 Februari 2008 - 7 Februari 2009 - 26 Januari 2010 - 14 Februari

China heeft drie grote jaarlijkse vakanties:

• Nationale feestdag, 1 Oktober
• Chinees Nieuwjaar ofte Lente feest (春节 chūnjié), eind Januari tot half Februari
• Feest van de arbeid (May Day), 1 Mei

Dit is geen snipperdag: arbeiders zijn minstens een week of twee thuis met Chinees Nieuwjaar, en typisch ook een week op de Nationale Feestdag en op 1 Mei. Studenten hebben over het algemeen minstens vier weken vakantie voor het lente feest, en negen dagen (een weekend plus de week erop) voor de andere twee.

Bovendien gaan begin juli miljoenen universiteitsstudenten naar huis, om dan eind augustus massaal terug te keren — met als gevolg een complete blokkering van alle transport mogelijkheden, vooral dan tussen de oostkust en de westerse provincies Sichuan, Tibet, en Xinjiang.

Rond deze periodes moet de reis ruim op voorhand gepland zijn, of misschien zelfs meteen afgevoerd worden. Tientallen miljoenen migrantarbeiders keren naar huis terug, en miljoenen andere Chinezen gaan op reis. Elke transport-optie zit bomvol en het is wellicht nodig om ruim op voorhand te boeken. Allerlei diensten diensten zoals hotels duwen de prijs flink omhoog tijdens dit piekseizoen.

Het lente feest is bijzonder druk. Dit is niet alleen de langste vakantie, maar ook nog eens het moment waarop Chinezen traditioneel hun familie gaan bezoeken, een beetje zoals Kerstmis in het westen. Zo ongeveer elke universiteitsstudent (de volle twintig miljoen van hen) keert huiswaarts, en ongeveer elke migrantarbeider die de boerderij achter zich had gelagen voor beter werk in de stad, bezoekt z'n thuisbasis. Vaak is deze periode de enige kans die ze hebben. Iedereen wil naar huis, en in China hebben ze aardig wat "iedereen"!

[bewerk] Geschiedenis

De eerste beschavingen in China zijn ontstaan in de valleien langs de Yangtse en Gele Rivier, ongeveer gelijktijdig met de eerste beschavingen in Mesopotamie, Egypte en India.

Eeuwenlang had China de meest ontwikkelde beschaving, met een ruime voorsprong op de rest van de wereld op het vlak van kunst en wetenschap. Papier en buskruit bijvoorbeeld zijn Chinese uitvindingen, en ook astronomie en geneeskunde werden uitgebreid onderzocht.

China verkende ook de wereld en handelde intensief met andere landen. Rond de vijfde tot zesde eeuw AD werd er routineus met India en de Arabische landen gehandeld. Ook zijn er bewijzen voor Chinese reizen naar Oost Afrika, Australië en Amerika. Toch is China uiteindelijk altijd narcistisch gebleven. China is letterlijk het "centrale koninkrijk". De Keizer ontving geen ambassadeurs, maar inde enkel hun belastingen. Rond 1425 bereikte het navelstaren een triest hoogtepunt: alle archieven van de vele handelsreizen werden vernietigd, en de schepen liet men wegrotten.

Toen westerse handelsschepen China bereikten in de zestiende eeuw was China hen dan ook niet meteen gunstig gezind. De keizer liet enkel handel toe via Canton (Guangzhou) en dan nog mits een waaier aan beperkingen. De eerste westerse basis was de kolonie van Portugal in Macau, nabij Canton.

Rond de negentiende eeuw hadden meerdere westerse grootmachten hun stukje China in bezit, en was handel de orde van dag. Westerlingen vonden China corrupt en decadent, terwijl Chinezen de westerlingen dan weer als gierig en verwerpelijk zagen. Beiden hadden op zijn minst een punt.

In diezelfde eeuw was China meermaals een strijdtoneel.

• In twee Opium Oorlogen nam China het op tegen de westerse macht. China verloor abrupt beide pogingen.
  • Na de eerste oorlog verkreeg Engeland Hong Kong, en vijf "handels havens" — Guangzhou, Xiamen, Fuzhou, Shanghai en Ningbo — moesten noodgedwongen handel met het westen toestaan.
  • Na de tweede oorlog werden ook steden in het binnenland, zoals Nanjing en Wuhan, geopend voor handel.
• De Tai Ping Rebellie werd geleid door een halve gare die beweerde de jongere broer van Christus te zijn. Het werd een van de bloedigste oorlogen ooit uitgevochten; enkel de Tweede Wereldoorlog maakte meer slachtoffers.
• In 1895 verloor China de Sino-Japanse oorlog en moest het Taiwan aan Japan afstaan.

In de twintigste eeuw volgde de revolutie. De keizer werd afgezet in 1911 en Sun Yat Sen, een arts, nationalist, socialist en democraat, werd president.

Na de oorlog in 1895 zette Japan z'n imperialistische verovering voort doorheen Azië, en veroverde tegen eind de jaren dertig een groot stuk van China, te beginnen met de invasie van Mantsjoerije in 1931. Intussen had China ook nog andere problemen, zoals onrust onder de bevolking en ernstige hongersnood. De Communisten van Mao Zedong en de Kuomintang (de door Sun Yat Sen opgerichte partij) van Chiang Kai Shek gingen geregeld met elkaar op de vuist op het moment dat ze beter Japan het hoofd hadden geboden. Daar kwam nog bij dat allerlei plaatselijke krijgsheren en gespuis om het even wie aanvielen als dat nodig was om hun plaatselijke macht te behouden.

Na Wereld Oorlog II verviel het land tot regelrechte burgeroorlog, waarin meer Chinezen gedood werden dan bij de verdediging tegen Japan. In 1949 wonnen de Communisten, en het Kuomintang leger, hun regering, en iedereen die de verliezende kant had gekozen, vluchtten naar Taiwan — sinds 1945 terug onder Chinese controle.

De Communistische regering legde strikte regels op waaraan het leven van alledag moest voldoen; in essentie regelde De Partij alles. Er werd ook geëxperimenteerd met zaken als De Grote Sprong Voorwaarts, een poging om China abnormaal snel te industrialiseren, en de Culturele Revolutie, levensverbetering door discipline voor en toewijding aan het gedachtengoed van Mao Zedong. De Chinese samenleving betaalde een hoge prijs voor deze gefaalde experimenten.

Mao Zedong stierf in 1976 en werd vervangen door zijn aangewezen opvolger Hua Guofeng. Hua's positie binnen de Partij werd onhoudbaar door een reeks mislukte economische maatregelen, en Deng Xiaoping drong zich op. Vanaf 1978 introduceerde Deng geleidelijk aan markt-gerichte hervormingen, wat samen met het decentraliseren van de economische beslissingen leidde tot een verviervoudiging van de productie in 2000. Alhoewel de teugels economisch gevierd worden, blijft de politieke controle op het hele systeem bijzonder streng.

De huidige leider, Hu Jintao, beloofde China's economische groei in te perken, en te zorgen dat de gegenereerde welvaart ook het binnenland bereikt — een gebied dat de economische boom gemist heeft en dus nog vastzit in 1978. Concrete resultaten zijn belastingverlagingen voor de agrarische sector, en de ontwikkeling van infrastructuur in achtergestelde gebieden om investeringen aan te moedigen.

[bewerk] Dynastieën en hoofdsteden

Nogal wat steden zijn ooit de hoofdstad geweest van China, of anders van een van de kleinere staten in de periode dat China verdeeld was. Letterlijk betekenen Beijing en Nanjing noordelijke en zuidelijke hoofdstad, en ze zijn dat inderdaad meerdere keren geweest. Er is ook een Dongjing ofte oostelijke hoofdstad, namelijk wat de Chinezen soms gebruiken voor Tokyo.

• De vroegste dynastieën — de semi-legendarische Xia en de Shang of Yin (ruwweg vanaf 1700 BC tot 1027 BC) — zwaaiden de plak langs de Gele Rivier en hadden hun hoofdstad in de buurt van Anyang in Henan.
• De Zhou Dynastie, 1027-221 BC, zetelde oorspronkelijk in Hao nabij het huidige Xi'an. Na een militaire nederlaag in 771 BC werden ze de "Oosterse Zhou" met hoofdstad Luoyang.
• De Qin Dynastie, 221-206 BC, waren de eersten die erin slaagden om een gebied ter grootte van China te verenigen. Hun hoofdstad was Xianyang. Het woord "China" komt hoogstwaarschijnlijk van de zogenaamde Wade-Giles romanisatie Ch'in.
• De Han Dynastie, 206 BC tot 220 AD, had als hoofdstad Xi'an. Dit was de periode van de eerste handel langs de Zijde Route. "Han" is nog steeds de naam van de grootste ethnische groep in China.
• In een periode van een paar eeuwen, 220-618, was China niet langer een geheel. De belangrijkste staten hadden als hoofdsteden Luoyang, Nanjing en Suzhou.
• De Tang Dynastie, 618-907, zetelde opnieuw in Xi'an.
• De Song Dynastie, 979-1279, had als hoofdstad Hangzhou. Marco Polo, die daar langs kwam enkele jaren nadat de Mongolen Song hadden veroverd, beschreef de stad als een van de mooiste en weelderigste op aarde.
• De Yuan (Mongoolse) Dynastie, 1279-1368, gebruikte het gebied dat nu Beijing is als hoofdstad. Polo vermeldt de stad onder de naam Canbulac, "het kamp van Khan".
• De Ming Dynastie, 1368-1644, zat eerst in Nanjing, maar verkaste dan naar Beijing. Zij zijn de architecten van de meest bekende gebouwen daar — De Verboden Stad, de Tempel van de Hemel, enzovoort.
• De Qing (Manchu) Dynastie, 1644-1911, had Beijing als hoofdstad van China, maar tegelijk hadden ze hun eigen Manchu hoofdstad in Shenyang.
• De Republiek China, heersers over China in 1911-1949, verplaatste de hoofdstad terug naar Nanjing. Tegenwoordig heersen ze enkel nog over Taiwan met Taipei als hun "tijdelijke hoofdstad". Tijdens de tweede wereldoorlog is ook Chongqing zo'n tijdelijke hoofdstad geweest.
• Sinds de overwinning van de communisten in 1949 is Beijing de hoofdstad van China.

[bewerk] Boeken

Dit zijn enkele titels over China, of door Chinezen, die buiten de klassieke reisliteratuur vallen.

• The Travels of Marco Polo van Marco Polo is een bundel verhalen over de reizen van de beroemde avonturier uit Venetië. Op de Engelse wikitravel vind je een uitgestippelde route waarmee je in z'n voetsporen stapt.
• The Rape of Nanking door Iris Chang (ISBN 0140277447) vertelt het horror-verhaal van de Japanse brutaliteiten in 1937, en de pogingen, ironisch genoeg van hun Nazi-bondgenoten, om de bevolking daartegen te beschermen.
• Winter Stars door Beatrice Lao (ISBN 988979991X) is een gedichtenbundel.
• Wilde Zwanen door Jung Chang (ISBN 0007176155) is een biografie van drie generaties, vanaf de periode van de krijgsheren tot de laatste dagen van Mao. Het biedt een goed inzicht in wat het concreet betekende om te leven in de Chinese versie van nationalisme en communisme. Let wel, verboden in China.
• 1421: the Year China Discovered the World [2] door Gavin Menzies (ISBN 0553815229) maakt duidelijk hoe ver de handel en wetenschap in China al wel ontwikkeld was in die tijd, wat uiteindelijk leidde tot een heroïsche poging van admiraal Zheng He om meteen maar de hele wereld te ontdekken, te verkennen, en in kaart te brengen. Alhoewel de geschetste achtergrond interessant is, ligt het ontdekkingsverhaal zelf wel onder vuur vanuit de wetenschap, dus lees met enkele korrels zout.

[bewerk] Heenreis

[bewerk] Visa

De meeste reizigers hebben een visum nodig. Normaal gezien haal je dit bij de Chinese ambassade of het consulaat voor het vertrek. Let wel, reizen naar Hong Kong en Macau heeft z'n eigen visum vereisten. Bekijk die pagina's voor meer informatie.

Per 2005 hebben inwoners van Singapore, Brunei en Japan geen visum nodig om China te bezoeken voor maximaal 15 dagen, ongeacht de reden van hun bezoek.

Om China te kunnen bezoeken moeten inwoners van Hong Kong en Macau van Chinese origine bij de China Travel Service een Home Travel Permit afhalen, een identiteitskaart op zakformaat waar je tien jaar lang het land meerdere keren mee binnen mag.

Visum overzicht L visum - toerisme F visum - zakenreis, stages, korte studie Z visum - werken X visum - meer dan zes maanden studeren

Een toeristenvisum krijgen is voor de meeste paspoorten geen probleem aangezien een uitnodiging niet nodig is, wat voor een zaken- of arbeidsvisum wel het geval is. In vergelijking met wat andere landen aanrekenen is een visum vrij duur (€35 voor Europeanen en €50 voor Amerikanen bij de ambassades in de Benelux). Het reguliere single-entry (eenmalig bezoek) visum geldt voor dertig dagen, en moet binnen de drie maanden na uitgifte worden gebruikt. In Hong Kong en Macau kan je echter vaak een visum voor drie maanden krijgen. En in Chiang Mai Thailand kost een visum voor een Europeaan 1100 baht (€24), en dat duurt drie dagen; en als je €10 bijbetaalt dan kan je het de volgende werkdag al ophalen. Dus als je op wereldreis bent dan kan het de moeite zijn om elders pas een visum aan te vragen

Voor de meest recente informatie en visumaanvragen in de Benelux check:
Chinese ambassade in België
Chinese ambassade in Nederland

Sommige reizigers willen een dual entry (dubbel bezoek) of multiple entry (meervoudig bezoek) visum. Als je bijvoorbeeld met een single entry visum naar China gaat, en dan Hong Kong of Macau bezoekt, geraak je China niet meer binnen. Met een multiple entry visum dus wel.

De meeste paspoorthouders kunnen makkelijk een Chinees visum krijgen in Hong Kong of Macau, ofwel door zelf naar het regeringsgebouw te stappen, of door voor iets meer geld een reisagent de boel te laten regelen. China Travel Services regelt de visum afhandeling. Momenteel kan je gratis nog dezelfde dag het visum krijgen : voor de middag besteld, betekent om 17:30 visum in de hand. Een of drie dagen later kan ook.

Pas na aankomst een visum bemachtigen is soms mogelijk, maar meestal enkel voor de Speciale Economische Zones van Shenzhen of Zhuhai. Deze werkwijze is niet aan te raden aangezien niet elk toegangspunt dit wil doen, en het visum is ook beperkt: je kan er niet mee buiten deze SEZ reizen.

Om politieke redenen is er soms een beperking op het visum, die van dag tot dag kan veranderen. Halverwege 2004 bijvoorbeeld geldt:

• Nigerianen kunnen in Hong Kong geen visum krijgen, wellicht omdat de Chinese regering aanstoot neemt aan de diplomatiek erkenning van Taiwan door Nigeria.
• Amerikanen kunnen het bovengenoemde enkel-in-Shenzhen visum niet meer krijgen aan de grens, wellicht omdat de Chinese regering niet geamuseerd is door het Amerikaanse vingerafdruk gedoe met Chinese reizigers.
• Ook Britten kunnen geen Shenzhen-visum meer krijgen aan de grens. (In februari 2007 lukt het ineens weer wel, maar ten koste van HK$450.)
• Halverwege 2006 hebben Zuid Afrikanen problemen met hun visa. Niemand heeft enig idee waarom.
• Inwoners van India krijgen enkel nog een toeristen visum voor tien of vijftien dagen, en moeten voor elke dag die ze in het land blijven $100 US bezitten aan reischeques, bij elkaar dus $1000 of $1500 — waarschijnlijk door grensgeschillen en ongerustheid rond immigratie.

[bewerk] Per vliegtuig

[bewerk] Vanuit België

Hainan Airlines heeft een rechtstreekse verbinding tussen Brussels Airport en Beijing International Airport. Er is een samenwerking tussen SN Airlines en Hainan Airlines zodat je je tickets ook kan reserveren bij SN Airlines [3].

[bewerk] Vanuit Nederland

KLM [4] heeft een rechtstreekse verbinding tussen Amsterdam Schiphol en Beijing International Airport, maar ook naar Shanghai, Chengdu en een groeiend aantal steden.

[bewerk] Andere opties

• Austrian Airlines [5] heeft een rechtstreekse verbinding tussen Vienna International Airport (Wenen) en Beijing International Airport.

[bewerk] Per trein

De transsiberische spoorweg rijdt van Moskou tot Beijing Centraal station. Moskou kan je bijvoorbeeld met de busmaatschappij Eurolines bereiken als je het dan toch volledig wil doen over land.

[bewerk] Per auto

Het kan per auto ook, je zal wel lang onderweg zijn en zeer mooie dingen zien. Een 4x4 is aangeraden wegens de toestand van de Russische wegen. Met een gewone auto moet het ook wel lukken aangezien de Russen toch ook niet altijd beschikken over 4x4's. Misschien zal je af en toe eens komen vast te zitten maar dan vraag je toch gewoon aan de omstanders om te duwen. Als je er wil van genieten zal je er de tijd er voor moeten nemen, een maand voor de heenreis is een goede richtlijn.

[bewerk] Per bus

[bewerk] Vanuit Vietnam

[bewerk] Vanuit Laos

[bewerk] Vanuit Pakistan

[bewerk] Vanuit Nepal

[bewerk] Per boot

[bewerk] Vanuit Japan

[bewerk] Vanuit Zuid Korea

[bewerk] Ter plaatse

[bewerk] Per vliegtuig

Stap een reisbureau binnen voor een binnenlandse vlucht en je wordt duizelig van het kaartje met daarop al de beschikbare vluchten getekend.

Dergelijke vluchten worden in principe aan een vaste prijs verkocht, maar een korting komt toch nog vaak voor, vooral op de drukste routes. Een beetje fatsoenlijk hotel heeft z'n eigen balie voor vliegtickets, en als ze hun werk goed doen helpen ze je aan een korting van 15 tot zelfs 70 procent. Zelfs als je de kortingen even buiten beschouwing laat, is een vliegtuigreis in China niet zo duur.

Hou wel rekening met vertragingen alom; die komen steeds vaker voor, ondanks druk van de regering en de klanten om daar wat aan te doen.

Een vlucht tussen een stad in het binnenland, en Hong Kong of Macau, wordt aanzien als een internationale vlucht, en kost meteen een stuk meer. Het is omslachtiger, maar meestal aanzienlijk goedkoper, om het vliegtuig te nemen naar of van Shenzhen of Zhuhai, net aan de grens, of Guangzhou, wat iets verder ligt maar meer verbindingen telt.

Als voorbeeld, Fuzhou ligt ongeveer even ver van zowel Hong Kong, Shenzhen als Guangzhou, maar in de zomer van 2005 betaalde je ¥1400 om naar Hong Kong te vliegen, terwijl die andere steden slechts ¥880 kostten; naar Shenzhen kon je met korting zelfs voor ¥550. De nachtbus naar een van deze steden was dan weer ¥250.

[bewerk] Per trein

De meest gebruikte manier om lange afstanden te overbruggen in China is met de trein, wat zonder problemen verloopt dankzij een uitgebreid netwerk dat het hele land omvat.

Er zijn vijf manieren om de trein te nemen:

• harde zitplaats (硬座 yìngzuǒ)
• zachte zitplaats (软座 ruǎnzuǒ)
• hard bed (硬卧 yìngwò)
• zacht bed (软卧 ruǎnwò)
• staande

Een zacht bed is de meest comfortabele manier van reizen, en is nog steeds goed betaalbaar naar Westerse normen. Zachte bedden staan per vier in een coupe, twee keer twee boven elkaar (in sommige nieuwere treinen twee bedden per coupe), met een deur die op slot kan voor wat privacy, en voldoende ruimte. Een hard bed daarentegen komt in torentjes van drie, uitkijkend op de gang, en het hoogste bed ligt al vrij dicht tegen het plafond aan. Langs de andere kant is zo'n "hard" ben nu ook weer niet van beton - de bedden hebben een matras en zijn best nog wel comfortabel. Ongeacht het type zijn er steeds een kussen en dekentjes.

Een harde zitplaats (waar toch wel wat voering in zit) is niet voor iedereen weggelegd, zeker niet als je 's nachts moet sporen (ze komen in rijtjes van vijf, drie plus twee), maar dit is wel de klasse waar de rugzaktoeristen verzamelen blazen. Zelfs als de trein volgeboekt is, kan je mogelijk toch nog een ticket kopen, waarbij dan een merkteken naast je zitplaats staat. Soms is het resultaat dat de conducteur nog een plaatsje voor je vindt, soms betekent het ook gewoon op de gang blijven staan. Daarom is het aan te raden om een opvouw stoeltje mee te brengen om de reis toch enigszins comfortabel te maken. De trein mag dan vol "niet roken" borden hangen, op het einde van de wagon, of soms gewoon midden erin, vind je altijd wel een groep rokers. Dat betekent dat in zo'n coupe overnachten behoorlijk kan tegenvallen als je zelf niet rookt.

Op de vertrekplaats van een trein kan je de tickets normaal vijf dagen op voorhand beginnen kopen. Verdere verkooppunten langs de route hebben soms nog enkele reserveerbare tickets in voorraad, maar dat zijn dan meestal tickets waar je moet rechtstaan (wuzuowei, "no seat"). Als je toch een zitplaats wil bemachtigen (zuowei) of zelfs een bed (wopu) kan je altijd proberen bij de conducteur, die hoort te weten of er ergens nog een plaatsje vrij is. Het kan nodig zijn om aan een vriend uit de buurt te vragen om een kaartje te kopen voor een zitplaats, want verkopers willen deze niet altijd aan buitenlanders geven.

Het toilet op een trein is meestal aanvaardbaarder dan op een bus of in een publieke ruimte, want ze gooien het zaakje gewoon op de sporen en daarmee is het opgelost. Nachttreinen hebben normaal zelfs een toilet Europese-stijl (dwz waar je op kan zitten) aan het ene uiteinde van een wagon, en een Chinees toilet (waar je hurkt) aan de andere kant. Om te vermijden dat er allerlei onfris wordt gedeponeerd midden in het station, zal de conducteur normaal de toiletten afsluiten net voor de trein tot stilstand komt. Daarbij doen ze meestal niet de moeite om na te gaan of het toilet soms toevallig in gebruik is, dus het kan gebeuren dat je eventjes ingesloten bent tot de trein terug op gang is.

Lange-afstands-treinen hebben een buffet of restaurant aan boord, waar je een warme maaltijd kan krijgen, zij het aan naar Chinese normen nogal stevige prijzen (¥25 of daaromtrent). Het menu is normaal in het Chinees, maar als je wel een gokje aandurft, her en der iets kan lezen, en/of naar courante gerechten kan vragen, kan je wel lekker eten. Als het niet te veel mag kosten, kan je ook wachten tot de trein het volgende station binnen rolt, en daar even snel de standjes aflopen waar verkopers noedels en fruit aanbieden voor de normale prijzen. De treinen hebben ook kokend water, dus als je thee, soep of instant noedels meebrengt kan je ook uit de voeten.

Let goed op je waardevolle spullen op de trein; de laatste jaren wordt diefstal een plaag.

Als je last hebt van misselijkheid, vergeet dan niet voor de nodige medicatie te zorgen.

Een leuke tip is om voor wat verhalen of spulletjes te zorgen die je met je mede-passagiers kan delen. De Chinese families en zakenlui naast je vervelen zich al even hard als jij, dus zelfs een halve poging tot een conversatie, of een filmpje op de laptop, kunnen de reis een stuk opvrolijken. Gewoon door het raam kijken naar het unieke Chinese landschap dat voorbij glijdt kan natuurlijk ook.

[bewerk] Per bus

Verplaatsingen met de openbare stadsbussen (公共汽车 gōnggòngqìchē) of bussen voor lange afstanden (长途汽车 chángtúqìchē) zijn goedkoop en ideaal in de stad, of voor korte afstanden.

Zo'n stadsbus begint vanaf ¥1 en zit behoorlijk vol in de spits. De modernere bussen met airco kosten ¥2 of meer. Soms staat de prijs op een bordje naast de deur, of hangt het onder het bakje waar je je munten inwerpt bij het instappen. Je krijgt geen wisselgeld, tenzij je de bus neemt waar nog een ouderwetse kaartjesverkoper op zit (wat je merkt omdat er geen bakje is, en er vlak achter de tweede (uitstap-)deur iemand zit met een soort kassa). Voor langere afstanden betaal je al gauw ¥5 of meer.

De slaapbus Slaapbussen zijn door de afstanden heel gewoon in China; in plaats van zitjes zitten er bedden in gemonteerd. Dit is een prima manier om grote afstanden te overbruggen — via de snelwegen toch gauw zo'n 1000 km of meer op een nacht — maar echt comfortabel is het niet als je wat langer of breder bent dan gemiddeld. Bij het instappen hoor je de schoenen uit te trekken; die gaan dan in een plastic zak, tot je ze terug nodig hebt bij een tussenstop om iets te eten of naar de WC te gaan. Om dat wat vlot te laten verlopen kan je best de bergschoenen nog even achterwege laten en makkelijke pantoffels aanschaffen.

Coaches ofte lange-afstands bussen zijn een gans ander verhaal en kunnen ofwel redelijk comfortabel zijn, ofwel een hopeloos stuk ellende op wielen. De bussen die vertrekken vanaf de grote steden langs de oostkust hebben normaal airco en prima zachte stoeltjes of bedden. De wegen zijn prima en de rit is rustig, zodat je nog wat genieten hebt van het landschap of een tukje kan doen. Dergelijke bussen zijn dikwijls beter, maar dan ook iets duurder, dan treinen. Het personeel doet meestal z'n best om behulpzaam te zijn, maar ze komen nu eenmaal minder buitenlandse reizigers tegen dan pakweg luchthavenpersoneel, dus moet je het stellen met wat minder Engels — of helemaal niks. Sommige bussen hebben een toilet, maar die zijn meestal nogal vies, en los daarvan is het niet evident om het opspattend water te ontduiken terwijl de bus nogal gezwind zijn bochten neemt.

In het binnenland van China is zo'n bus een heel ander verhaal. Engelse borden vind je bijna niet, en om uit te vissen welke bus je hoort te nemen zou je de nummerplaat moeten vergelijken met wat op je ticket staat — maar helaas klopt dat meestal niet. Het personeel is meestal niet erg beleefd, en je mede-passagiers zijn al niet veel beter, met gerochel door het raam, op de vloer, en nog een sigaretje tussendoor. Extra gezellig wordt het als de chauffeur onderweg ook nog stopt voor iedereen die mee wil tot het blikje echt stampvol zit. Op het platteland is wat "de weg" heet vaak niet meer dan een aaneenschakeling van putten en gaten, dus de rit kan letterlijk pijnlijk worden. Met wat pech heb je een zitje helemaal achteraan de bus, dan hang je het grootste deel van de rit namelijk in de lucht te zweven. Geplande vertrek- en aankomsttijden zijn zo'n beetje een ruwe benadering, want de meeste bussen blijven gewoon staan tot elk stoeltje bezet is, kwestie dat de rit iets opbrengt. Helaas kan dat letterlijk uren duren, en dan mag er onderweg nog niks verkeerd gaan zoals mechanische pech. Het wordt allemaal nog ellendiger als je dit moet ondergaan voor tien of twintig uur aan een stuk. Hoe bedenkelijk dat vooruitzicht ook mag wezen, voor een trip naar de meeste streken is dit soort avonturen-bus je enige optie — tenzij je het grotere geld bovenhaalt en je persoonlijke transport regelt.

Om het even waar in China worden verkeersregels grotendeels genegeerd, en ongelukken komen frequent voor. Favorieten zijn bruusk uitwijken, of onverwachts stoppen, dus hou je ten allen tijde stevig vast indien mogelijk. Bij wijze van "defensief rijden" wordt er voor het minste getoeterd (maar niet vertraagd), dus als je dacht te slapen zal je wellicht oordopjes nodig hebben.

[bewerk] Per metro

Al de belangrijke steden — het is te zeggen, Beijing, Tianjin, Shanghai, Guangzhou, Shenzhen en Nanjing — hebben een metro (地铁 dìtiě) rijden. Chongqing heeft een monorail. Bijna allemaal worden ze uitgebreid met nieuwe lijnen en/of haltes, en in andere steden zijn er (per zomer 2006) metro's in opbouw, bijvoorbeeld in Hangzhou en Xian. Deze zijn alle erg nieuw en dus modern, proper en efficiënt. De bordjes en ticket machines gebruiken zowel Engels als Chinees.

[bewerk] Per taxi

Taxi's (出租车 chūzūchē of 的士 dishì) zijn normaal courant, en redelijk van prijs. De startprijs gaat van ¥5 in sommige steden tot ¥12 in andere, met een prijs per km rond ¥2. Normaal gezien kost een gewone verplaatsing in de stad zo'n ¥10 a ¥50. Er wordt niet extra aangerekend voor bagage, maar wel een ietsje extra voor ritten 's nachts. Een chauffeur wil de passagier wel eens tillen met een overbodige rondrit, maar dit komt niet zo vaak voor en zou dus geen groot probleem mogen vormen.

Tijdens een spits een taxi te pakken krijgen is soms moeilijk. Als het regent wordt het wel erg lastig. Buiten de spits, en dan vooral in de nacht, kan er soms over een korting van tien tot twintig procent gepraat worden als je er voor de rit over begint — zelfs als alles netjes gebeurt met de meter en met een recu'tje. Zoals altijd in China geef je geen extra's. Raar maar waar wordt een fooi in sommige steden zelfs ronduit geweigerd.

Bemerk dat je normaal vooraan plaatsneemt — sommige taxi's monteren hun teller op zo'n plaats dat het ding van de achterbank niet eens te zien is.

Zelfs in grote steden als Shanghai en Beijing is het zeer ongewoon om een chauffeur te vinden die Engels spreekt. Aangezien de Chinese uitspraak ver af staat van zowel Engels als Nederlands, is het best mogelijk dat je poging om de bestemming in het Chinees uit te spreken (met een "westers" accent) helemaal fout begrepen wordt, of zelfs in het geheel niet. Daarom is het beter om de bestemming gewoon op papier te hebben, tenzij je vlotjes Mandarijns spreekt. Chinese karakters zijn nog beter dan Chinees-met-ons-alfabet (pinyin). Probeer altijd naamkaartjes vast te krijgen van het hotel, restaurants enzovoort, om aan de chauffeur te tonen.

Als je redelijk wat tijd in China wil doorbrengen, kan je ook een GSM kopen zodat je desnoods een Chinese vriend kan bellen die het dan aan de chauffeur kan uitleggen.

In de meeste steden hebben de taxibedrijven een sterren systeem voor hun chauffeurs, gaande van nul tot vijf sterren die je op het naamplaatje van de bestuurder kan zien (voor de passagiersstoel). Weinig of geen sterren betekent niet meteen "slechte chauffeur", maar meer sterren betekent toch een betere kennis van de stad, en een bereidheid om je van A naar B te brengen via de kortste route. Een andere aanwijzing is het licentie nummer van de chauffeur, op datzelfde naamplaatje. Een laag getal betekent dat de man of vrouw al een aardig tijdje meedraait, en dus de stad beter kent.

Let wel op dat Chinezen er erg hard tegenaan kunnen gaan als ze een taxi willen; het is niet omdat iemand een taxi doet stoppen, dat hij automatisch ook degene is die mag instappen. Autochtonen willen zich wel eens in het verkeer gooien om een vertragende taxi nog vroeger te doen stoppen (zodat zij erin kunnen), of anders duwen ze wel iemand aan de kant die al half ingestapt is. Als er nog andere wachtenden zijn, sta dan klaar om naar de taxi te lopen en erin te springen zodra je teken hebt gedaan.

[bewerk] Per fiets

China wordt wel eens "koninkrijk van de fiets" genoemd. Fietsen zijn het meest gebruikte transportmiddel; tijdens de spits zal je er om het even waar honderden tegelijk zien. De meeste zijn simpele rechttoe rechtaan gevallen, maar race fietsen met versnellingen en alles erop en eraan komen geregeld voor, met af een toe een mountain bike ertussen. Voor de reiziger kan een fiets (zìxíngchē, 自行车) een goedkope en handige manier van verplaatsen zijn, een stuk handiger in elk geval dan uren aan een stuk op een openbare bus geklemd zitten.

Fietsen in China is evenwel gevaarlijk om twee redenen:

• Er is het verkeer; auto's en motorrijders veranderen dikwijls van richting zonder de minste waarschuwing, en in sommige streken staan verkeerslichten er kennelijk voor de sfeer. Uitgebreider commentaar op Rijden in China.
• Als een motor je al niet van de fiets kegelt, kan het ding altijd nog gestolen worden. Fietsendiefstal is een plaag in gans China. Breng minstens 1 slot van hoge kwaliteit mee als je vaak wilt fietsen, vooral als het met een hip, nieuw buitenlands model is. Probeer de fiets achter te laten in bewaakte zones; dat kost normaal een miniem bedrag, maar het is het waard.

In de meeste toeristische gebieden — zowel grote steden als Beijing als zwaar toeristische dorpen als Yangshuo — kan je makkelijk een fiets huren, en is er een fietsenmaker om elke hoek. Fietstochtjes met gids zijn vaak beschikbaar.

Een fiets kopen is niet echt een probleem, aangezien de meeste supermarkten voldoende keuzen bieden, te beginnen vanaf nauwelijks ¥150 ($18). Het probleem is echter dat de kwaliteit van de gemiddelde Chinese fiets erg pover is, met verhalen van fietsen waar al een pedaal of ander stuk ijzer afvalt nog voor de koper het blokje om is. Herstellers zijn frequent in de meeste Chinese steden; de gemiddelde toerist die geen Chinees kan lezen zal ze misschien niet meteen herkennen, maar meestal zijn de fietsen en wielen nogal duidelijk. Snel even een lekke band laten herstellen kan ook bij de vele Chinezen die langs de weg paraat staan, kommetje water en gereedschap in de hand.

China is een uitgestrekt land en langs bergen en woestijnen fietsen vindt niet iedereen even leuk. Ondanks de moeilijkheden van een fietstocht door China vind je toch wel eens een buitenlandse toerist die per fiets door de Tibetaanse hoogvlakte rijdt, of langs een dorp van een etnische minderheid. De Karakoram Highway is zo'n spectaculaire maar moeilijke route. Kleine groepen kunnen zo'n traject volgen georganiseerd door bv. Bike China of Intrepid Travel.

[bewerk] Per auto

Als je een wagen huurt krijg je er meestal een chauffeur bij; dat is wellicht dan ook de veiligste manier om in China rond te trekken. Een internationaal rijbewijs is in China niet geldig; als je toch zelf achter het stuur wil kruipen moet je een Chinees rijbewijs bemachtigen.

[bewerk] Per bromfiets

In China bestaat er in de kleinere steden en in landelijke gebieden zoiets als de taxi-bromfiets, een goedkoop en efficiënt vervoermiddel, zij het mogelijk licht angstaanjagend. Over de vergoeding kan gepraat worden.

[bewerk] Per pedicab (riksja)

Per wat? Voor buitenlanders is riksja en pedicab allemaal hetzelfde, maar in werkelijkheid zijn dit toch twee heel verschillende transport opties — de ene intussen al in onbruik. De beruchte riksja was een vehikel op twee wielen, met langszij twee lange staven of palen. De "chauffeur" greep die staven vast en sleurde, wandelde of liep zo het hele gevaarte met klant en al tot aan de bestemming. Tot het eind van de negentiende eeuw waren deze erg populair in China, maar vanaf 1950 doofde dit uit. Filmpjes van westerse hoge piefen die polo spelen op een door Chinezen rondgesleepte riksja maken het uitbuitende karakter van deze riksja pijnlijk duidelijk. Een verre afstammeling van de riksja is in het moderne China nog te zien in de vorm van de vrachten die door dag arbeiders worden verstouwd in kleinere of minder ontwikkelde steden. De arbeiders verzamelen met hun riksja-achtige kar in de hoop dat iemand bouwmateriaal, kolen of andere spullen van de ene naar de andere locatie verplaatst wil zien. Voor het overige is de riksja nu vervangen door de pedicab, een karretje op drie wielen met vooraan een fiets.

In sommige steden is de pedicab de beste optie voor korte afstanden. Sanlunche (三轮车), de Chinese term voor pedicabs met zowel een fiets als motortje, zijn werkelijk overal in landelijk China en minder uitgebouwde (wat wil zeggen, minder toeristische) stukken van grote steden. Je moet wel op voorhand over de prijs onderhandelen om gedoe te voorkomen.

Op deze en andere websites hoor je vaak dat "de chauffeurs hun best doen om je op te lichten", een stelling waar mensen die al jaren naar China reizen zich niet in vinden. Mogelijk gaat het in dat soort verhalen over echte oplichters die speciaal op toeristen mikken in bijvoorbeeld de Silk Alley in Beijing; Wanfujing; of vooral rond het Lao She Thee Huis. Misschien komt het erop neer dat je eenvoudigweg op je hoede moet zijn voor om het even wie die om het even wat probeert te verkopen in de buurt van toeristische trekpleisters...

Als je merkt dat de gewone Chinees op de "sanlun" springt — bijvoorbeeld, tussen de Beijing Zoo en de bijhorende metro-halte — dan is alles kits. Maak geen gebruik van een sanlun die met een fotogeniek kostuum uit de goeie ouwe tijd rondtrekt. Dat dient namelijk om toeristen te verleiden, en hen dan het tienvoudig tarief aan te rekenen.

Indien mogelijk, verkies een pedicab boven andere opties. Zo help je de aller-armsten om rond te komen, en in een moeite door scheelt het ook qua vervuiling, en hou je de Chinese traditionele charmes in stand.

[bewerk] Doen

[bewerk] Massage

Massage is populair in gans China, en is normaal zowel vakkundig als betaalbaar.

• Bij de kapper kan je een wasbeurt en hoofd massage krijgen voor ¥10. Daar is vaak het wegwerken van oorsmeer plus wat massage van hals en armen bij inbegrepen. Met knippen en scheren kom je uit op ¥15 tot ¥25.
• Voet massage is alomtegenwoordig, herkenbaar aan de afdruk van een voetzool op het uithangbord. De prijs ligt tussen ¥15 en ¥60. Zo'n voet massage geldt in China ook als niet te onderschatten medische behandeling voor allerlei problemen met interne organen.
• Je kan ook een massage van het hele lichaam laten doen, aan een tarief van ¥15 per uur en meer. Deze massages komen in twee soorten: ànmó (按摩) is algemene massage, tuīná (推拿) focust zich op de meridianen die ook in acupunctuur gebruikt worden.
  • Voor een massage door een expert moet je in een ziekenhuis zijn dat Chinese geneeskunde aanbiedt, en dat kost dan ¥50 per uur of daaromtrent.
  • Het meeste waar voor je geld vind je in piepkleine salons ergens in een uithoek van de stad, meestal uitgebaat door blinden — want massage is het traditionele werk voor een blinde in Azië — vakwerk aan ¥15 tot ¥30 per uur.

Deze drie soorten worden dikwijls gecombineerd, en de meeste plaatsen bieden ze dan ook alledrie aan.

Sommige massage salons zijn in werkelijkheid plaatsen van lichte zeden. Prostitutie is dan wel illegaal in China, maar wordt heel frequent aangeboden, dikwijls onder het mom van een massage. De meeste sauna zaken of hete baden bieden alle voorzieningen die een zakenman nodig heeft om te ontspannen. De kleinere salons hebben waarschijnlijk meer dan enkel een massage in de aanbieding als de vitrine nogal veel roze gebruikt, of als de masseuses nogal kort gerokt zijn. Als je daar dan toch binnenstapt voor een massage, is die meestal niet erg goed.

De normale, "niet-roze" plaatsen weten normaal wat ze doen, bieden een goeie massage, en absoluut geen sex.

In veel salons is het geen punt om een paar uur een tukje te doen, soms mag je zelfs de hele nacht doorslapen. Bij de kappers is dat meestal niet het geval, maar in een echt massage salon mag je gewoon op de tafel blijven liggen pitten, of (nog beter) in de zetel gaan hangen die voor voet massages gebruikt wordt. De prijzen zijn erg bescheiden, zodat dit mogelijk de goedkoopste manier is die er bestaat om in China te overnachten. Het nadeel is wel dat je het toilet moet gebruiken waar de uitbaters gebruik van maken, en er is ook geen plaats om je bagage veilig achter te laten. Eventuele uitzondering hierop is de duurdere sauna die privé kamers aanbiedt.

Enkele nuttige woorden:

• tòng (痛) en bú tòng (不痛) zijn "pijnlijk" en "niet pijnlijk"
• hǎo (好) en bù hǎo (不好) is "goed" en "niet goed"; hěn hǎo (很好) is "erg goed" of "geweldig"
• yào (要) is "willen", bú yào (不要) "niet willen"
• yǎng (痒) is "dat kriebelt"

De masseur of masseuse kan z'n vragen op meerdere manieren formuleren. Bij voorbeeld, "doet dit pijn" kan zowel tòng bú tòng? als tòng ma? zijn. Voor beide antwoord je tòng dan wel bú tòng.

[bewerk] Traditionele kunsten

Als je van plan bent wat langer in China te verblijven loont het misschien de moeite om enkele van de traditionele kunsten te bekijken, zoals "tai chi" (太极拳 tàijíquán) of kalligrafie (书法 shūfǎ), een noemer die zowel het schrijven van hanzi als het schilderen van landschappen e.d. omvat. Je hebt dan namelijk een unieke kans om alvast de basis te leren, of om reeds bestaand talent verder te verfijnen, rechtstreeks van meesters in het vak, in het land van herkomst nog wel. De meeste steden hebben plaatsen waar je als complete beginner aan de slag kan. Geen Chinees spreken is niet zo'n groot probleem, want door goed te kijken en na te bootsen kan je al heel wat leren. Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een Chinees instrument leren bespelen (vraag even na in winkels waar ze dergelijke zaken verkopen, meestal organiseren ze wel een cursus of privé-les), Chinese kooklessen volgen, of zelfs Chinese Opera (京剧 jīngjù) leren zingen. Het inschrijvingsgeld is meestal heel erg laag, en aan de benodigde materialen ga je ook al niet bankroet gaan. De enige vereisten zijn dat je lang genoeg op dezelfde plaats verblijft om het wat de moeite te maken, en voldoende respect; zo'n klas is niet bedoeld als een soort toeristische attractie.

[bewerk] Bezoeken

[bewerk] Karst gebergte

Karst is een type zandsteen formatie, zo genoemd naar een gebied in Slovenië.

Grote delen in Zuid China zijn karst terrein, met inbegrip van de bekendste toeristische gebieden — Wu Yi Mountain in Fujian, Guilin en Yangshuo in Guangxi, en grote delen van de Guizhou provincie (alhoewel net die gebieden veel minder bezocht worden door toeristen). Veel mensen denken dat Chinese schilderijen met daarop Karst terrein een rare gestileerde versie van bergen moeten voorstellen — waarna ze verbaasd zijn dat China werkelijk bergen heeft die er precies zo uitzien.

Karst kan ook zo uitslijten dat er een wirwar aan torentjes, bogen en passages ontstaat. Het beroemdste voorbeeld hiervan staat in het Stone Forest (石林 shi lin) nabij Kunming in Yunnan.

[bewerk] Praten

De officiële taal in China is Standaard Mandarijns, in het Chinees zelf genaamd Putonghua (普通话, "gedeelde spraak"). Sinds 1950 is dit op het vasteland de enige taal die nog gebruikt wordt in het onderwijs, dus delen de meeste mensen inderdaad deze spraak. Er is echter wel redelijk veel variatie in de uitspraak van streek tot streek. Tenzij anders vermeld zijn alle termen, spellingen en uitspraken in deze reisgids in standaard Mandarijns.

Behalve variaties in uitspraak, hebben vele streken — vooral in het zuidoosten — hun eigen "dialecten", werkelijk te onderscheiden talen die even hard verschillen als Frans en Italiaans, hoewel dit een gevoelig politiek onderwerp is. Van deze dialecten kan de uitspraak enorm verschillen, en om de zaak te verlevendigen komt er ook aardig wat slang en lokale terminologie aan te pas. De grootste dialect groepen zijn Cantonees, gesproken in Guangdong (Canton) en Hong Kong, Wu (Shanghais), gesproken in de regio rond Shanghai, en Minnan (Hokkien, Teochew), gesproken in de regio rond Xiamen. Veel Chinezen zijn tweetalig in hun lokale taal en Mandarijn. Een enkeling die al wat ouder is, minder gestudeerd heeft of van het platteland komt kan wel eens enkel z'n dialect begrijpen, maar dit heeft wellicht geen belang voor toeristen. Toch kan het nuttig zijn om een gids mee te hebben die de plaatselijke taal machtig is, want dan wordt die gids als "insider" bekeken, en jij als vriend van een insider. De vuistregel is, praktisch alle Chinezen begrijpen gesproken Mandarijn, zelfs als ze enkel in hun eigen streektaal kunnen antwoorden.

Wat het dialect ook mag zijn, de geschreven taal is altijd en overal hetzelfde. Zelfs de Japanners en Koreanen gebruiken vaak dezelfde karakters in dezelfde betekenis. Toch is er ook hier een complicatie. Het vasteland gebruikt "vereenvoudigde karakters", ooit aangenomen om het analfabetisme te bestrijden door karakterstudie makkelijker te maken. De voormalige karakters, nu "traditioneel" genoemd, worden nog gebruikt in Taiwan, Hong Kong, Japan, en door vele overzeese Chinezen — maar ook op het vasteland voor advertenties en uithangborden. Het gevolg is dat je net zo vaak 银行 (yínháng) als 銀行 kan zien voor "bank". Er zit gelukkig een zeker systeem in de vereenvoudiging, zodat het niet compleet hopeloos is voor de reiziger die onderweg enkele karakters wil leren lezen.

In het uiterste westen van het land spreken sommige niet-Han etnische minderheden Turkse talen zoals Uighur, Kirghiz en Kazakh. In toeristische gebieden kan je echter normaal altijd met Mandarijn of Engels uit de voeten.

Zie ook: Chinese phrasebook, Cantonese phrasebook, Minnan phrasebook

[bewerk] Engels

De meeste Chinezen leren Engels op school, en voor een universitair diploma moeten ze slagen voor een Engels examen. Desondanks leren weinigen onder hen voldoende Engels om stand te houden in een conversatie, aangezien de focus gericht is op formele grammatica en schrijfoefeningen. Buiten de grote toeristische trekpleisters is het dan ook ongewoon om iemand te vinden die fatsoenlijk Engels spreekt.

Dat gezegd zijnde zijn er altijd toch wel enkele mensen die een redelijke tot zelfs uitmuntende kennis van het Engels hebben dankzij studies op universitair niveau (vooral dan indien in het buitenland).

Nuttige tip: het helpt vaak als je de Engelse zinnen wat vereenvoudigt. Vermijd complexere constructies zoals "Would you mind if I come back tomorrow?" enhou het bij een eenvoudiger, directer "Tomorrow I will come back." Dat ligt dichter bij hoe dat in het Chinees zou klinken, en is dus niet noodzakelijk denigrerend bedoeld.

[bewerk] Chinees leren

Bij ons heeft Chinees een onverdiende reputatie als onmogelijk te leren taal. Hoewel het inderdaad mijlenver afstaat van Engels of andere westerse talen, is er geen enkele reden waarom de reiziger geen kleine basis kan oppikken; elk beetje dat je leert is al een enorme hulp. De grootste moeilijkheid is de uitspraak; Chinese basis-grammatica is erg eenvoudig.

Geschreven Chinees is berucht voor z'n complexiteit, maar het voordeel is dan weer dat het vrij makkelijk is om hier of daar iets te leren. Met een normaal alfabet begrijp je namelijk helemaal niks zolang je niet het ganse alfabet van buiten kent. In het Chinees daarentegen staat elk karakter los van al de rest, dus als je eenmaal door hebt hoe pakweg "Internet Cafe" of "Gebakken noedels" geschreven zijn, is dat meteen van praktisch nut, ook al weet je verder helemaal niks over de taal. Sterker nog, als je een goed visueel geheugen hebt is het best mogelijk dat je karakters leert herkennen ook al heb je geen flauw idee hoe je ze zou moeten uitspreken — nog steeds geweldig nuttig al was het maar om bijvoorbeeld de uitgang 出口 van de ingang 入口 te onderscheiden. Om de overgang tussen herkennen en luidop lezen te overbruggen werd pinyin ontwikkeld, een systeem dat Chinees schrijft met ons (Romaans) alfabet. Via pinyin wordt dan Chinees aangeleerd aan schoolkinderen en buitenlandse studenten. Pinyin ligt niet honderd procent voor de hand — sommige karakters en combinaties zijn niet wat je verwacht — maar ook hier geldt, zelfs een elementaire kennis maakt al een wereld van verschil op reis.

Zie ook onder "Leren".

[bewerk] Kopen

[bewerk] Munteenheid

De officiële munt van China is de renminbi (人民币 "Geld van het volk"), afgekort tot RMB. De officiële eenheid van deze munt is de yuan (元), internationale code CNY. Prijzen in China zijn uitgedrukt in yuan, typisch als ￥ of 元.

Tot 2005 was de yuan vastgeklikt aan de US dollar met een koers van 8.29, waarna de Chinese regering de munt iets revalueerde en aan een gewogen korf van munten klikte. Gedurende 2005 en 2006 bleef de yuan hangen rond zo'n 8 yuan per dollar, en staat per maart 2007 aan 7.75. Verschillende landen oefenen druk uit op China om de yuan verder de revalueren, aangezien dat Chinese export duurder zou maken, en buitenlandse import goedkoper. Hoogstwaarschijnlijk zit zo'n verdere correctie er aan te komen, die de yuan duurder maakt, maar dramatische verschuivingen zijn zo goed als uitgesloten.
De laatste koers tegen de Euro vind je hier.

Samengevat 10 fen (分) is 1 jiao (角) 10 jiao is 1 yuan (元), de basiseenheid voor yuan zegt iedereen kuai (块) voor jiao zegt iedereen mao (毛) 10 is shí (十) 100 is bǎi (百) 1000 is qiān (千) 10000 is wàn (万)

De officiële onderverdelingen voor de yuan zijn de jiao (角), aan 10 jiao per yuan, en de fen (分) tegen 10 fen per jiao. Een munt ter waarde van ￥0.10 is dus 壹角 ("1 jiao"), geen "10 fen". In gesproken Mandarijn echter heeft niemand het over yuan; de standaard term is kuai (块), en de jiao wordt de mao (毛). fen blijft hetzelfde, dus een prijs als ￥3,75 wordt uitgesproken als "3 kuai 7 mao 5 fen" (de laatste eenheid wordt dikwijls niet gelezen).

Als je met getallen werkt, denk er aan dat bijvoorbeeld "wu bai san", letterlijk "vijf honderd drie", 530 is, ofte "vijf honderd drie tien", waarbij de laatste eenheid tien niet wordt uitgesproken. Het getal 503 moet dan gelezen worden als "wu bai ling san", letterlijk "vijf honderd nul drie", om verwarring te vermijden. In dezelfde lijn is "yi qian ba", letterlijk "een duizend acht", 1800. Als het om grote getallen gaat geldt bovendien dat de Chinezen een apart woord hebben voor tienduizend, wàn (万), zodat bijvoorbeeld 50000 "wu wan" is (vijf "tienduizend"), en niet "wu shi qian" (vijftig duizend).

Veel Chinees geld circuleert in de vorm van papiergeld — zelfs kleine bedragen. Tegenwoordig wordt er voor het gemak meer en meer overgeschakeld op munten, maar intussentijd is zelfs de jiao, hoop en al een tiende yuan, op de markt als biljet (het kleinste) en als twee verschillende munten. Omgekeerd bestaat de kuai zowel als munt, als in twee verschillende biljetten. Zorg dat je met eender welke versie kan omgaan!

Valsmunterij is een groot probleem, vooral van ￥1 munten, en biljetten van ￥10, ￥20, ￥50, en ￥100. Als je geld wisselt bij de bank, vraag de bediende dan of hij wil nakijken op vals geld. Bekijk elk biljet dat je ontvangt. Wees op je hoede als je meerdere biljetten krijgt met de kleine bedragen bovenaan het stapeltje. De volgende zaken kunnen op vals geld wijzen: een scherp omlijnd watermek, geen metalen strook, zacht papier, vlakke zachte inkt, een foute kleur (op biljetten van ￥50 en ￥100) voor het reflecterend nummer linksonder in de hoek, of de reflectie verandert niet van kleur als je het biljet wat schuin houdt. Wijzen dan weer op een authentiek biljet: een wazig watermerk, metalen strook, ruw papier, inkt die op het papier ligt, juiste kleuren voor het reflecterend nummer, veranderd kleur effect. Om het moeilijk te maken hebben oudere biljetten sowieso geen metalen strook noch reflecterend nummer. Vals geld heeft gelukkig dikwijls veel te heldere, oplichtende kleuren. Het is niet onbeleefd om biljetten te weigeren en andere te vragen.

Probeer te vermijden dat je grote biljetten moet wisselen in een taxi — in een donkere taxi is het moeilijk te zien of biljetten echt zijn of vals. Honderd yuan gebruik je best in grote winkels en restaurants zodat je geen biljet van 50 moet terugkrijgen, het meest nagemaakte model.

Een andere truc is als je een borg achterlaat bijvoorbeeld bij de fietsenverhuur. Het komt voor dat je dan vals geld mee terug krijgt.

[bewerk] Geld wisselen

In westerse landen zijn RMB moeilijk of onmogelijk te krijgen, en zelfs als het kan is de wisselkoers bijzonder ongunstig. Normaal is het veel minder ellende om gewoon te wachten tot na aankomst en dan met een krediet- of bankkaart geld uit de automaat te halen, aanwezig in de meeste steden. De laatste jaren ligt de officiële wisselkoers erg dicht bij de marktwaarde, zodat het nauwelijks de moeite loont om buiten officiële kanalen om geld te wisselen — als je al geen winst boekt! De luchthavens in Beijing en Shanghai hebben een geld automaat waar de meeste internationale kredietkaarten mee werken. Kijk wel uit voor een logo dat je bekend voorkomt, want nogal wat automaten hangen niet aan het internationale netwerk en slikken een buitenlandse kaart meteen in als "ongeldig", geen vrolijk vooruitzicht. Als de automaat zes cijfers vraagt en je hebt er maar vier, probeer dan met twee nullen ervoor. In meer afgelegen gebieden zijn automaten met internationale toegang uiteraard zeldzamer, dus zorg dat je voor deze verplaatsingen voldoende geld op zak hebt.

Buitenlands geld en/of reischeques kan je in RMB omwisselen in de meeste hotels en banken, bij de een al wat vlotter dan bij de ander, maar in elk geval moet je een paspoort of identificatie bewijs kunnen voorleggen. De handtekening op de pas moet kloppen met die op de reischeque, en beide documenten zullen mogelijk aandachtig bestudeerd worden. Als de zaak niet precies klopt kan het geld geweigerd worden. Een bewijsje met juiste handtekening meebrengen kan soms helpen. Reischeques met dubbele handtekening zoals bijvoorbeeld American Express levert, kan dan ook aardig wat gezeur opleveren als niet beide partijen aanwezig zijn. Bovendien vinden zelfs grote banken het verdacht als je met reischeques rondloopt voor een munt die niet je eigen is. Een Canadees die Amerikaanse reischeques op zak had, had bijna twee uur nodig om die in een hoofdkantoor van de Bank of China uit te wisselen.

Amerikaanse dollar uitwisselen naar RMB is een pak eenvoudiger, alhoewel ook hier de biljetten zorgvuldig zullen worden bestudeerd. Mogelijkheden om RMB te kopen vooraleer je China binnengaat, bijvoorbeeld als je via land van Hong Kong of Vietnam komt, lonen de moeite aangezien de koers gunstiger is. Dat geldt ook in de andere richting — net over de grens verkopen valt net iets beter uit. De meeste banken laten toe om geld af te halen via een kredietkaart. Toch is het nuttig om een grote internationale munt als Britse Pond, US Dollar, Euro of Japanse Yen op zak te hebben in geval van nood.

Bewaar alle ontvangstbewijzen want zonder kun je de overtollige RMB niet meer terug omwisselen in je eigen munt (dit om zeker te zijn dat enkel in China gekochte RMB wordt teruggekocht — de economische logica is te vaag om hier op in te gaan). Dit geldt ook voor geldopvragingen aan de automaat, of elke andere omwisseling. Als je buiten de officiële kanalen om geld wisselt (met andere woorden, als je de bewijsjes "verloren hebt") ben je technisch gezien illegaal bezig, maar in de praktijk luistert het niet altijd zo nauw.

Belangrijk om weten is dat elektronische overschrijvingen naar het buitenland ofwel een ellende zijn, ofwel regelrecht onmogelijk, behalve in een handvol grote steden aan de oostkust en in het uiterste zuiden. In het grootste deel van het land bieden de banken deze dienst eenvoudigweg niet aan, en als ze het toch willen doen hangt er een overdreven hoge kost aan vast, is het personeel niet fatsoenlijk opgeleid om de overdracht efficiënt en/of correct uit te voeren, en duurt het dan ook nog twee tot zeven dagen. Western Union is aanwezig (maar dan ook nauwelijks buiten de grote steden), minder duur en dikwijls professioneler. Desalniettemin valt het ook bij WU voor om een bediende tegen te komen die geen idee heeft waar hij of zij mee bezig is. Bijvoorbeeld, de bediende kan aandringen dat je nummer van het paspoort en/of visum geeft van de persoon die het geld moet ontvangen, ook al is de ontvanger niet in het land, is dat nooit geweest, en is dat ook niet van plan. (Dit bizarre en behoorlijk onprofessionele scenario valt bijvoorbeeld regelmatig voor in het WU kantoor in Chengdu's Agricultural Bank of China. De transfer is dan letterlijk onmogelijk. Je bent altijd beter af met een binnenkantoor van WU. Toevallig wil het echter vaak lukken dat in zo'n binnenkantoor "het systeem platligt").

Als je een rekening opent voor hetzij een buitenlandse munt, hetzij voor buitenlands plus Renminbi, controleer dan of je vanuit andere provincies toegang hebt tot die rekening (e.g. de Bank of China laat dit per 2006 niet toe).

[bewerk] Winkelen

Behalve in hotels worden krediet-kaarden zelden aangenomen, en voor de meeste verkopen betaal je contant. Wees op je hoede voor zakkenrollers.

Veel winkels hebben een betaalterminal voor Chinese bankkaarten; normaal werken deze niet voor buitenlandse kaarten. Als je langere tijd in China wil verblijven en redelijk wat geld moet spenderen, open je beter een rekening bij een Chinese bank.

Als er op het artikel al een prijs afgedrukt staat gaat het normaal over de toonbank voor dat bedrag, of ietsje eronder, maar er is meer ruimte om af te dingen als er niks vermeld staat. Tenzij je in een winkel staat met geafficheerde prijzen, is het net de bedoeling dat je gaat afdingen, al kan dat meer resultaat hebben als je een vriend uit de streek aan het woord laat. Verkopers rekenen namelijk de laagste prijs aan de plaatselijke bevolking (die het dialect spreken), dan iets meer aan de andere Chinezen, en het volle pond voor buitenlanders. Hou er wel rekening mee dat sommige lokale mensen uit de meer gegoede middenklasse misschien niet zo hard willen staan afdingen als je had gehoopt.

Veel toeristen hopen een antiquiteit op de kop te tikken, en rondsnuffelen op de vlooienmarkt is een leuke ontdekkingstocht. Bedenk wel dat de absolute meerderheid van de "antieke" koopjes gewoon namaak is, hoe authentiek het er allemaal ook mag uitzien. Het is aan te raden om geen stevige bedragen op te souperen, tenzij je absoluut weet waar je mee bezig bent — beginners worden zo goed als zeker gerold.

[bewerk] Afdingen

Tijdens het afdingen op de prijs kan de lokale bevolking een "harde stijl" hanteren die voor buitenlanders misschien onbeleefd overkomt (zoals negatieve uitlatingen over de kwaliteit van de waar). De hele discussie blijft echter sereen — hysterische toestanden op z'n Monty Pythons halen weinig uit.

Een toerist veel te veel laten betalen is voor elke verkoper natuurlijk de kunst. Om een nauwkeurig idee te krijgen van de prijs, kies een voorwerp dat je wel wil kopen en dat meerdere winkeltjes aanbieden. Begin met een absurd lage prijs (pakweg 1 tot 5 procent van de vraagprijs), en als het obligate "Nee, ben je gek?" antwoord komt, bekijk het nog eventjes en loop dan verder. De verkoper zal dan een steeds lagere prijs naroepen, een bedrag dat zakt naarmate je verder weg loopt. Onthoud het laagste bedrag dat werd aangeboden (in het beste geval wordt dat zelfs je "belachelijk lage" prijs), en stop aan het volgende winkeltje, waar je de procedure herhaalt te beginnen met 50 tot 75 procent van het laagste aanbod van zonet. Uiteindelijk kom je dan toch op een aanvaardbare prijs uit. In het beste geval kan je op obsceen lage bedragen uitkomen, maar maak geen misbruik van je overwicht! Veel mensen moeten namelijk overleven door een fatsoenlijke marge te rekenen aan toeristen. Het kan nooit geen kwaad om iets meer te betalen dan de absolute bodemprijs; een klein bedrag voor de toerist kan een wereld van verschil maken voor een arme handelaar wiens kost en inwoon maandelijks meer bedraagt dan je hele aankoop bij elkaar.

Zie ook Gids voor Afdingen.

Tijdens de koopjes periode staan er bij ons overal percentages op de ramen, die aangeven hoeveel er van de prijs af gaat. In China is het net andersom, daar adverteren ze wat er nog overblijft na de korting. Als je wil profiteren van solden moet je dan ook op zoek naar het karakter 折 (zhé). Een korting van 20% bijvoorbeeld wordt aangegeven met 8折.

[bewerk] Namaakspullen

China heeft de reputatie zo ongeveer alles na te maken, en eigenlijk is die niet geheel onverdiend. Alles wat te koop staat kan namaak zijn.

Luxe artikelen zoals jade, duur keramiek en andere kunstvoorwerpen, antiquiteiten of tapijten zijn extra link. Tenzij je er verstand van hebt zul je wellicht een hoge prijs betalen voor een product van lage kwaliteit. Voor dergelijke zaken ga je best naar een grote en gerespecteerde verkoper; dan heb je weliswaar minder mogelijkheden om het soort superkoopje te doen dat een expert elders misschien voor mekaar krijgt, maar je zal waarschijnlijk ook niet opgelicht worden.

Het meeste "antieke" meubilair op de markt is replica. Veel "jade" is ofwel gewoon glas, of een lage kwaliteit steen met een groen laagje vernis erop; soms is het zelfs gewoon plastiek. Vele "stenen beeldhouwwerkjes" zijn gewoon gegoten glas. De "samurai zwaarden" zijn ofwel inferieure wapens die in wereldoorlog II massaal werden gemaakt door het Japans leger, of anders gewoon Chinese kopieën. Voor de juiste prijs kunnen dit best wel leuke spullen zijn. Maar in geen geval zijn deze de prijs waard van het equivalent van top-kwaliteit.

De meeste CDs (muziek of software) en DVDs in China zijn illegale kopieën. Als het schijfje maar een euro kost en in een goedkope papieren verpakking zit is het met zekerheid namaak. Als het meer kost en in een betere verpakking zit kan het een legaal exemplaar zijn, maar dan nog is het moeilijk om zeker te zijn. De beste manier om namaak te vermijden is waarschijnlijk om naar grote boekhandels of shopping centra te gaan; meestal is daar een CD/DVD afdeling, met prijzen rond twee tot vijf euro.

Blijkbaar circuleren in China nogal wat zilveren munten. In de 19e eeuw gebood de keizer dat buitenlanders hun zijde en thee cash in zilver moesten betalen, zodat er honderden zilveren dollars uit Mexico, de VS, Frans Indonesië, China en andere contreien toestroomden, de meeste uit de periode 1850-1920. Helaas is wat daar nu nog van aangeboden wordt hoofdzakelijk namaak, zeker in toeristische streken.

Zaken van grote wereldwijde merken kunnen namaak zijn, vooral dure sportartikelen zoals loopschoenen of golf clubs. Dit betekent niet dat deze allemaal namaak zijn, de grote multinationals zijn ook in China aanwezig. Sommige artikelen zijn echter ofwel niet-geautoriseerd, ofwel ronduit namaak. Waar komen die spullen dan vandaan?

• In de meest voorkomende variant krijgt een Chinese firma het order om pakweg 100.000 T-shirts te leveren aan "DuurMerk". Ze moeten er sowieso enkele te veel maken want een bepaald percentage zal niet aan de kwaliteitsnormen voldoen. Laten we zeggen 105.000? Waarom niet, maak er meteen 125.000. De overschot gaat toch vlot van de hand; het zijn namelijk echte DuurMerk spullen. En dus komen 25.000 T-shirts op de Chinese markt — sommige met een fabrieksfout, maar de meeste van perfecte kwaliteit — maar dan zonder de toestemming van DuurMerk. Voor de toerist zijn dit buitenkansjes — als je even goed oplet of je geen exemplaar met fouten vast hebt, heb je precies hetzelfde artikel in de hand dat door DuurMerk wordt verkocht voor een veel hogere prijs.

• Daar stopt het verhaal echter niet. Als de fabriekseigenaar wil bijklussen, laat hij de machines gewoon nog eventjes langer draaien. DuurMerk kijkt intussen niet meer mee over de schouder om de kwaliteitsgaranties te controleren, en dus kan er hier en daar nog wat bespaard worden — gooi het DuurMerk logo erop, en de winst is verzekerd. Afhankelijk van hoe kort de productie door de bocht gaat kan het nog de moeite lonen om deze spullen te kopen, maar hoe dan ook krijg je niet de kwaliteit die je van DuurMerk mag verwachten.

• Uiteindelijk kan de fabriek natuurlijk ook gewoon helemaal foute "DuurMerk" spullen gaan maken. Op deze regelrechte namaak staat het merk dan meestal verkeerd afgedrukt, waardoor je meteen weet hoe laat het is. Het is niet duidelijk of dit een stommiteit is, bedenkelijk Engels, of een halfhartige poging om vervolging te vermijden.

Een reiziger vond ooit een omkeerbaar jasje met "Adidas" aan de ene kant en "Nike" aan de ander. Alhoewel een aardige curiositeit, is dit uiteraard geen artikel van eender merk.

Als je dure merkartikelen wil kopen in China hou je best rekening met twee zaken.

• Ten eerste kan je niet blindelings op het merk vertrouwen; kijk het product zorgvuldig na op fouten of gebreken. Zoek ook op het etiket naar spelfouten. </