Kazakh phrasebook

From Wikitravel
Jump to: navigation, search


Kazakh (also named Qazaq; Qazaq tili, Қазақ тілі in Kazakh) Kazakh or Qazaq is a Turkic language spoken in Kazakhstan, and pocket of Russia and China by about 11 million people.

Pronunciation guide[edit]

Modern Kazakh language uses Cyrillic alphabet. It follows phonemic writing which means every letter is pronounced as a separate sound. Stress is always put on the last syllable of a word with exception of some loanwords.

Vowels[edit]

а ah 
long a as in "car"
ә ah 
long a as in "cat"
е e 
soft e as in "Pierre"
и ee 
long ee as in "knee"
о o 
long o as in "sport"
ө oe 
similar to german "ö"
у ooh 
long oo as in "kangaroo" Can be used as a consonant as well.
ұ uh 
long uh as in ""
ү uh 
long uh as in ""
ы y 
long version of the sound between b and l in "Bible". (Pronounced with closed jaws and lips, stretched to the sides)
і i 
long version of the sound ?
э e 
long e as in "end". Not a native Kazakh sound. Used only in loanwords and for foreign transcription.
ю yuh 
combination of Й and У (yoo)
я yah 
combination of Й and А (yah)

Consonants[edit]

б b 
as in boy
в v 
as in very; Not a native Kazakh sound. Used only in loanwords and for foreign transcription.
г g 
as in go;
ғ gh 
д d 
as in do
ж zh 
as in measure
з z 
as in zoo
й y 
as in boy or yoga
к k 
as in keep
қ q 
л l 
as in leak or look
м m 
as in seem
н n 
as in noodle or needle;
ң ng 
п p 
as in spigot
р r 
heavily rolled as in Spanish rr in perro
с s 
as in seem
т t 
as in tattoo
у w 
ф f 
as in French; Not a native Kazakh sound. Used only in loanwords and for foreign transcription.
х kh 
voiceless velar fricative as in the Scottish loch or German Bach
һ 
ц ts 
as in boots; ц : Not a native Kazakh sound. Used only in loanwords and for foreign transcription.
ч ch 
as in cheap; always soft
ш sh 
as in shot; always hard (pronounced with the tip of the tongue further back in the mouth, almost a retroflex)
щ sh 
Not a native Kazakh sound. Used only in loanwords and for foreign transcription.

Special signs[edit]

ь 
Indicate preceding consonant is soft in Russian words. Used only in loanwords and for foreign transcription.
ъ 
Indicate preceding consonant is hard in Russian words. Used only in loanwords and for foreign transcription.

Phrase list[edit]

Some phrases in this phrasebook still need to be translated. If you know anything about this language, you can help by plunging forward and translating a phrase.


Basics[edit]

Common signs

OPEN 
Ашық
CLOSED 
Жабық
ENTRANCE 
Кіру
EXIT 
Шығу
PUSH 
Өзіннен қарай
PULL 
Өзіне қарай
TOILET 
Дәретхана/Әжетхана
MEN 
Еркек адамдар/Еркектер
WOMEN 
Әйел адамдар/Әйелдер
FORBIDDEN 
Тыйым салынады


Hello. 
Сәлеметсіз бе?/Амансыз ба? (sah-lem-met-siz be?/ah-mahn-siz ba?)
Hello. (informal
Сәлем! (sah-lem!)
How are you? 
Қалыңыз қалай?/Қалайсыз? (qa-ly-ngyz qa-lai?/qa-lahi-siz?)
Fine, thank you. 
Рақмет, жақсы. (rakh-met, jaq-sy.)
What is your name? 
Сіздің атыңыз/есіміңіз кім? (siz-din ah-ty-ngiz/ye-si-mi-ngiz kim?)
My name is ______ . 
Менің атым/есімім ______ . (me-ning ah-tym _____ .)
Nice to meet you. 
Танысқанымызға қуаныштымын. (tah-nys-qah-ny-myz-gha kwah-nush-ty-myn.)
Please. 
Tәңір жарылғасын!/Тілеуің болғыр(сын)! (t'a-ngir ja-ryl-ga-syn!/ti-le-win bol-ghir(syng)!)
Thank you. 
Рақмет. (rakh-met.)
You're welcome. 
Оқасы жоқ./Оқа емес. (oh-qa-sy jok./oh-qa ye-mes.)
Yes. 
иә. (ee-ah.)
No. 
жоқ. (joq.)
Excuse me. (getting attention
Кешіріңіз./Ғапу етіңіз. (ke-shi-ri-ngiz./gha-poo ye-ti-ngiz.)
Excuse me. (begging pardon
Кешіріңіз. (ke-shi-ri-ngiz.)
I'm sorry. 
Кешіріңіз. (ke-shi-ri-ngiz.)
Goodbye. 
Сау болыңыз. (sow bo-ly-ngyz.)
I can't speak name of language [well]. 
Мен ([Қазақ тілде]) жақсы сөйлесе алмаймын. (Men [Qah-zaq til-de] jaq-si soi-le-se ahl-mahi-myn.)
Do you speak English? 
Сіз ағылшынша сөйлейсіз бе? (siz aghyl-shyn-shah soi-lei-siz be?)
Is there someone here who speaks English? 
Осында ағылшын тілде сөйлейтін адам бар ма? (oh-syn-dah ah-ghyl-shyn til-deh soi-lei-tin ah-dam bahr mah?)
Help! 
Көмектесіңіз ші! (k'o-mek-teh-si-ngiz shi!)
Look out! 
Қараңыз! (qah-rah-ngyz!)
Good morning. 
Қайырлы таң. (qahi-yr-ly tahng.)
Good evening. 
Кеш жарық. (kesh jaryq.)
Good night. 
Қайырлы түн. (qahi-yr-ly toon.)
I don't understand. 
Мен түсінбеймін. (men too-sin-bei-min.)
Where is the toilet? 
Дәретхана қайда екен? (d'a-ret-khah-nah qahi-dah ye-ken?)

Problems[edit]

Leave me alone. 
Мені жалғыз қалдырыңыз! (m'e-ni jahl-ghyz qahl-dy-ry-ngyz!)
Don't touch me! 
Маған тиіспеңіз! ( mahgahn tyyspyeniz!)
I'll call the police. 
Мен полицияны шақырамын. ( myen politsyany shahkyrahmyn.)
Police! 
Полиция! ( Politsyah!!)
Stop! Thief! 
Тоқта! Ұры! ( Toktah! Oory!)
I need your help. 
Маған көмек керек. ( Mahgahn kohmyek kyeryek.)
It's an emergency. 
Төтенше жағдай болып тұр. ( .)
I'm lost. 
Мен адасып/жоғалып кеттім. ( Myen zhohgalyp kyettim.)
I lost my bag. 
Мен сөмкемді/дорбамды жоғалтып алдым. ( Myen soomkyemdy zhohgaltyp aldym.)
I lost my wallet. 
Мен ______ жоғалтып алдым. ( Myen ______ zhohgaltyp aldym.)
I'm sick. 
Мен ауырып тұрмын. ( Myen auyryp turmyn.)
I've been injured. 
. ( .)
I need a doctor. 
Маған дәрігер керек. ( Mahgan dahreegehr kyeryek.)
Can I use your phone? 
 ? ( Sizdyn tyelyefonynyzdahn soksam bolah mah?)

Numbers[edit]

бір (beer) - bir
екі (eh-kee) - eki
үш (oosh) - ush
төрт (tow-rt) - tort
бес (bes) - bes
алты (al-ty) - alti
жеті (je-tee) - jeti
сегіз (sye-geez) - sekiz
тоғыз (to-ghyz) - togiz
10 
он (ohn) - on
11 
он бір (ohn-beer)
12 
он екі (ohn-eh-kee)
13 
он үш (ohn-oosh)
14 
он төрт (ohn-tow-rt)
15 
он бес (ohn-bes)
16 
он алты (ogn-al-ty)
17 
он жеті (ohn-je-tee)
18 
он сегіз (ohn-sye-geez)
19 
он тоғыз (ohn-to-ghyz)
20 
жиырма (ji-yrma) - jiirma
21 
жиырма бір (ji-yrma-beer)
30 
oтыз (ot-hoosh) - otuz
40 
қырық (qyrq) - kirk
50 
елу (eloo) - elu
60 
алпыс (altmysh) - altmish
70 
жетпіс (jetmeesh) - jetmish
80 
сексен (sye-gsehn) - seksen
90 
тоқсан (to-ghsahn) - togsan
100 
жүз (jooz) - juz
200 
екі жүз (eh-kee jooz)
300 
үш жүз (oosh jooz)
1,000 
мың (myn) - min
2,000 
екі мын (eh-kee myn)
1,000,000 
миллион ( ")
1,000,000,000 
миллиард (mee-lee-art) - milliard
1,000,000,000,000 
триллион ( )
number _____ (train, bus, etc.) 
нөмер ( )
half 
жарты ( )
less 
кіші ( )
more 
көп ( )

Time[edit]

now 
қазір( )
later 
кеш( )
before 
бұрын( )
morning 
таң( )
afternoon 
түстен кейін( )
evening 
кеш( )
night 
түн ( )

Clock time[edit]

one o'clock AM 
сағат бір( )
two o'clock AM 
сағат екі( )
noon 
түс( )
one o'clock PM 
( )
two o'clock PM 
( )
midnight 
түн ортасы( )

Duration[edit]

_____ minute(s) 
минут( )
_____ hour(s) 
сағат( )
_____ day(s) 
күн( )
_____ week(s) 
апта( )
_____ month(s) 
ай( )
_____ year(s) 
жыл( )

Days[edit]

today 
бүгін( )
yesterday 
кеше( )
tomorrow 
ертең( )
this week 
осы аптада( )
last week 
өткен аптада( )
next week 
келесі аптада( )
Monday 
дүйсенбі (dui-sen-bi)
Tuesday 
сейсенбі (sei-sen-bi)
Wednesday 
сәрсенбі (sahr-sen-bi)
Thursday 
бейсенбі (bei-sen-bi)
Friday 
жұма (juma)
Saturday 
сенбі (sen-bi)
Sunday 
жексенбі (jek-sen-bi)

Months[edit]

January 
Қаңтар (qang-tar)
February 
Ақпан (aq-pan)
March 
Наурыз (naw-ryz)
April 
Сәуір (sah-wir)
May 
Мамыр (mah-myr)
June 
Маусым (maw-sym)
July 
Шілде (shil-deh)
August 
Тамыз (tamyz)
September 
Қыркүйек (qyrku-yek)
October 
Қазан (qazan)
November 
Қараша (qara-sha)
December 
Желтоқсан (jeltoq-san)

Writing time and date[edit]

Colors[edit]

black 
қара (qah-rah)
white 
ақ (aq)
gray 
сұр (sur)
red 
қызыл (kyr-zyl)
blue 
көк (kohkh)
yellow 
сары (sary)
green 
жасыл (jas-yl)
orange 
сарғылт/қызғылт-сары (sar-ghylt)
purple 
күлгін (kouhl-gin)
brown 
қоңыр (qong-ir)

Transportation[edit]

Bus and train[edit]

How much is a ticket to _____? 
_____ дейінгі билет қанша тұрады?(deyingi bilet qansha turadi)
One ticket to _____, please. 
_____ дейінгі бір билет бересіз бе?(deyingi bir bilet beresiz be )
Where does this train/bus go? 
Осы автобус/пойыз қайда барады?(Osy avtobus/poyiz qayda baradi)
Where is the train/bus to _____? 
_____дейінгі баратын автобус/пойыз қайда?(deyingi baratyn avtobus/poyiz qayda)
Does this train/bus stop in _____? 
Осы автобус/пойыз _____ тоқтай ма(Osy avtobus/poyiz_____ toqtay ma)
When does the train/bus for _____ leave? 
_____ дейінгі баратын автобус/пойыз қашан шығады?(deyingi baratyn avtobus/poyiz qashan shyghady)
When will this train/bus arrive in _____? 
Осы автобус/пойыз _____да қашан келеді?(Osy avtobus/poyiz _____ da qashan keledi)

Directions[edit]

How do I get to _____ ? 
_____ дейін қалай жетемін? ( )
...the train station? 
... станцияға ( )
...the bus station? 
... аялдамаға ( )
...the airport? 
... әуежайға ( )
...downtown? 
орталыққа( )
...the youth hostel? 
жастар хостеліне ( )
...the _____ hotel? 
_____ қонақ үйіне ( )
...the American/Canadian/Australian/British consulate? 
Америка/Канада/Аустралия/Үлыбритания өкілдігіне( )
Where are there a lot of... 
Көптеген ... бар( )
...hotels? 
... қонақ үйлеріне ( )
...restaurants? 
... ресторандарына ( )
...bars? 
...барларына ( )
...sites to see? 
... мұраларға ( )
Can you show me on the map? 
Картадан көрсете аласыз ба? ( )
street 
көше ( )
Turn left. 
Солға бұрыл ( )
Turn right. 
Оңға бұрыл ( )
left 
сол ( )
right 
оң ( )
straight ahead 
тура алға қарай( )
towards the _____ 
_____ қарай ( )
past the _____ 
_____ өт ( )
before the _____ 
_____ алдында ( )
Watch for the _____. 
_____-ге, -ке қара( )
intersection 
( )
north 
Солтүстік (')
south 
Оңтүстік (OHNG-toos-TIK)
east 
Шығыс (Shuh-Ghus)
west 
Батыс ( )
uphill 
жоғары қарай (Zho-ghary-Kah-Ray)
downhill 
төбешікпен (toe -BESH-eek-Pen )

Taxi[edit]

Taxi! 
Такси ( )
Take me to _____, please. 
_____ дейін апарыңызшы ( )
How much does it cost to get to _____? 
_____-ге дейін қанша болады? ( )
Take me there, please. 
Мены мында апарыңызшы ( )

Lodging[edit]

Do you have any rooms available? 
Сізде бос бөлмелер бар ма? ( )
How much is a room for one person/two people? 
Бір/екі адам үшін бөлме қанша тұрады? ( )
Does the room come with ... 
Бөлме ...-мен/бен ма/ме/ба/бе? ( )
...bedsheets? 
...кереуеттермен бе? ( )
...a bathroom? 
...жуынатын бөлмемен бе ( )
...a telephone? 
...телефонмен бе? ( )
...a TV? 
...теледидармен ба? ( )
May I see the room first? 
Алдымен бөлмені көрсем бола ма? ( )
Do you have anything quieter? 
Сіз тынышырақ бірнәрсе бар ма? ( )
...bigger? 
...үлкенірек... ( )
...cleaner? 
...тазарырақ...( )
...cheaper? 
...арзанырақ...( )
OK, I'll take it. 
Мақұл, мен мұны аламын. ( )
I will stay for _____ night(s). 
Мен _____ түнге қаламын. ( )
Can you suggest another hotel? 
Сіз өзге қонақ үйлерін ұсына аласыз ба? ( )
Do you have a safe? 
Сіз сейф бар ма?( )
...lockers? 
...локер...?( )
Is breakfast/supper included? 
Таңғы ас/кешкі ас қосылған ба? ( )
What time is breakfast/supper? 
Таңғы ас/кешкі ас уақыты қашан? ( )
Please clean my room. 
Бөлмемді тазалаңызшы.( )
Can you wake me at _____? 
Мені _____-да/де/та/те оята аласыз ба? ( )
I want to check out. 
Мен босатқым келеді. ( )

Money[edit]

Do you accept American/Australian/Canadian dollars? 
Америка/Аустралия/Канада долларларын қабылдайсыз ба? ( )
Do you accept British pounds? 
Британдық фунттарды қабылдайсыз ба? ( )
Do you accept Euros? 
Еуроны қабылдайсыз ба? ( )
Do you accept credit cards? 
Несиелік карталарды қабылдайсыз ба? ( )
Can you change money for me? 
Мен үшін ақшаны айырбастай аласыз ба? ( )
Where can I get money changed? 
Ақшамды қанда айырбастай аламын? ( )
Can you change a traveler's check for me? 
Мен үшін саяхатшының чегін өзгерте аласыз ба? ( )
Where can I get a traveler's check changed? 
Мен саяхатшының чегін қанда өзгерте аламын? ( )
What is the exchange rate? 
Айырбастау мөлшерлемесі қандай? ( )
Where is an automatic teller machine (ATM)? 
Банкомат қайда? ( )

Eating[edit]

A table for one person/two people, please. 
Бір/екі адам үшін үстел. ( )
Can I look at the menu, please? 
Мәзірді көре аламын ба? ( )
Can I look in the kitchen? 
Ас бөлмесін көре аламын ба? ( )
Is there a house specialty? 
Үй маманы бар ма? ( )
Is there a local specialty? 
Меншікті маман бар ма? ( )
I'm a vegetarian. 
Мен вегетарианбын. ( )
I don't eat pork. 
Мен шошқа етін жемеймін. ( )
I don't eat beef. 
Мен сиыр етін жемеймін ( )
I only eat kosher food. 
Мен тек кошерлік асты жеймін. ( )
Can you make it "lite", please? (less oil/butter/lard
Сіз мұны майсыздау істей аласыз ба? ( )
fixed-price meal 
тұрақты тағам ( )
a la carte 
мәзір ( )
breakfast 
таңғы ас ( )
lunch 
түскі ас/ланч ( )
tea (meal
шай ( )
supper 
кешкі ас ( )
I want _____. 
Мен _____ қалаймын ( )
I want a dish containing _____. 
Құрамында _____ бар ас қалаймын. ( )
chicken 
тауық еті ( )
beef 
сиыр еті ( )
fish 
балық ( )
ham 
бұжы ( )
sausage 
шұжық ( )
cheese 
ірімшік ( )
eggs 
жұмыртқалар ( )
salad 
салат ( )
(fresh) vegetables 
(балғын) көкөністер( )
(fresh) fruit 
(балғын) жемістер ( )
bread 
нан ( )
toast 
тост ( )
noodles 
кеспе ( )
rice 
күріш ( )
beans 
атбас бұршақтар ( )
May I have a glass of _____? 
_____ стақанын бола ма?( )
May I have a cup of _____? 
_____ кесесін бола ма? ( )
May I have a bottle of _____? 
_____ бөтелкесін болма ма? ( )
coffee 
кофе ( )
tea (drink
шай ( )
juice 
шырын ( )
(bubbly) water 
(газдалған) ( )
(still) water 
су ( )
beer 
сыра ( )
red/white wine 
қызыл/ақ шарап ( )
May I have some _____? 
Кішкене _____ бола ма? ( )
salt 
тұз ( )
black pepper 
қара бұрыш ( )
butter 
май ( )
Excuse me, waiter? (getting attention of server)
Ғапу етіңіз, даяшы? ( )
I'm finished. 
Мен аяқтадым. ( )
It was delicious. 
Дәмді болды. ( )
Please clear the plates. 
Тәрелкелерді тазалыңызшы. ( )
The check, please. 
Чек беріңізші. ( )

Bars[edit]

Do you serve alcohol? 
Алкогольді сатасыз ба? ( )
Is there table service? 
Қызмет үстелі бар ма? ( )
A beer/two beers, please. 
Бір/екі сыра беріңізші. ( )
A glass of red/white wine, please. 
Қызыл/ақ шарап стақанын беріңізші. ( )
A pint, please. 
Өтініш, ширек. ( )
A bottle, please. 
Өтініш, бөтелке. ( )
_____ (hard liquor) and _____ (mixer), please. 
_____ пен _____ , өтініш. ( )
whiskey 
виски ( )
vodka 
арақ ( )
rum 
( )
water 
су ( )
club soda 
сусын ( )
tonic water 
су ( )
orange juice 
апельсин шырыны ( )
Coke (soda
сусын ( )
Do you have any bar snacks? 
Сізде бар тағамдары бар ма? ( )
One more, please. 
Тағы біреу, өтініш. ( )
Another round, please. 
Келесіде. ( )
When is closing time? 
Жабылу уақыты қашан? ( )
Cheers! 
Алып қоялық! ( )

Shopping[edit]

Do you have this in my size? 
Бұл менің өлшемімде бар ма? ( )
How much is this? 
Мынау қанша тұрады?( )
That's too expensive. 
Бұл тым қымбат. ( )
Would you take _____? 
_____ алғыңыз келеді ме? ( )
expensive 
қымбат ( )
cheap 
арзан ( )
I can't afford it. 
Ала алмаймын. ( )
I don't want it. 
Мен мұны қаламаймын. ( )
You're cheating me. 
Сіз мені алдам тұрсыз.( )
I'm not interested. 
Менің қызығушылығым жоқ. (..)
OK, I'll take it. 
Мақұл, аламын. ( )
Can I have a bag? 
Пакет бола ма?( )
Do you ship (overseas)? 
Сіз теңізбен тасымалдайсыз ба? ( )
I need... 
Маған ... қажет. ( )
...toothpaste. 
тіс пастасы ( )
...a toothbrush. 
тіс шөтке( )
...tampons. 
тампондар ( )
...soap. 
сабын ( )
...shampoo. 
сусабын ( )
...pain reliever. (e.g., aspirin or ibuprofen
дәрі ( )
...cold medicine. 
( )
...stomach medicine. 
... ( )
...a razor. 
ұстара ( )
...an umbrella. 
қолшатыр ( )
...sunblock lotion. 
күнге қарсы лосьон( )
...a postcard. 
ашықхаттар ( )
...postage stamps. 
пошта маркаларын ( )
...batteries. 
батареялар ( )
...writing paper. 
қағаз ( )
...a pen. 
қалам ( )
...English-language books. 
Ағылшынша кітаптар ( )
...English-language magazines. 
Ағылшынша журналдар ( )
...an English-language newspaper. 
Ағылшынша газет ( )
...an English-English dictionary. 
Ағылшынша сөздік ( )

Driving[edit]

I want to rent a car. 
Көлікті жалдағым келеді. ( )
Can I get insurance? 
Сақтандыру ала аламын ба? ( )
stop (on a street sign
тоқта ( )
one way 
бір жол ( )
yield 
алаң ( )
no parking 
тұрақ жоқ ( )
speed limit 
жылдамдық лимиті ( )
gas (petrol) station 
жанармай құятын орын ( )
petrol 
жанармай ( )
diesel 
дизель ( )

Authority[edit]

I haven't done anything wrong. 
Мен жаман ешнәрсе жасамадым. ( )
It was a misunderstanding. 
Бұл түсініспеушілік. ( )
Where are you taking me? 
Мен қайда апара жатсыздар? ( )
Am I under arrest? 
Мені тұтқындамын ба? ( )
I am an American/Australian/British/Canadian citizen. 
Мен Америка/Аустралия/Ұлыбритания/Канада азаматымын. ( )
I want to talk to the American/Australian/British/Canadian embassy/consulate. 
Мен Америка/Аустралия/Ұлыбритания/Канада елшісімен сөйлеуді қалаймын. ( )
I want to talk to a lawyer. 
Мен заңгермен сөйлеуді қалаймын. ( )
Can I just pay a fine now? 
Әзірше айыппұл төле салсам бола ма?( )

Learning more[edit]

This phrasebook is an outline and needs more content. It has an introduction and a template, but there is not enough information present. Please plunge forward and help it grow!
WikiPedia:Kazakh language