Van Wikitravel

Berlijn
Wapen
Afbeelding:Sin escudo.svg
Geografie
Deelstaat	Berlijn
Regio	{{{Regio}}}
Geografische ligging	{{{nb}}} NB {{{ol}}} OL
Geografische ligging	52°31′N 13°24′E
Hoogteligging	{{{hoogte}}} m
Oppervlakte	890 km²
Bevolking
Bevolking – Bevolkingsdichtheid	3405000 (01/01/2006) 3818 inw./km²
Mannen Vrouwen	{{{mannen}}}% {{{vrouwen}}}%
Overige info
Postcode	10001-14199
Zonenummer	{{{netn}}}

Berlijn [1] is de hoofdstad van Duitsland. Berlijn is een enorme stad met 3,4 miljoen inwoners en vormt op zich een van de 16 deelstaten van Duitsland. Berlijn is het meest bekend voor zijn historische gebeurtenissen als Duitse hoofdstad, voor het nachtleven, de vele cafés, clubs en bars, de talrijke museums, paleizen en andere sites die historisch interessant zijn. Berlijn heeft van verschillende tijdperken voorbeelden van architectuur, door de grote schade van Wereldoorlog II hebben veel middeleeuwse gebouwen plaats gemaakt voor moderne architectuur. Je moet zeker niet verwachten dat je nog schade kan zien van de Tweede Wereldoorlog tenzij deze ter herinnering is bewaard gebleven.

De Oost-Duitse woonblokken zijn allemaal gesaneerd en opgefleurd, het is opvallend hoe proper en fris Berlijn er uit ziet. Enkele middeleeuwse gebouwen kan men bezichtigen op de Alexanderplatz, ultramoderne gebouwen met spiegelglas en staal vind je aan de Potsdamer platz. Waar je kleurrijke traditionele gebouwen kan vinden is in Prenzlauerberg. De muur die dwars door Berlijn liep vormde de grens tussen West-Duitsland (de WDR) en Oost-Duitsland (de DDR). In geen enkele andere stad kon je de koude oorlog zo goed voelen als in Berlijn. De Amerikaanse tanks en Russische tanks stonden in de jaren 60 met hun loop naar elkaar gericht aan Checkpoint Charlie. Het centrum van Berlijn is waarschijnlijk niet het meest gezellige stadscentrum onder de Europese hoofdsteden, het is gebouwd in een efficiënte moderne stijl zonder in de hoogbouw te willen gaan en heeft een open karakter, maar eens men de verschillende facetten ontdekt van de subcentrums wordt het geheel fascinerend zeker als je weet wat er zich allemaal in deze stad heeft afgespeeld en hoe goed alles georganiseerd is.

[bewerken] Buurten

Bezirken In het dagelijks gebruik halen de Berlijners de oude indeling in 23 Bezirken (districten) en de nieuwe indeling in 12 Bezirken door elkaar. Het is maar aan de luisteraar/lezer om uit te maken wat men bedoelt. Elk van 23 Bezirke hebben hun eigen atmosfeer en eigenheid. Deze kunnen ook nog eens worden ingedeeld in Ortsteile (wijken) (ein Kiez of ein Viertel wordt ook gebruikt om een wijkbuurt aan te duiden). Zo is bijvoorbeeld Schönholz een Ortsteil in het Bezirk Niederschönhausen in het Großbezirk Pankow. En denk bijvoorbeeld aan het bekende Nikolaiviertel

Berlijn is een enorme stad en wordt sinds 2001 administratief opgedeeld in twaalf districten (Bezirke), deze districten zijn echter zeer groot en het is veel handiger om de oude fijnere indeling te gebruiken. In deze gids zullen af en toe de oude indeling en de nieuwe indeling door elkaar worden gebruikt, de context moet uitwijzen wat juist bedoeld wordt. De twaalf Bezirke staan hier op een rij ... Mitte, Friedrichshain-Kreuzberg, Pankow, Charlottenburg-Wilmersdorf, Spandau, Steglitz-Zehlendorf, Tempelhof-Schöneberg, Neukölln, Treptow-Köpenick, Marzahn-Hellersdorf, Lichtenberg, Reinickendorf, ze worden ook wel eens Großbezirken genoemd.

• Mitte,, Dit is het historische centrum van Berlijn en het hart van het voormalige Oost-Berlijn. Vele cafés, restaurants, museums, galerijen en clubs zijn te vinden in dit deel eveneens belangrijke historische sites en grote politieke gebouwen. De oevers langs de Spree zijn leuk om langs te wandelen.
• Charlottenburg - Het hart van de Westelijke stad en opgebouwd rond Schloss Charlottenburg en rijk aan winkels.
• Friedrichshain-Kreuzberg, wordt geassocieerd met de linkse jeugdcultuur, kunstenaars en Turkse immigranten (deze laatste vooral in Kreuzberg), dit district is wat luidruchtiger dan de anderen met vele cafés, bars en clubs maar ook enkele musea aan de grens met Mitte.
• Prenzlauer Berg, , een trendy buurt in het noorden van het stadscentrum die het onderwerp is van een opwaardering. Populair bij studenten, kunstenaars en mediaprofessionals met veel cafés, bars.
• Schöneberg, een gezellige buurt met oudere hippies, jonge families en homoseksuelen, bekend zijn de markten op zaterdagen, de straatcafés (Akazienstraße) en de laissez-faire lifestyle.
• Zehlendorf, , Zehlendorf is een van de meest groene en rijkste districten van Berlijn en heeft de grootste universiteit van de stad (Freie Universität), vergeet de grote musea niet en enkele historische gebouwen.
• Pankow, Eerder een woongedeelte maar vergeet Prenzlauer Berg niet te bezoeken!
• Spandau, oude gemeente van Berlijn, volgens de Berlijners is dat al een andere gemeente, niet meer horende bij Berlijn.

[bewerken] Bekende plaatsen

Enkele plaatsen in Berlijn zijn veel bekender dan het district waarin ze liggen.

• Potsdamer Platz - hedendaagse hoogbouwarchitectuur met het Sony Center.
• Kurfürstendamm - winkelstraat waar je de grote modehuizen kan vinden

[bewerken] Oude benaming

De districten hebben een reorganisatie ondergaan in 2001, nodig om de stad beter te kunnen beheren en kostenbesparend te werken. Van de circa twintig districten die er waren heeft men het totale aantal gereduceerd tot twaalf door ze samen te voegen en zo grotere bestuurseenheden te maken. Men gebruikt in het dagelijks taalgebruik nog steeds de naamgeving van de oude districten om een plaats aan te duiden en het is ook handig omdat de nieuwe districten enorm groot zijn.

Er zijn heden totaal 12 districten, deze kan je terugvinden in de tabel met respectievelijk:

Nieuwe naam	Oude naam	Locatie voor de val
Mitte	Mitte (Oost-Berlijn), Tiergarten(West-Berlijn), Wedding(West-Berlijn)	Oost-Berlijn en West-Berlijn
Friedrichshain-Kreuzberg	Friedrichshain, Kreuzberg	Oost-Berlijn en West-Berlijn
Pankow	Prenzlauer Berg, Weißensee, Pankow	Oost-Berlijn
Charlottenburg-Wilmersdorf	Charlottenburg, Wilmersdorf	West-Berlijn
Spandau	Spandau (niet gewijzigd)	West-Berlijn
Steglitz-Zehlendorf	Steglitz, Zehlendorf	Oost-Berlijn en West-Berlijn
Tempelhof-Schöneberg	Tempelhof, Schöneberg	West-Berlijn
Neukölln	Neukölln (niet gewijzigd)	West-berlijn
Treptow-Köpenick	Treptow, Köpenick	Oost-Berlijn
Marzahn-Hellersdorf	Marzahn, Hellersdorf	Oost-Berlijn
Lichtenberg	Lichtenberg, Hohenschönhausen	Oost-Berlijn
Reinickendorf	Reinickendorf (ongewijzigd)	Oost-Berlijn

[bewerken] Begrijpen

Muurziekte Vele Oost-Berlijners (en eigenlijk bijna iedereen in Oost-Duitsland) geloofden niet meer in de val van de muur en konden niet tegen het gevoel opgesloten te zitten en kregen last van het mauersyndroom. De economische verschil tussen West en Oost werden in de loop van de jaren groter en groter, na de val van de muur moest je geen moeite doen om Ossies van Wessies te onderscheiden. Andere kleren, andere kinderwagens en zelfs een andere woordenschat maakte dat duidelijk.

Na bijna 40 jaar een bestaan te hebben geleid als Siamese tweeling, is in 1989 de beruchte Berlijnse Muur tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn gevallen en is de oude metropool weer een geworden. De Duitse overheid heeft er veel voor over om Berlijn weer in alle glorie te herstellen. In de jaren 90 was Berlijn de grootste bouwput van Europa en tegenwoordig kan men genieten van de voordelen van veel nieuwe commerciële zowel als openbare gebouwen met supermoderne voorzieningen.

Berlijn zou men kunnen omschrijven als een hedendaagse stad met een historische achtergrond van een nabij verleden, het heeft geen middeleeuws historisch stadskern zoals bijvoorbeeld Praag, Wenen of Brussel omdat het een relatief jonge geschiedenis heeft en tijdens de Tweede Wereldoorlog veel verwoest is. Hier en daar kan men gebouwen vinden die dateren van voor de 14de eeuw maar steeds in de context van een hedendaagse stad. Mitte is het stadscentrum maar andere plaatsen zouden evengoed de titel van centrum kunnen opeisen, een gevolg van de oost-west verdeling en het samengaan van twee steden Berlijn en Cölln.

Berlijn is een multiculturele stad met de grootste Turkse bevolkingsgroep ter wereld (buiten Istanbul), door de bijna 40-jarige verdeling hebben zich verschillende dialecten ontwikkeld tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn.

Sinds de wederopbouw zijn er miljarden euro geïnvesteerd in de infrastructuur van Berlijn en is de administratie van het land verhuisd van de voormalige hoofdstad van West-Duitsland, Bonn, naar Berlijn. Van deze beslissing zijn ook veel tegenstanders van te vinden omdat de administratieve hoofdstad Bonn had kunnen blijven en men van Berlijn de protocollaire hoofdstad had kunnen maken. Zoals men heeft Den Haag en Amsterdam in Nederland. Deze verhuizing en opbouw van een volledige nieuwe infrastructuur gaat nog steeds ten koste van de sociale voorzieningen in Berlijn. Er is heden ten dag een grote minderheid die zou willen terugkeren naar het systeem zoals het was toen Oost- en West-Duitsland nog gescheiden waren. De grote bouwwoede van de voorbije tien jaar is nu wel over, Berlijn is niet meer de grootste bouwput van Europa dat het eind jaren 90 was.

[bewerken] Geschiedenis

De grondvesten van Berlijn zijn zeer multicultureel. De buurten rond Berlijn werden bevolkt door Germaans-Zwabische en Bourgondische stammen, eveneens Slavische groeperingen in de eeuwen voor christus. Hun hedendaagse erfgenamen zijn de Sorben, een Slavische minderheid die men kan vinden in de dorpen ten zuid-oosten van Berlijn nabij de Spree-rivier.

In het begin van de dertiende eeuw ontwikkelden zich twee steden (Berlijn en Cölln) elk aan de andere oever van de Spree (heden het Nikolaiviertel en de naburige wijk). Door de groei van de bevolking groeiden de steden naar elkaar toe en werd het één stad. Berlijn was een centrum van commerciële bedrijvigheid en landbouw maar het bleef een kleine stad (10.000 inwoners) tot laat in de zeventiende eeuw. Ook ten gevolge van de dertigjarige oorlog in het begin van de zeventiende eeuw stierf de helft van de populatie.

Sinds de late zeventiende eeuw, wanneer Franse Hugenoten in grote getale vluchtten naar Berlijn wegens godsdienstige achtervolging, werd Berlijn een toevluchtsoord voor vluchtelingen om religieuze en economische redenen. In 1701 werd Berlijn de hoofdstad van Pruisen en in 1710 werd de grootstad Berlijn gevormd door de samensmelting van de omliggende steden. In 1871 werd Berlijn de hoofdstad van het Nieuwe Duitse Rijk en enkele jaren later, mede dankzij de industriële revolutie, een stad van meer dan één miljoen inwoners. Kort na de eerste wereldoorlog, in 1920, werd de laatste tijd annexatie doorgevoerd en Berlijn gevormd zoals we het nu kennen. Onder de nazi's werd Berlijn de hoofdstad van het zogenaamde Derde Rijk en Hitler vestigde er zijn woonplaats en werkplaats. De verovering van de nazi's begon in het Zuiden van Duitsland.

Ten gevolge van Wereldoorlog II werd het grootste stuk van centraal Berlijn vernietigd, dus vele gebouwen die men nu kan zien zijn reconstructies of nieuwe gebouwen sinds WW II, wat leidde tot een gefragmenteerde stadsbouw in de binnenstad. Berlijn werd verdeeld in vier sectoren (West-Berlijn in de Franse, Amerikaanse en Britse sector, Oost-Berlijn was volledig bezet door de Sovjet-Unie) naar aanleiding van WO II en in 1949 werd de DDR afgesplitst met Oost-Berlijn als hoofdstad. West-Berlijn maakte deel uit van West-Duitsland en was een soort eiland binnen de DDR, Bonn was de hoofdstad. Vanwege de volksoverloop en de spanningen tussen beide landen werd later een muur gebouwd aan de grens tussen de WDR en de DDR en rond West-Berlijn en daarmee was de verdeling compleet.

Berlijn is een stad georiënteerd op de jeugd, voor de val van de muur werden West-Berlijners vrijgesteld van militaire en burgerlijke dienstplicht. Veel sociale activisten, pacifisten en anarchisten van allerlei pluimage verhuisden naar Berlijn enkel en alleen voor deze reden. Muzikanten en artisten kregen staatssubsidies. Aan bars, kroegen en clubs was er geen tekort, je kon de hele nacht blijven doorgaan dankzij het liberale wetgeving rond de horeca en aan de universiteit enkele jaren doorbrengen zonder echt veel resultaat te boeken was ook geen probleem en ideaal om je aanwezigheid te verlengen. In tegenstelling met het grootste deel van Duitsland heeft Prenzlauer Berg zogezegd het hoogste aantal geboorten per inwoner van Europa, het is slechts schijn vanwege het groot aantal jonge vrouwen in die buurt.

Na de val van de muur is Berlijn, vooral het voormalig oostelijk deel, geëvolueerd naar een cultureel mekka. Kunstenaars en andere creatieve zielen kwamen daar samen vanwege de goedkope levensstijl in voormalig Oost-Berlijn. Ondanks de prijsstijgingen en respectievelijke opwaardering van de stad werd Berlijn een centrum voor kunst, ontwerp, multimedia, elektronische muziek en mode, enzovoort. De hoge aantal studenten in de stad en jonge mensen heeft zeker dat effect nog versterkt. Slenter eens langs de straten Prenzlauer Berg, Friedrichshain of Mitte en je zal het zelf kunnen vaststellen.

Bekende kunstenaars van Berlijn zijn Lucas Cranach de oude, Lucas Cranach de jonge, Johan Gottfried Schadow, Marlene Dietrich (The Blue Angel), Leni Riefenstahl (Triump of Will), Bertolt Brecht (Threepenny Opera), Käthe Kollwitz, Kurt Tucholsky, Thomas and Heinrich Mann, Walter Gropius, Paul Klee, Friedrich Wilhelm Murnau (Nosferatu), Fritz Lang (Metropolis), Volker Schlöndorff, Wim Wenders (Der Himmel über Berlin), Blixa Bargeld/Einstürzende Neubauten, Christopher Isherwood, Günter Grass (The Tin Drum), de leden van de Bauhaus-stroming en nog vele anderen.

[bewerken] Economie

Een van de belangrijkste producten van Berlijn is onderzoek en ontwikkeling, zowel gefinancierd door de overheid als de bedrijven. Sterke vakbonden, het einde van subsidies aan Oost Berlijn en de Duitse strenge reglementering rond arbeid dwingt de industrie om te focussen op automatisatie en het exporteren van arbeidsintensieve werkzaamheden. Studenten gingen in staking tegen de hoge inschrijvingskosten aan de universiteiten. De universiteiten zitten aan hun maximumcapaciteit en de meeste scholen krijgen niet genoeg subsidies. Studenten, huisvrouwen en zelfstandigen worden niet meegerekend in officiële werkloosheidscijfers en dan nog klokken ze af op 16% werkloosheid (mei 2007).

[bewerken] Arriveren

[bewerken] Per vliegtuig

Berlijn telt drie luchthavens die op termijn zullen vervangen worden door één grote luchthaven.

• Berlin-Tegel International Airport, (ICAO: EDDT, IATA: TXL),bevindt zich in het noordwesten van de stad en is de thuishaven voor de grote luchtvaartmaatschappijen zoals (British Airways, Lufthansa, Air France, KLM, Delta,...) en een hub voor binnenlandse vluchten en vluchten naar West-Europa en de USA. Tegel is gezien naar vliegbewegingen de grootste luchthaven van Berlijn maar Schönefeld gaat die rol overnemen vanaf 2011. Bussen naar Tegel vertrekken vanaf S+U Alexanderplatz, Hauptbahnhof (bus TXL) en S+U Zoologischer Garten (bussen X9 en 109) voor de prijs van een standaardticket van zone AB. Er is geen U- of S-Bahnstation voor de luchthaven Berlin-Tegel. Opgepast ga niet naar S-Bahnhof Tegel gezien deze niet hoort bij de luchthaven maar gaat naar de deelgemeente Tegel. De luchthaven van Tegel zal gesloten worden als de nieuwe luchthaven Airport Berlin Brandenburg International (BBI) operationeel is in 2011. Leuk om te weten, Tegel was oorspronkelijk een testsite voor raketten, onder andere de beruchte V1 en V2, onder leiding van raketspecialist Wernher von Braun. Von Braun werkte later mee aan de eerste maanraketten.
• Berlin Schönefeld, (ICAO: EDDB, IATA: SXF), de vakantieluchthaven ten zuidoosten van Berlijn met een klemtoon op goedkope luchtvaartmaatschappijen (Easyjet, GermanWings,...), chartervluchten en luchtverkeer van Azië en Oost-Europa. Het is zeker niet de grootste luchthaven van Duitsland, daarvoor moet men naar Frankfurt. De luchthaven heeft een station van de S-Bahn en een treinstation: de lijn S9 brengt je naar het stadscentrum via de grote stations (S Ostbahnhof, S+U Alexanderplatz S Hauptbahnhof en S+U Zooligscher Garten. Er zijn ook de snelle, minder frequente treinen aan dezelfde prijs die aan dezelfde stations stoppen. Op de S-Bahn en de regionale treinen tussen de luchthaven en de stad kan men gebruik maken van het openbaarvervoerticket. (zones A en B, 2,10 EUR), vergeet niet te tikken voor dat je opstapt. Schönefeld heeft minder last van geluidsoverlast dan de twee andere luchthavens, dus heeft men geopteerd om alle luchtverkeer hier te concentreren vanaf 2011.

Tijdens de Oost-en-West-indeling was Schönefeld de luchthaven van Oost-Berlijn.

• Berlin Tempelhof, (ICAO: EDDI, IATA: THF), is een soort van relikwie uit een vooroorlogse tijdperk met geplande sluiting in oktober 2008. Tempelhof bevindt zich in het zuiden van de stad maar heeft slechts een beperkt aantal binnenlandse en Europese vluchten (Eurowings, DBA, Windrose Air, SN Brussels en verscheidene kleine operators voor zakenreizen). Het is een zeer mooie luchthaven en is één van de grootste gebouwen (zijde van 1,2km) ter wereld. De aankomsthal is afgewerkt in mooie beige natuursteen met een klaar dak en siert in zijn eenvoud. De luchthaven heeft ook gediend voor de luchtbrug van Berlijn voor de bevoorrading, op die manier hangt er ook een positieve herinnering aan de luchthaven want de nieuwe terminal is gebouwd in opdracht van de nazi's. De vliegtuigen taxiën tot onder de enorme stalen overhang, die op zich al een knap staaltje architectuur is, zodat passagiers beschut van de regen kunnnen uitstappen en instappen. Openbaar vervoer: neem de U6 aan Platz der Luftbrücke (het was de allereerste luchthaven met een metroverbinding.) vanaf Friedrichstraße S+U-bahn. Tempelhof heeft het grote voordeel dat het zeer dicht bij het centrum is gelegen, dat is ook een van de redenen van de sluiting, de luchthaven zorgt voor veel overlast bij de omwonenden. De andere belangrijke reden: de luchthaven is economisch niet rendabel. De Britse architect Sir Norman Foster noemde de luchthaven in 2004 'moeder van alle luchthavens'. In de luchthaven zijn ook een vijftal vliegtuigmotoren tentoongesteld van oude en recente vliegtuigen. Let op, net zoals de luchthaven van Tegel, stemt de locatie van gelijknamige S-Bahnhof Tempelhof niet overeen met Berlin Tempelhof airport, neem U-Bahnhof Platz der Luftbrücke als je je wil begeven naar Berlin Tempelhof airport. Na de sluiting zal het gebouw een nieuwe bestemming krijgen want het is geklasseerd als monument.

• De Airport Berlin Brandenburg International (BBI) zal de nieuwe luchthaven zijn van Berlijn en Brandenburg en zal een klein deel van de infrastructuur van luchthaven Schönefeld recuperen maar het grootste deel zal volledig nieuw worden gebouwd. De opening van de nieuwe luchthaven is gepland in 2011. Nadien wordt al het luchtverkeer van Berlijn-Brandenburg georganiseerd via deze luchthaven en wordt Tegel gesloten.

[bewerken] Vanuit Nederland

Vanuit Amsterdam, vis Schiphol, [2] gaan verscheidene maatschappijen naar Berlijn.

Eenmaal aangekomen op het vliegveld kun je per taxi of met OV naar de stad. Een taxi kost ca. € 15 a € 20,= terwijl een enkeltje met bus/metro € 2,10 kost. Zier verder de rubriek 'Rondreizen' hieronder voor details.

[bewerken] Vanuit België

Brussels Airlines heeft vier lijnvluchten tussen Brussel Nationaal en Berlijn Tempelhof en twee lijnvluchten tussen Brussel Nationaal en Berlijn Schönefeld. Easyjet heeft één verbinding in de avond tussen Brussel Nationaal en Berlijn Schönefeld en dit vanaf 31 oktober 2007.

[bewerken] Lagekostenmaatschappijen

Het aanbod van Berlijn op gebied van lagekostenmaatschappijen is versnipperd, je hebt keuze tussen drie luchthavens en nog veel meer luchtvaartmaatschappijen. Als je wil vliegen van België naar Berlijn is het aangewezen dat te doen met Easyjet of met Brussels Airlines. Je moet wat laveren tussen de verschillende internetsites om de ideale oplossing te vinden.

• Air Berlin heeft vele verbindingen tussen Berlijn Tegel en West-Europese luchthavens en langeafstandsvluchten naar bestemmingen over heel de wereld. Binnenlandse vluchten zijn zeer uitgebereid, alsook verbindingen naar meer dan tien luchthavens in Spanje en Portugal, Mollaroca, een tiental bestemmingen in Italië, Griekenland, Hongarije, Oostenrijk, Zwitserland en Engeland, geen bestemming in België.
• GermanWings heeft vanaf Berlijn Schönefeld verschillende vluchten naar bestemmingen in Duitsland en naar internationale bestemmingen in Zweden, Rusland, Turkije, Kroatië, Griekenland en Hongarije maar laat West-Europa links liggen. De centrale luchthaven voor German Wings is Köln/Bonn Luchthaven. Geen bestemming in België. www.germanwings.com
• Easyjet vanaf 31 oktober 2007 is EasyJet gestart met een nieuwe verbinding tussen de luchthaven van Brussel Nationaal en Schönefeld.
• Ryanair heeft een verbinding naar Londen, Stockholm, Dublin en East Midlands.
• Sky Europe vliegt niet op Berlijn en is nochtans gespecialiseerd in Centraal-Europa.

[bewerken] Per trein

• De nachttrein is een minder bekende en zeker niet te onderschatten transportmiddel tussen Brussel en Berlijn. Het kan goed de prijzenslag aangaan met de vliegtuigmaatschappijen en uiteindelijk verlies je niet veel tijd omdat je 's nachts reist en niet hoeft in te checken. De Deutsche Bahn hanteert het speciale Sparpreistarief als je vroeg boekt. Voor een enkele reis betaal je voor een zitplaats 29 euro, een ligplaats in een slaapwagen van zes personen 39 euro en een ligplaats in een slaapwagen van vier personen 49 euro. Boekingen kan je per internet doen: www.nachtzugreise.de
• Vanuit Amsterdam en Brussel kan je met de snelle ICE-trein maar die oplossing is een beetje overschat. Zie de Nederlandse www.ns.nl en de Belgische www.nmbs.be webstekken voor details. Je komt aan in het splinternieuwe HauptBahnhof. Het zal misschien lang duren maar voor wie gaat voor zeer goedkoop kan naar Berlijn met een L-trein in het weekend voor een zeer goede prijs. Op zich is de verbinding met de ICE-trein niet zo snel omdat door een aantal ongelukken op zeer korte tijd bij wet de maximumsnelheid van de ICE beperkt is geweest. Je kan evengoed met de nachttrein gaan die er slechts 2 uur meer over doet aan een schappelijke prijs.
• Berlijn is een van de grote spoorwegknooppunten van Europa en kan gezien worden als de poort naar Oost-Europa. Vanaf Berlijn vertrekken er treinen richting Praag, Warschau, Sint-Petersburg en Moskou.

[bewerken] Per auto

Berlijn is binnen een dag te bereiken per auto vanuit Nederland of België, je arriveert op de ring rond Berlijn waar het wel druk kan zijn. Een leuk detail om te weten is dat de Ring rond Berlijn eigenlijk in de staat Brandenburg ligt.

[bewerken] Per bus

[bewerken] Rondreizen

Het openbaar vervoer in Berlijn is uitstekend geregeld. Met een stad van bijna 900 km² hebben ze goed ingezien dat een goed geregeld openbaar vervoer belangrijk is. Over het algemeen was het stedelijk openbaar vervoer één van de paradepaardjes van het bewind van de oostbloklanden. Je kan opteren om delen te voet te verkennen of gebruik te maken van de uitstekende S-Bahn. De Duitsers zouden de Duitsers niet zijn als het niet goed georganiseerd is. De U-Bahn samen met de S-Bahn is een voorbeeld van hoe het openbaar vervoer zou moeten georganiseerd zijn in alle grote steden. De metro in Berlijn ligt niet zo diep onder de grond zoals bijvoorbeeld in Praag het geval is. Er is zelfs de sightseeing Panorama-S-Bahn met glazen dak die je een uitstekend zicht geeft terwijl je wordt rondgereden rond het centrum van Berlijn, via de S-Bahn ring, de rit duurt een uur en vertrekt in Ostbahnhof. Je normale tickets zijn niet geldig op deze lijn, het is 16 euro voor een rit.

De taxi's zijn iets minder duur in Berlijn, dus als je even niet wil uitzoeken hoe je je bestemmingen kan bereiken met het openbaar vervoer kan je kiezen voor de taxi.

Op de bus moet je vooraan instappen en aan de chauffeur je ticket laten zien.

Berlijn is ingedeeld in de zones A en B en C, je kan een ticket kopen voor zone A en B, B en C en A, B en C. Je zal waarschijnlijk zelden in zone C komen tenzij je naar Potsdam wil voor Sanssouci. Het meest gebruikelijke is dus een ticket voor A/B. Deze kan je kopen aan de automaten of aan de balie in de grotere stations. Er zijn geen draaisystemen dus is het in principe mogelijk te rijden zonder ticket, je zal wel af en toe een controleur tegen komen. De boete bedraagt 40 euro. Je kan een dagpas kopen. Deze tickets zijn geldig in zowel S-Bahn/U-Bahn, bus en tram. Met een ticket kan je een onbeperkt aantal keren overstappen van je vertrek tot je eindbestemming. Een dagticket kost 6,10 en is interessant als je 3 of meer verbindingen neemt.

Je kunt met

• de bus
• de S-Bahn, Schnell-Bahn,(bovengrondse metro)
• U-Bahn, Untergrund-Bahn,(metro)
• de tramway en de Metro-Tram (voornamelijk in Oost-Berlijn buiten enkele uitzonderingen)

praktisch overal komen. Een enkeltje voor de meeste gangbare afstanden kost € 2,10 maar er zijn ook handige toeristenkaarten te koop voor 48 of 72 uur. Hiermee krijg je ook kortingen bij de entree van sommige attracties, zie de site (in het Engels) [3] voor details over de Berlijn Welkomstkaart.

En kijk op [4] (in het Engels of het Duits) voor de laatste stand van zaken over de dienstregeling van het OV in Berlijn.

Neems eens een kijkje naar de Berlijn-routeplanner www.fahrinfo-berlin.de voor goede overzichtskaarten en de dienstregeling van de U-Bahn, S-Bahn en trams en je kan er ook je persoonlijk reisplan samenstellen en afdrukken. Met de Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) kan je de dienstregeling op zoeken voor Berlijn-Brandenburg, Duitsland en zelfs Europa. www.vbb-fahrinfo.de

[bewerken] Zien

Hieronder staat een lijst van enkel de belangrijkste bezienswaardigheden, als je meer informatie wil moet je een kijkje nemen bij het artikel van het district. Elke bezienswaardigheid is aangeduid met het district waarin het ligt. Museumeiland is geen district maar is zo belangrijk dat een apart vermelding krijgt.

[bewerken] Musea

[bewerken] Museumeiland

• het Museumeiland,, Museumsinsel, Mitte, dit is letterlijk een eiland in het centrum van Berlijn dat huisvesting geeft aan het Pergamonmuseum, Altes Museum, Alte Nationalgalerie, Bodemuseum, Neues Museum.
• Pergamon Museum, , Mitte, Am Kupfergraben, Bodestraße 1-3; Toegang € 8; Indrukwekkende collectie opgravingen onder meer uit de Griekse en Islamitische oudheid. Compleet met beelden, hele muren en poorten; [5]
• Egyptisch museum, Ägyptisches Museum und Papyrussammlung,Mitte,Bodestraße 1-3
• Oude Nationale Galerij, Alte Nationalgalerie, Mitte,Bodestraße 1-3
• Bode-Museum, Bode Museum, ,Mitte,

[bewerken] Mitte

• Muziekinstrumentenmuseum, Musikinstrumenten-Museum, Mitte, Tiergartenstraße 1, www.mim-berlin.de
• Oude Meesters-museum, Gemäldegalerie,Mitte,Stauffenbergstraße 40, www.smb.spk-berlin.de
• DDR Museum,DDR Museum,Mitte, Karl-Liebknecht Straße 1, Dagelijks 10-20 uur, zaterdag 10-22 uur; Toegang € 5; Ga terug in de tijd en zie hoe mensen in Oost Duitsland hebben geleefd.
• Zille Museum, Zille Museum,Mitte,Propststraße 11, 10178 Berlin, [6]. Een museum gewijd aan de Berlijnse kunstenaar Zille.
• Duitse Geschiedenis museum,Deutsches Historisches Museum,Mitte, Unter den Linden 2 10117 Berlin, www.dhm.de
• Natuurkundig Museum, Museum für Naturkunde, (ook gekend als Humboldt Museum), Mitte, Invalidenstrasse 43 10115 Berlin, www.naturkundemuseum-berlin.de
• Anti-Oorlog Museum, Anti-Kriegs-Museum, Mitte, Brüsseler straße,[7].
• Museum van post en telecommunicatie,Museumsstiftung Post und Telekommunikation ,www.museumsstiftung.de
• Jan Wentrup-galerij,Jan Wentrup Galerie,www.janwentrup.com
• Akira Ikeda-galerij,Akira Ikeda Gallery],www.akiraikedagallery.com
• Mehdi Chouakri-galerij, Mehdi Chouakri Galerie, www.mehdi-chouakri.com
• Kunst Werke, hebben geen collectie op zich.
• PROGRAM - Initiative for Art and Architectural Collaborations
• 'Medisch Historisch Museum,Berliner Medizinhistorisches Museum der Charité,Mitte, www.bmm.charite.de
• Berlijnse ondergrond vereniging,Berliner Unterwelten e.V., www.berliner-unterwelten.de,
• Berlijnse Vereniging Hedendaages kunst, Neuer Berliner Kunstverein,www.nbk.org
• Documentatiecentrum van de Berlijnse muur, Berliner Mauer Dokumentationszentrum, Bernauer Straße 111,

13355 Berlin,www.berliner-mauer-dokumentatinszentrum

• Duits film- en televisiemuseum, Deutsche Kinemathek – Museum für Film und Fernsehen,www.filmmuseum-berlin.de, Potsdamer Straße 2,10785 Berlin
• Hamburg stationsmuseum van hedendaagse kunst en Friedrich Christian Flick Collectie, Hamburger Bahnhof - Museum für Gegenwart - Berlin en Friedrich Christian Flick Collection, Tiergarten, Invalidenstraße 50-51; Weekdagen 10 - 18 uur, weekend 11 - 18 uur; Toegang € 12; Wisselende collecties moderne kunst in prachtig verbouwd station.
• Nieuwe Nationale Gallerij,Neue Nationalgalerie,,Mitte, Potsdamer Straße 50,www.smb.spk-berlin.de
• Guggenheim-museum, Deutsche Guggenheim, www.deutsche-guggenheim.de

[bewerken] Kreuzberg

• Joods museum, Jüdisches Museum Berlin, Kreuzberg, Lindenstraße 9-14; 1099-69 Berlijn; Dagelijks 10 - 20 uur: Toegang € 5; Prachtig architectonisch hoogstandje van Daniel Libeskind met een mooie tentoonstelling over de rol van de Joden in Duitsland door de eeuwen heen.
• Topografie van de terreur, Topografie des Terrors, Kreuzberg, Niederkirchnerstraße 8 10963 Berlin, www.topographie.de. Dit openluchtmuseum documenteert de terreur toegepast door het naziregime. Het bestaat uit opgegraven gevangeniscellen direct onder een overgebleven deel van de Berlijnse muur.

[bewerken] Friedrichshain

• East Side Gallery
• c/o Alte Gerhardsen Galerie

[bewerken] Steglitz

• Ethnologisch museum, Ethnologisches Museum,Steglitz,Arnimallee 27

[bewerken] Charlottenburg

• Fotografiemuseum, Museum für Fotografie, Charlottenburg, Jebensstraße 2, Schitterend collectie van de (mode)fotograaf Helmut Newton; Toegang € 6
• Kollwitz Museum, Kollwitz museum,Charlottenburg,Fasanenstraße 24, 10719 Berlin, [8]. Een museum gewijd aan de Berlijnse kunstenaar Kollwitz.
• Beate Uhse Erotic Museum
• Berggruen Collection (Picasso and his times)
• Museum for Pre- and Early History
• Subway/Underground Museum
• Bauhaus Archiv

[bewerken] Lichtenberg

• Duits-Russisch museum, Deutsch-Russisches Museum, Lichtenberg, Zwieseler Straße 4/hoek met Rheinsteinstraße, 10318 Berlin,[9]. Dit museum beschrijft de geschiedenis van de Duits-Russiche relaties tijdens de Tweede Weredoorlog. Aanduidingen enkel in Duits en Russisch!
• Stasi Museum, Stasi museum, Lichtenberg, Ruschestraße 103, Haus 1,10365 Berlin ,www.stasimuseum.de. Maandag - vrijdag: 11u00-18u00, zaterdag-zondag 14u00-18u00. Ingangsprijs: 4,00 euro (korting onder voorwaarden). Dit museum beschrijft de procedures toegepast door de geheime dienst van de DDR en het lokale verzet. De Stasi wordt beschouwd als de meest efficiënte geheime dienst die er ooit geweest is. In het museum kan je zelfs door het voormalige kantoor van de directeur wandelen! Een zeer interessant museum maar meestal enkel opschriften in het Duits.

[bewerken] Nog niet toegekend

• Museum van toegepaste kunsten onderverdeeld in twee delen - Het Kultuur Forum (samen met de schilderijengalerij) en Koepenick Kasteel.
• De geschiedenis van Berlijn, The Story of Berlin, Berlijn/Charlottenburg, Kurfürstendamm 207-208, 10719 Berlin, [10].
• Museum van de verboden kunst, Museum der Verbotenen Kunst, Schlesische Straße, 10997 Berlin, een speciaal museum in een wachttoren van de Berlijnse muur. [11].
• Geallieerden-museum, Alliierten Museum, Clayallee 135, 14195 Berlin-Zehlendorf, [12].
• House of the Wannsee Conference [13] Het huis waarin de eindoplossing besproken werd. Dagelijks open van 10.00 - 18.00 uur, uitgezonderd feestdagen. Gratis entree, groepen wordt gevraagd zich van tevoren aan te melden.
• Märkisches Museum [14] Museum over de geschiedenis van Berlijn.

[bewerken] Religieuze gebouwen

[bewerken] Mitte

• St; Hedwigs Kathedraal,St. Hedwigs Kathedrale,,Mitte, Hinter der Katholischen Kirche 3, 10117 Berlijn.
• de dom van Berlijn,Berliner Dom,,Mitte, Am Lustgarten
• Nieuwe synagoge,Neue Synagoge,,Mitte, Oranienburger Straße 28-30,
• Frierichwerder kerk, Friedrichwerdersche Kirche, Mitte, Werderstraße, 10117 Berlijn
• Mariakerk, Marienkirche,, Mitte, Karl-Liebknecht-Straße 8, 10178 Berlijn.

[bewerken] Charlottenburg

• de memorialkerk Keizer Wilhelm, Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche, ,Charlottenburg, Breitscheidplatz

[bewerken] Kreuzberg

• Dorpskrerk Stralau,Dorfkirche Stralau, 1464
• Heilige Kruis kerk,Heilig-Kreuz-Kirche, 1888
• Kerk aan de zuidster,Kirche am Südstern, 1896
• Sint Antoniuskerk,Sankt-Antoniuskirche, 1898
• Sint Bartholomeus kerk,St.-Bartholomäus-Kirche, 1858
• Openbaringskerk,Offenbarungskirche, 1949
• Passiekerk',Passionskirche
• Pfingskerk',Pfingstkirche, 1908

[bewerken] Andere bezienswaardigheden

• Alexanderplein, Alexanderplatz,www.alexanderplatz.com,
• Centraal Station Berlijn, Berlin Hauptbahnhof, is het grootste station van Europa, als je op de bovenste verdieping staat met je armen op de reling krijg je een duizelig gevoel, het station heeft zes verdiepingen en je kan vanaf de hoogste verdieping recht de diepte in kijken dankzij de transparante architectuur. Het dak van het station is 230 meter lang. Er is een groot winkelcentrum gevestigd op de verschillende verdiepingen en het geheel is luchtig opgebouwd in een omgeving van doorschijnend glas en staalbouw.
• Fernsehturm, hoge mast, de asperge genaamd. Project van voormalig Oost-Berlijn. Is hoger dan de Eiffeltoren.
• Reichstag
• Hackesche Höfe; mooi gerestaureerd complex van oude woonkazernes. Nu prachtige, gezellige winkeltjes, cafés, en theaters.
• Nikolaiviertel; Een typisch Duits wijkje , net ten oosten van "Mitte", zoals het eeuwen geleden al moeten hebben bestaan, maar zoals het eind vorige eeuw netjes is gereconstrueerd en opgeknapt.
• Checkpoint Charlie; Friedrichstraße
• Zegezuil, Siegessäule
• Hitlers bunker, waar Adolf Hitler zijn laatste weken heeft doorgebracht tijdens de Tweede Wereldoorlog kan men niet meer bezichtigen, de bunker werd vernietigd in 1981. Hij bevond zich onder de Reichstag. Er is nog wel een muur waar de plannen van de bunker zijn afgebeeld.

[bewerken] Stations

• Berlijn heeft een zeer waardevolle metro- en treinstationinfrastructuur. Algemeen zijn de stations zeer ruimtelijk en afgewerkt met kwalitatieve materialen en krijg je zeker geen betongevoel. Afgewerkt in staal of muurtegels of in baksteen, maar altijd artistiek met aandacht voor de passagiers. Sommige stations zijn op zich al kunstwerken. Schenk vooral aandacht aan Hauptbahnhof,Friedrichstrasse, Ostkreutz, Grunewald maar gun overal je ogen de kost, elk station heeft wel iets speciaals en er zitten veel pareltjes tussen.

[bewerken] Doen

• Trabisafari, deze mensen hebben een tiental Trabant-autotjes die ze verhuren voor een toer door Berlijn met dit typisch Oost-Duitse product. Als je er zelf mee rijdt, wees voorzichtig: een Trabant is eigenlijk een go-cart voor vier personen, ze kantelen gemakkelijk als je te hard in de bocht gaat. Als de Berlijners vroeger in de bocht kantelden stapte iedereen uit, met twee personen zette men de Trabant terug op zijn wielen en men reed gewoon verder.

[bewerken] Stadswandeling met gids

• Wees sportief en doe eens een wandeling, al dan niet met gids, in Berlijn, Mitte en omgeving zijn compact genoeg om enkele uitstekende wandelingen te doen in de historische straten, al wandelend zie je veel meer van je omgeving zeker als je een goede gids hebt zal je veel bijleren. Voor details kan je meestal geholpen worden aan de receptie van je hostel of hotel. Er is bijvoorbeeld:

• Berlin with Merlin Tours, www.berlinwithmerlin.com. Het principe is gebaseerd op fooien enkel. Een nieuwe Engelstalige tour vertrekt om 10u00 buiten aan de Burger King aan Zoologischer Garten station elke dag behalve dinsdag en vrijdag. Deze brengt je naar de verborgen plekjes van West-Berlijn en vermijdt de toeristische punten in het stadscentrum. Fantastisch voor de mensen die wat meer willen zien dan de klassieke bezienswaardigheden.
• Brewer's Berlin Walking Tours, www.brewersberlintours.com. Engelstalige begeleide wandelingen. Bekend voor hun All-Day-tour, de meest complete introductie in de stadsgeschiedenis en de Free Tour, de kortere tour op een fooi-enkel basis. De rondleidingen beginnen buiten aan de Bandy Brooks Shop (voormalige Australische ijsjeswinkel) aan Friedrichstraße S+U-Bahnstation.
• Insider Tours, www.insidertour.com. Engelstalige begeleide wandeling zonder reservatie. Ga gewoon weg naar de plaats van afspraak op het juiste uur. Kies de tour die je het meest interesseert. De klassieke Inside- en Red Star-tours zijn beide uitstekend. Voor de cafégasten, er is ook de Pub Crawl waar je focust op de coolste cafés van Berlijn!
• New Berlin Tours, www.newberlintours.com. Gebaseerd op fooien enkel. Engelstalige en Spaanstalige begeleide wandeling om 11u00, 13u00 en 16u00 buiten aan Starbucks aan de Brandenburger Poort. Wordt verzorgd door jonge mensen die in Berlijn wonen en geïntresseerd zijn in hun geschiedenis.
• The Original Berlin Walking Tours, www.berlinwalks.com

• Joodse Tours

• The Berlin Expert, [15]
• Milk & Honey Tours, [16].
• Jewish Berlin, [17]

[bewerken] Kerstmarkt

In Duitsland noemen ze dit de Weihnachtsmarkt, in Berlijn heb je zo verschillende gezellige kerstmarkten die al beginnen vanaf de maand november. Het tweede weekend van december is een topweekend voor de kerstmarkt, enkele hotels rekenen dan zelfs duurdere prijzen aan. De nacht van 31 december op 1 januari noemen ze Silvester en dan is er een groot feest aan de Brandenburger poort. De hieronder vermelde kerstmarkten zijn de belangrijkste, overal in Berlijn kan je lokale kerstmarkten vinden die voor lange tijd of slechts voor één dag geopend zijn. De grootste kerstmarkt met bijhorende kermis is waarschijnlijk aan Alexanderplatz, de meest gezellige is op gendarmenmarkt en Unter den Linden. Voor dat men begonnen is aan de bouw van het winkelcentrum Alexa was de kerstmarkt van Alexanderplatz enorm groot.

• Kerstmarkt Mitte,Weihnachtsmarkt Mitte, Mitte
• Nostalgische Kerstmarkt Gendarmenmarkt,Nostalgischer Weihnachtszauber auf dem Gendarmenmarkt,Mitte, Gendarmenmarkt
• Kerstmarkt aan de Opera,Weihnachtsmarkt am Opernpalais,Unter den Linden 5,Mitte
• Silverfestparty aan Brandenburger Poort,Silvesterparty am Brandenburger Tor, Mitte
• Kerstmarkt aan het kasteel,Berlin Weihnachtsmarkt am Schlossplatz,Mitte
• Kerstmarkt Alexanderplein,Weihnachtsmarkt am Alexanderplatz,Mitte,Alexanderplatz

[bewerken] Leren

Berlijn telt drie grote universiteiten:

• Vrije Universiteit,Freie Universität
• Humboldt Unversiteit,Humboldt Universität
• Technische Universtiteit,Technische Universität

[bewerken] Werken

[bewerken] Kopen

[bewerken] Eten

Berlijn is gezegend met een grote internationale gemeenschap en de bijbehorende culinaire geneugten. De Duitse keuken zelf is overigens ook zeer smakelijk; zeker op de wat koudere dagen, ook in het najaar of het vroege voorjaar, is deze stevige kost goed voor de weerstand.

Enkele aanraders:

• Taart: het klinkt misschien wat oneerbiedig maar taarten en Duitsers gaan goed samen. Een goede plek hiervoor is Cafe Mohring in de Charlottenstraße 55.
• Currywurst: de specialiteit van Berlijn; overal en altijd verkrijgbaar.
• Berliner Weisse: zoet witbier met toevoegingen.

[bewerken] Ontbijt

Daar nogal wat hotels tegenwoordig boekingen aannemen zonder ontbijt is het goed om te weten dat dit eigenlijk een zegen is. Je hoeft je niet druk te maken over de tijden dat het hotel ontbijt meent te moeten serveren en je hebt plotseling een enorme keuze. In iedere straat (zo lijkt het althans) vind je een echte bakkerij met heerlijke (belegde) broodjes en koffie. Verder zijn er de bekende ketens als Starbucks maar ook het Duitse antwoord daarop, Balzac Coffee. Tenslotte zijn er ook vele cafés waar je voor tussen de € 4 en € 10 (da's dan inclusief een glaasje Sekt!) heerlijke complete ontbijtjes kunt verorberen.

Bijvoorbeeld in het prachtige Nikolaiviertel:

• Solino; Poststraße 13-14; 10178 Berlijn; Tel: 030 - 24 72 60 41; Heerlijke, complete, Franse, Duitse, Noorse en Italiaanse ontbijten.

[bewerken] Budget

Zoals in veel zoveel steden kun je voor de goedkopere maaltijden het beste uitkijken naar de wat meer exotische keukens zoals Vietnamees, Indisch, etc. In Potsdamer Platz Arkaden is de Asian Garden waar je zeer goedkoop kan eten, voor 2,50 euro heb je een vegetarische maaltijd die door niet-vegetariërs ook gelust wordt.

[bewerken] Duur

[bewerken] Drinken

• Café Moskau, Mitte,Karl-Marx-Allee 34, restaurant daterend uit de DDR-tijd in typische socialistische stijl, alleen al voor het schitterende gebouw moet men hier even binnengaan, [18]

[bewerken] Slapen

Berlijn heeft een uitgebreid aanbod van hotels, hostels en jeugdherbergen, je kan ze vinden in alle stadsdelen van Berlijn en ook verder gelegen hotels in de omgeving buiten Berlijn (Brandenburg) kunnen interessant zijn vanwege hun lagere prijs en de rustige omgeving. De duurste en meest prestigieuze hotels liggen natuurlijk in het stadscentrum Mitte maar ook daar kan je goedkope hotels vinden. Voor de jongeren of voor wie tevreden is met weinig kan je terecht in één van de vele jeugherbergen of hostels van Berlijn. Over het algemeen zijn de prijzen van de hotels goedkoper dan in vergelijking met andere Europese hoofdsteden zoals London, Rome of Parijs. Zie naar de artikels over de stadsdelen voor meer informatie.

[bewerken] Goedkoop

• Pegasus Hostel, Friedrichshain, Straße der Pariser Kommune 35 10243 Berlijn , tel : +49(0)30 297 73 60, vanaf 13 euro per persoon in hoogseizoen en 10 euro in laagseizoen, dit gebouw was vroeger van de Joodse meisjes, [19]
• A&O Hostel Friedrichshain, Friedrichshain, Boxhagener Str. 73 10245 Berlijn, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon, [20]
• A&O Hostel am Zoo, Charlottenburg, Joachimstaler Str. 1-3 10623 Berlijn, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon, [21]
• A&O Hostel Mitte, Köpenicker Str. 127-129, tel:(0800) 222 67 14 (gratis nummer), vanaf 10 euro per persoon, [22]
• BaxPax Hostel Downtown, Mitte,Ziegelstraße 28, tel.:+49(0)30 278 748 80, vanaf 13 euro per persoon, [23]
• BaxPax Hostel Mittes, Mitte,Chausseestraße 102, tel.:+49(0)30 283 909 65, vanaf 13 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizoen, [24]
• BaxPax Hostel Kreuzberg, Kreuzberg,Skalitzer Straße 104, tel.:+49(0)30 695 183 22, vanaf 12 euro per persoon in laagseizoen en 15 euro per persoon in hoogseizeon, [25]

[bewerken] Communicatie

• In de Potsdamer Platz Arkaden kan je internetten op de internetbrug voor 2 euro per uur, met wat geluk was iemand zo vriendelijk om het papiertje met zijn code achter te laten waarmee je zijn/haar niet opgebruikte minuten kan verder opwerken en kan dus je enkele tientallen minuten gratis internetten.
• In de stad kan je overal internetcafés vinden aan de prijs van 1,00 a 1,50 euro per uur met een minimum afname van een half uur.

[bewerken] Dagelijks leven

• HELIOS Klinikum Berlin-Buch is een enorm groot hypermodern ziekenhuis, je zou het niet verwachten van dat type van gebouwen maar het heeft de luchtigheid en gezelligheid van een hedendaags winkelcentrum en voorziet in het volledige facet van behandelingen en verzorgingen dat er heden mogelijk is. Het enige waarop ze in dit ziekenhuis niet voorzien zijn is een openhartoperatie.

[bewerken] Veiligheid

Berlijn is een relatief veilige stad. De altijd noodzakelijke alertheid is geboden op stations, drukke pleinen en bij drukke toeristische attracties als de Branderburger Tor, Potsdamer Platz Arkaden, sommige musea en winkelcentra, etc. Er zijn ook verslagen van reizigers die te maken hebben gekregen met gewelddadig racisme. Hoewel dit niet de dagelijkse gang van zaken is, kan het goed zijn om, met name in de avonduren, sommige afgelegen gebieden te mijden.

[bewerken] Volgende bestemmingen

Dicht bij gelegen en behorende tot de hoogtepunten van de Duitse architectuur kan je vinden te Potsdam, het Paleis van Sanssouci, te bereiken met de S-Bahn. Een mooi meertje vind je in Schildow, Kiessee.

Hoofdsteden in Europa

Amsterdam · Andorra La Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisenau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb

Dit artikel is bruikbaar. Een aantal significante secties zijn zo goed wat dit artikel maakt tot bruikbaar voor een avontuurlijk persoon. Dit artikel kan een gidsartikel worden, door erin te duiken en het uit te breiden!

Regio's van Duitsland
Baden-Württemberg · Beieren · Berlijn · Brandenburg · Bremen · Hamburg · Hessen · Mecklenburg-Voor-Pommeren · Nedersaksen · Noord Rijnland Westfalen · Rijnland-Palts · Saarland · Saksen · Saksen-Anhalt · Sleeswijk-Holstein · Thüringen