Help Wikitravel grow by contributing to an article! Learn how.

Hiligaynon phrasebook

From Wikitravel
Jump to: navigation, search

Hiligaynon is spoken in the Western Visayas region as well as in South Cotabato in Mindanao, in the Philippines. It is a part of the family of Visayan languages. The language contains many Spanish loanwords. It is also known as Illongo because many of its speakers originate in the province of Iloilo. Hiligaynon is spoken by 11 million people, making it the 3rd most spoken native language in the Philippines.

Pronunciation guide[edit]

Pronunciation is similar to Tagalog and Capiznon.

Vowels[edit]

like 'a' in "apple"
like 'e' in "bed" (often silent at the end of a word)
like 'i' in "fin"
like 'o' in "dog"
like 'oo' in "hoop"

Consonants[edit]

like 'b' in "bed"
like 'k' in "kid"
like 'd' in "dog"
like 'ph' in "phone"
like 'g' in "go"
like 'h' in "help"
like 'dg' in "edge"
like 'c' in "cat"
like 'l' in "love"
like 'm' in "mother"
like 'n' in "nice"
like 'p' in "pig"
like 'q' in "quest" (with "u", almost always)
like 'r' in "row"
like 'ss' in "hiss"
like 't' in "top"
like 'v' in "victory"
like 'w' in "weight"
like 'cks' in "kicks", 'h' in "help"
like 'y' in "yes", like 'ie' in "pie"
like 'z' in "haze"

Common digraphs[edit]

ay 
like 'ai' in "chai"
aw 
like 'ow' in "cow"
ey 
like 'ay' in "say"
iw 
like 'iw' in "eew"
ow 
like 'ow' in "row"
oy 
like 'oy' in "boy"

Phrase list[edit]

Basics[edit]

Hello. 
Hello. (Same as in English)
Hello. (informal
Hi. (Same as in English)
How are you? 
Kamusta ka na? (KaMOOStah KAH nah?)
Fine, thank you. 
Ma-yu man ako. (Mah-YUH man AKOH)
What is your name? 
Ano ang ngalan mo? (Ano ang NGAlan moh?)
My name is ______ . 
Ang ngalan ko ______ . (Ang NGAlan koh ay si ______.)
Nice to meet you. 
Nalipay ako makilala ka. (NaLIpay AKOH makilala KAH)
Please. 
Palihog. (PaLIhog)
Thank you. 
Salamat. (SaLAHmat)
You're welcome. 
Wala sang anuman. (WaLA sang anoMAN)
Yes. 
Hu-o. (Hu-Oh)
No. 
Indi. (INdi)
Excuse me. (getting attention
Palihog sang madali lang. (PaLIhog sang MAdali lang)
I'm sorry. 
Pasensyaha lang ako. (PAsenSYAha lang akoh)
Goodbye 
Asta sa liwat. (ASta sa leeWAT)
Goodbye (informal
Bai Bai. (Bye Bye)
I can't speak Hiligaynon/Illongo [well]. 
Indi ako makahambal sang Illongo[sang maayu]. (INdi AKOH makaHAMbal sang IilLONGo[sang maAYU])
Do you speak English? 
Makahambal ka sang Ingles? (MakaHAMbal ka sang INGgles?)
Is there someone here who speaks English? 
May ari diri makahambal sa Ingles (')
Help! 
Bulig! (BuLIG!)
Look out! 
Halong!/Lantaw-a sang maayu! (HaLONG!/LanTAW-WA sang MaAYU)
Good morning. 
Maayu nga Aga. (MaAYU NGA aGA)
Good evening. 
Maayu nga Hapon. (MaAYU NGA HAApon)
Good night. 
Maayu nga Gab-i. (MaAYU nga GAB-EE)
Good night (to sleep
Maayu nga Gab-i, Tulog na 'ta. (MaAYU nga Gab-i, TUlog na 'TAH)
I don't understand. 
Indi ko ma-intindihan/intsinde. (INdi ko mah-inTINdihan/InCHINdeh)
Where is the toilet? 
Diin ang kasilyas/banyo? (DiIN ang KAHsilyas/BanYU?)
How do you say ____? 
Paano mo hambalon ang ____? (PaANOH mo HAMbalLON ang ____?)
What is this called? 
Ano ang tawag sa ini? (Ano ang taWAG sa eeNI)
What is that called? 
Ang ang tawag sa ina? (Ano ang taWAG sa eeNA)

Problems[edit]

Leave me alone. 
Pabay-i ako. (PaBAY-IH ako)
Go away. 
Halin 'to. (Ha-LIN 'TOH)
Don't touch me! 
Indi ko pagtanduga! (InDEE ko pagTANDUG-gah)
Police! 
Pulis! (PuhLIS!)
I'm calling the police. 
Tawgun ko ang pulis. (TawGON koh ang PuhLIS)
Stop! Rapist! 
Untat! Maniyak! (Untat! ManiYAK!)
Stop! Thief! 
Untat! Kawatan! (Untat! KaWAHtan!)
I need your help. 
Kinahanglan ko sang bulig mo. (Kee-na-hang-lan ko sang BuLIG)
I'm lost. 
Nadula ako. (Nah-DU-lah ako.)
I lost my bag. 
Nadula ko ang bag ko. (Nah-DU-lah ko ang bag ko)
I lost my wallet. 
Nadula ko ang wallet ko. (Nah-DU-lah ko ang wallet ko)
I'm sick. 
May-sakit ako. (MA-y SahKIT ako.)
I've been injured. 
Napilasan ako. (NahpiLAHsan ako.)
I need a doctor. 
Kinahanglan ko sang duktor. (Kee-na-hang-lan ko sang DUK-tor)
Can I borrow your phone? 
Pwede hulamon ang telepono mo? (PuweDEH huLAHmon ang telePONO mo?)

Numbers[edit]

Spanish numbers are commonly used than Illongo numbers.

Isa (EE-sah)/Uno
Duwa/Duha (Du-WAH/Du-HA)/Dos
Tatlo (Tat-LO)
Apat (AhPAT)
Lima (LeeMAH)
Anum (AHnum)
Pito (PEEto)
Walo (WahLO)
Siyam (SYA-am)
10 
Pulo (puhLo)

Time[edit]

now 
Subong (SuBONG)
later 
Karun (KaRUUN)
before 
Sang-una (Sang-UU-nah)
after 
Pagkatapos (PagKAHTAHpus)
early morning (used during 1am - 5am) - Kaagahun (ka-a-GAH-hun)
morning 
Aga (Ah-Gah)
afternoon 
Hapon (HaaPON)
evening 
Gab-i (Gab-EE)
in the evening 
Sa Gab-i (Sa Gab-EE)
night 
Gab-i (Gab-EE)

Clock time[edit]

hour 
Oras (O-RAS)
minute 
Minuto (Me-nuto)
one o'clock, 1
00am : Ala-Una sang kaagahun (A-la U-NAH sang ka-a-GAH-hun)
two o'clock, 2
00am : Alas-Dos sang aga (A-las DOS sang AH-GAH)
three o'clock, 3
00pm : Alas-Tres sang hapon (A-las TRES sang HaaPON)
six o'clock, 6
00pm : Alas-sais sang gabi (A-las Sa-EES/Sa-AYS sang HaaPON)

Durations[edit]

___ second(s) 
___ na ka segundo (___ na kah se-GUN-do)
___ minute(s) 
___ na ka minuto (___ na kah me-nuto)
___ hour(s) 
___ na ka oras (___ na kah o-RAS)
___ day(s) 
___ na ka adlaw (___ na kah ad-L-AW)
___ week(s) 
___ na ka semana (___ na kah se-MAH-na)
___ month(s) 
___ na ka bulan (___ na kah bu-LAN)
___ year(s) 
___ na ka tuig (___ na kah tu-ig)
___ decade(s) 
___ na ka dekada (___ na kah de-KAH-da)
Daily 
Adlaw-adlaw/Kada Adlaw (Ad-L-AW - Ad-L-AW/Kah-dah Ad-L-AW)
Monthly 
Kada Bulan (Kah-dah bu-LAN)

Days[edit]

The days are derived from Spanish.

today 
Subong nga adlaw (Su-BONG nga ad-L-AW)
yesterday 
Kagapon (Ka-ga-PON)
tomorrow 
Buwas (Bu-was)
this week 
Subong nga semana (Su-BONG nga se-MAH-na)
last week 
Nagligad nga semana (Nag-LEE-ghad nga se-MAH-na)
next week 
Sunod nga semana (Su-NOD nga se-MAH-na)
Monday 
Lunes (Luh-nes)
Tuesday 
Martes (Mar-TESS)
Wednesday 
Miyerkoles (Mi-YER-koh-les)
Thursday 
Huwebes (Hu-we-BES)
Friday 
Biyernes (Be-YER-ness)
Saturday 
Sabado (Sa-BAH-doh)
Sunday 
Domingo (Doh-MEENG-goh)

Months[edit]

January 
Enero (Ee-NEH-ROH)
February 
Pebrero (PEB-re-roh)
March 
Marso (MAR-soh)
April 
Abril (Ah-BRIL)
May 
Mayo (Mah-Yoh)
June 
Hunyo (Hun-Yoh)
July 
Hulyo (Hul-Yoh)
August 
Agosto (Ah-GUS-toh)
September 
Septyembre (Sip-ti-yem-bre)
October 
Oktobre (Uuk-tob-Reh)
November 
Nobiyembre (Noh-bi-yem-bre)
December 
Disyembre (Dee-si-yem-bre)

Transportation[edit]

Transportation 
Transportasyon (Trans-por-ta-syon)

Jeepney, Bus, Ship[edit]

Jeepney 
Jeep (Jeep)
Bus 
Bus (Boos)
Ship/Boat 
Barko (Bar-KOH)
How much is from ____ to ____? 
Pila ang bayad halin sa ____ hasta sa _____? (Pee-la ang Bah-yad ha-lin sa ___ Has-ta sa ____?)
Please pass the payment. 
Palihog bayad. (Pa-lee-hog bah-yad)
Where does this jeepney/bus/ship go? 
Diin ang jeep/bus/barko nga ni ga pakadto? (Dee-in ang jeep/boos/bar-koh nga ni gah PAH-kad-toh)
How much is the payment? 
Pila ang bayad? (Pee-la ang Bah-yad?)
What time does this bus/ship go? 
Ano oras ga-halin ang bus/barko nga ini? (Ano O-RAS gah-ha-LIN ang boos/barko nga ee-ni?)
What time does this bus/ship arrive? 
Ano oras ma-abot ang bus/barko nga ini? (Ano O-RAS ma-ah-bot ang bar-koh na ee-ni?)

Taxi[edit]

Taxi! 
Taksi! (Tak-SEE)
Take me to ____, please. 
Palihog, ihatod ko sa ____. (Pa-LEE-hog, iha-TOD ko sa ___.)
How much does it cost to get to ____? 
Pila ang plete pakadto sa ____? (Pee-la ang Ple-te pa-KAD-to sa ____?)
Please, take me there. 
Palihog, ihatod ko didto. (Pa-LEE-hog, iha-tod ko DIDtoh)

Money[edit]

Money. 
Kwarta. (KUWAR-tah)
Do you accept American/Australian/Canadian dollars? 
Ga-baton kamo sang Amerikanong/Australyanong/Kanadiyanong dolyar? (Ga-BAHtoon kah-mu sang A-mee-ree-KAH-NONG/Os-tral-YAH-nong/Kah-nah-di-yanong dool-yar?)
Do you accept credit cards? 
Ga-baton kamo sang Credit card? (Ga-BAHtoon kah-mu- sang Credit Card?)
Can you change money for me? 
Pwede ka mag pa-baylo sang kwarta para sa akon? (Pu-WE-deh mag ka Pa-BAI-loh sang ku-WAAR-ta Pah-ra sa Ah-kon?
What is the exchange rate? 
Pila ang pag-pabaylo subong? (Pee-lah ang pag-pa-BAI-loh suh-BONG)
Where is an automatic teller machine? (ATM) 
Diin ang ATM? (Dee-in ang ATM?)

Eating[edit]

Breakfast. 
Pamahaw (Pa-MAH-haw)
Lunch. 
Panyaga (PA-nya-gah)
Snack time (Tea). 
Pamahaw (Pa-MAH-haw)
Dinner. 
Panyapon (PA-nya-pon)
I would like ___. 
Gusto ko sang ___. (Gus-TOH ko sang ___.)
I would like a dish containing ___. 
Gusto ko sang sud-an nga may-ara sang ___. (Gus-TOH ko sang SUD-an nga mai-a-rah sang ___.)
Chicken. 
Manok (Mah-NOK)
Beef. 
Karne sang Baka (Kar-NEH sang BA-kah)
Pork. 
Baboy (Bah-boy)
Fish. 
Isda (Is-DAH)
Eggs. 
Itlog (Eet-Log)
Vegetables. 
Utan (Ooh-Tan)
Fruit. 
Prutas (PRUH-tass)
Bread. 
Tinapay (Tee-Nah-pai)
Coffee. 
Kape (Kah-Peh)
Tea. 
Tsaa (Chaa/Cha-ah)
Juice. 
Jus (Jus)
Water. 
Tubig (Too-Big)
Salt. 
Asin (Ah-sin)
I'm finished. 
Tapos na ako (TAH-pos na ako)
I'm full. 
Busog na ako (Buh-sug na ako)
I'm hungry. 
Gutom ako (Goo-tum ako)
I don't want to eat. 
Indi ko gusto magkaon. (IN-dee ko GUS-toh mag-KA-oon)
It was delicious. 
Namit sang ginluto. (Nah-mit sang GIN-LUH-toh)malalimon;mananam;marimis.
It was not delicious. 
Di namit sang ginluto. (Dee nah-mit sang GIN-LUH-toh)
I don't eat ___. 
Waay ko ga kaon sang ___. (Wa-ay ko ga kah-oon sang ___.)
The bill please. 
Palihog ang bayad. (Pa-LEE-hog ang BAH-yad)

Bars[edit]

Do you serve alcohol? 
Naga-serve kamo sang alkohol? (Na-gah-serve kah-mu sang al-ko-hol?)
Is there table service? 
May-ara sang table service? (Mai-a-rah sang table servie?)
Another round please. 
Isa pa ka shot palihog. (Ee-sa pa ka shot pa-LEE-hog.)
When is closing time? 
Ano oras gasara/masara? (Ano O-RAS ga-sa-RAH/ma-sa-RAH?)

Shopping[edit]

Do you have my size? 
May-ara kamo sang akon nga size? (May-a-rah kah-mu sang ah-kon nga size?)
How much (is this)? 
Pila (ini)? (Pee-la ee-nee?)
That's too expensive. 
Tam-an na ka ma-hal. (Tam-AN na ka Mah-Hal)
Expensive. 
Mahal. (Mah-hal)
Cheap. 
Barato. (BAH-rah-toh)
I can't afford it. 
Indi ko maka-bakal sang ina. (In-dee ko ma-ka bah-kal sang Ee-nah)
I don't want it. 
Indi ko na gusto. (In-dee ko nah gus-toh)
You're cheating me. 
Gina into mo ako. (Gee-na in-toh mo ako)
OK, I'll take it. 
Sige, kuha-on ko. (See-geh, ku-hah-on ko.)
Can I have a plastic bag? 
Pwede ako kapangayo sang plastic bag? (Pu-weh-deh ako ka-pah-NGA-yoh sang plas-tik bag?)
I need ... 
Kinahanglan ko sang ... (Kee-nah-hang-lan ko sang ...)

Driving[edit]

Authority[edit]

I haven't done anything wrong. 
Waay ko ya sala. (Wa-ay ko ya SAH-lah)
I need a lawyer. 
Kinahanglan ko sang abugado. (Kee-na-hang-lan ko sang A-buh-gah-doh)

Learning more[edit]

This phrasebook is an outline and needs more content. It has an introduction and a template, but there is not enough information present. Please plunge forward and help it grow!

Variants

Actions

Destination Docents

In other languages