Nepal Bhasa (नेपाल भाषा, Nēpāl bhāṣā, also known as Newāh Bhāy) is one of the major languages of Nepal. It was Nepal's administrative and day-to-day language from the 14th to the late 18th centuries. Nepal Bhasa is spoken today as a mother tongue by the Newars , the indigenous inhabitants of Nepal Mandala, which consists of the Kathmandu Valley and surrounding regions.Outside Nepal , Nepal Bhasa is also spoken in India , particularly in Sikkim where it is one of the 11 official languages.Nepal Bhasa is classified as a Tibeto-Burman language, but it has been greatly influenced by Indo-Aryan languages.
[edit ] Some common phrases and terms in Nepal Bhasa and Nepali
English
Nepal Bhasa Devanagari
Nepal Bhasa Roman script
Khas Bhasa (Nepali)
Hello
ज्वजलपा
Jvajalapā!
Namaste
What is your name?
छिगु नां: छु खः ?
Chigu nāṁḥ chu khaḥ?
Tapa'ee'ko naam k' ho?
My name is ___
जिगु नां: ___ ख:
Jigu nāṁ: ___ khaḥ.
Mero naam ___ ho
New Year greetings
न्हूदँया भिंतुना
Nhūdaṁyā bhintunā
Na'ya barsh'a ko'o shubkamana
Thank you
शुभाय्
Śubhāy
Dhanyabad
Welcome
लसकुस
Lasakusa!
Swagat chha
Yes
खः
Khaḥ
Ho
No
मखु
Makhu
Ho'eena
Okay
ज्यु
Jyu
Thik chha
Not Okay
मज्यु
Majyu
Thik chha'ee'na
Friend
पासा
Pāsā
Saathi
Organization
गुथि
Guthi
Sansthan
House
छें
Chēṁ
Ghar
Human
मनु
Manu
Manaw
Medicine
वास:
Vāsaḥ
Owkhati/ Owsadhi
News
बुखं
Bukhaṁ
Samachar
Dance
प्याखं
Pyākhaṁ
Naach
Man
मि:जं
Miḥjaṁ
Manchhe
Woman
मि:शा
Miḥśā
Aa'ee'maa'ee
Gentleman
भाजु
Bhāju
Mahodaya
Madam
म्येजु
Myēju
Mahodaya
Young Man
ल्याम:
Lyāmaḥ
Yuwa'a
Young Lady
ल्यासी
Lyāsī
Yuwa'ati
Song
म्ये
Myē
Geet
Stage
दबली, दबू:
Dabalī, dabūḥ
munch
Palace
लाय्कू
Lāykū
Durbar
Office
ज्यास:
Jyāsaḥ
Karyalaya
Shop
पस:
Pasah
Pasal
Courtyard
चूक
Cūka
Chowk
Brain
न्ह्यपु
Nhyapu
Dimag
Heart
नुगः
Nugaḥ
Mutu
Water
लः, ना
Laḥ, Nā
Pani
Rain
वा
Vā
Warsha'aa
Wife's parents place
Suhsuh
Suhsurali
I don't understand Nepal Bhasa
जित: नेपाल भाँः मवः
Jitaḥ Nēpāl bhaah mawaḥ
Ma'laee Nepal Bhasa aa'un'da'een'a
Earthquake
Bho'khabo
Bhukampa
Wall
आंग
Aanga
Bhita
Cock
गोङ्ङ
Gongnga
Hen
खा
Khaa
Kukhura
Mattress
ला सा
La sa
Pillow
फोङ्ङा
Fong nga
Broom
तूफी
Toofi
Hair
साः
Saaah
Kapal
Turmeric
ह लू
Huhloo
Besar
Ginger
पाः लू
Paah Loo
Fat
ल्होङ
Hlonga
Thin
गाइसी
Gaishi
Healthy-looking
स्वे जिऊ
Swe jiu
Not Healthy-looking
स्वे मजिऊ
Swe majiu
Agricultural Field
बुँ
Buu
Wind
फे
faye
Soil
चाः
Chaa
Sugary
चाः कू
Chaa Ku
Sweet(less Sugary)
माः कू
Maa Ku
Sour
पङ्
Pung
Bitter
Khai
खाई
Shoes
लकाङ
Lakang
Shirt
नङ्
Nung
Mud
भेते
Bheytay
Place for Cremation
खोडे
Khode
Bridge
ताँ
Taah
River
खुसी
Khusi
Rivulet/Stream
ढचा
Dhacha
Well
तुन्छी
Tunchhi
ईऩार
Ground Floor
छेली
Cheeli
First Floor
माताङ्
Matang
Second Floor
चुता
Chuta
Attic Floor
बैग
Baiga
Roof
कशी
Kassi
Glass
न्हेकङ्
Nyekang
Toilet
मः ला
Ma Laa
Road
लँा
Laa
Hole
ह्व/प्व
Ho/Pyo
Ditch
गः
Ga
Grass
घ्याँ
Ghya
Scarecrow
ख्याः
Khyaa
Day
न्हीछी
nhichi
Night
चःछी
Chhachi
Month
लःछी
Lacchi
Year
डाः छी
Daachi
Three Month
सो ला
Swo laa
Six Month
खु ला
Khoo Laa
Spring
बोङा
Bongnga
More
यक्को
Yekko
Little
न्यसुन
Nesun
Not Enough
म ग्गा
Mugga
[edit ] Relationship
English
Devanagari
Roman script
Khas Bhasa (Nepali)
Mother
मां
Māṁ
Aa'maa
Father
अबु
Abu
Ba'aa
Grandmother
अजी
Ajī
Ba'jya'ee
Grandfather
अजा
Ajā
Baaj'ey
Brother (Elder)
दाजु
Dāju
Dai
Brother (younger)
किजा
Kijā
Bhai
Sister (elder)
तता
Tatā
Didi
Sister (younger)
कें
Kēṁ
Bahini
Uncle (Mother's brother)
पाजु
Pāju
Mama
Uncle (Father's brother)
त: बा / क: का
Taḥbā (elder brother), Kaḥkā (younger brother)
Thool-buwa (elder brother) / Kaka (younger brother)
Uncle (Father's sister's husband)
पाजु
Pāju
Phoophajyu
Aunty (Father's sister)
निनी
Ninī
Phoophoo
Aunty (Mother's sister)
त:मा
Taḥmā
Thool-ama (elder sister)/Kanchhi amaa (younger sister)
Aunty (Father's elder brother's wife)
त: मा
Taḥmā
Thooli-ama
Aunty (Father's younger brother's wife)
मामा
Mama
Kaki
Aunty (Mother's brother's wife)
मल्जु
Malju
Maijyu
Son
काय:
Kāyaḥ
Chhora
Daughter
मयाह:
Mayāhaḥ
Chhori
Nephew (Brother's son)
कय:चा
Kayaḥcā
Bhatija
Niece (Brother's daughter)
मयाह: चा
Mayāhahcā
Bhatiji
Nephew (Sister's son)
भिन्चा
Bhincā
Bhanja
Niece (Sister's daughter)
भिन्चा
Bhincā
Bhanji
Grandchild
छ्ये
Chyē
Nati/Natini (male/female)
Daughter-in-law
ब्हऔ
Bḥa'au
Buhari
Son-in-law
जीलाजं
Jīlājaṁ
Jwaeen (nasalised 'n')
Father's in Law
ससः बा
Sasaḥ bā (Father) / Suh'suhmaa (Mother)
Suhsurobaa (Father) / Saasoo (Mother)
Mother's in Law
ससः मा
Sasaḥma (Mother)
Suhsura (Father) / Saasoo (Mother)
[edit ] Cuisine
Common
English
Devanagari
Romanized
Cooked Rice
जा:
Jāh
Rice
जाकि
Jāki
Paddy
वा
Wa
Wheat
छो
Chho
Poha (Beaten Rice)
वजी
Vajī
Meat (Buff / Chicken / Lamb / Pork)
ला: (मेइ ला / खाई ला / दुकुचिउ ला / फाई ला)
Lāh (mei lah / khai lah/ dukuchiu lah / fai lah)
Dry Meat
सुकुला:
Sukulāh
Yogurt
धौ
Dhau
Special
Devanagari
Roman
Ingredient
य: मरी
Yah Marī
Rice Flour, Meat, Chaku (sweet) or Maa(pulses) or Muu(pulses)
चट्टाँ मरी
chatanmari
Rice Flour
त: खा
Tah Khā
Terrin of Buffalo meat
स:न्या: खूना
Sahnyāh khūnā
Terrin of buffalo meat and tiny fresh water fish
से ला:
Sēlāh
Buffalo lungs
छोय् ला:
Chōy lāh
Meat (mainly Buffalo, Duck), chiles, onion, oil
वारा व
Vārā Wo
Maa (pulses) or Muu (pulses)
सम:य बजी
Samah ya bajī
Bāra, (bolied) Egg*, fresh water fish, pulses, Beaten Rice, Fried Beaten Rice, Ginger etc.
थ्व:
Thwoh
Rice alcohol
सिसा पुसा
Sisapussa
Dessert
Duck egg for special occasion (rituals, sagun/sagā, birthday)
[edit ] Animal names
English
Devanagari
Roman script
Khas Bhasa (Nepali)
Black Ant(Bigger)
ईमू/याङ्
Īmū/Yang
Kamila
Red Ant(Smaller)
सापेङ्
Sapeng
Kamila
Lice
सिः
Si
Baby Lice
सँा सिः
Saa Si
Buffalo
मे
Mehn (nasalised "n")
Rang'o/Bhaise
Bull
Dohn (nasalised "n")
Goru
Cat
भौ
Bhou
Biralo
Cockroach
Bili
Sāngla
Cow
Sahn (silent "n")
Gai
Crow
को
Kō
Kag
Dog
खिचा
Khicā
Kukur
Duck
हें/
Hēṁ/Hyaa
Hahns (slightly nasalised 'n')
Eagle
Emaa
Cheel
Earthworm
Doobui
Gadeaula
Snakes
Ta:ha
Sarpa
Elephant
Kisi
Hatti
Fish
ङा
Nyaa
Machha
Hen/Chicken
खा:
Khāh
Kukhura
Horse
सल:
salaah
ghoda
Kite
Bhutima
Changaa
Monkey
माक:
Mākah
Badar
Mouse
छू:
Chūh
Musa
Owl
Bhulukha
Latokosero
Pigeon
वखूँ
Vakhūm
Parewa
Pig
फा
Phā
Sungur
Sparrow
चकूचा
Cakūh cha
Bhangero (nasalised 'n')
Toad/Frog
बय्याँ
Bayyām̐
Bhyaguta
Tiger
धुँ
Dhuyu
Bagh
Fox
ध्व
Dhwo
Mosquito
पाँती
Paati
Lizard
म्हाल्िङचा
Mhalingcha
House-fly
भूजिङ
Vuzing
Grasshopper
बुँइचा
Buicha
Goat
डुगु
Dugu
Sheep
फै
Fai
Rabbit
खराचा
Kharacha
Bee
हँा
Haa
English
Devanagari
Roman script
Khas Bhasa (Nepali)
White
तूयु
Tuyu
Seto
Black
हाकू
Haku
Kalo
Red
ह्याँगू
Hyau'n (nasalised 'n')
Rato
Green
वाङ्गू
Wau'n (nasalised 'n')
Hariyo
Blue
Wo'chu'n (nasalised 'n')
Nilo
Yellow
म्हासू
Mhasu'n (nasalised 'n')
Pahelo
Brown
सियू
Siyugu (nasalised 'n')
Khairo